Математикын кечыже

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Математикын кечыже
Решение задач.jpg
Ышталтын 03.05.2024 ий
Палемдат  Россий
Пайремлымаш кажне ийын 1 декабрьыште
Кылдалтын раш шанче-влак дене

Математикын кечыже (руш. День математика) — математик-влакын паша пайремышт. 2024 ий 1 декабрь гыч Российыште палемдалтеш[1].

Эртымгорно

2024 ий 1 декабрьыште Российыште икымше гана Математикын кечыжым палемденыт[2]. Тиде паша пайрем РФ виктер председательын 2024 ий 3 майысе 1086-р №-ан кӱштымашыже дене ышталтын[3]. Пайрем кечылан руш математик Николай Лобачевскийын шочмо кечыжым ойырен налме.

РФ-н Туныктыш министрже Сергей Кравцов тыге увертарен:

«Ӱшанем, тиде кечын профессий пайремым пеҥгыдемдымаш школысо йоча-влакын кӱлешан шанче аланыш ушнаш кумылыштым вияҥдаш полша, тиде кызыт шуко кӱлешан пашаште кӱлеш, тыгак шке илышыштым математикылан пӧлеклыше туныктышо да шымлызе-влакын чапыштым кӱзыкта[4]

Тӱҥалтыште пайремын официал кечыжым пеҥгыдемдыме нерген темлымаш дене 2023 ийыште Ломоносов лӱмеш Моско кугыжаныш университетыште  (руш.) эртыше Математикым туныктышо да преподаватель-влакын пӱтынь российысе погынышт гыч лектыныт[4].

1990 ий гыч Математикын кечыжым 1 апрельыште официальнын палемденыт, тидым математикым калыкыште шарашлан студент-влакын темлымышт почеш ыштыме. Кечым — Воштылмо кечым — пайремлан модмо сыным пуаш да чын шанчын оҥай лийын кертмыжым ончыкташлан ойырен налме[5].

Йӱла-влак

1 апрельыште официалдыме Математик кечын шонымаш логикым вияҥдыше математике модыш-влакым эртарат. Шуко тунемме тӧнеж ден шанче верлаште математикылан пӧлеклалтше лекций да тыгак шымлымаш, ончер да фестиваль-влак эртат[5].

Пайремын йотэлысе эртымгорныжо

14 мартыште тӱня мучко ЮНЕСКО-н пеҥгыдемдыме Математикын тӱнямбал кечыже палемдалтеш. Тиде кечым π чотын  (руш.) чапшылан кӧра ойырен налме, тудо оҥго кужытын диаметржылан келшен толеш да 3,14 наре лиеш[6]. Тиде кечын тӱнямбалсе тӱрлӧ олалаште физик-математик-влакын вашлиймашышт эрта, ЮНЕСКО официал паша пайремым чумыра, тушто тӱнямбалне математике да шотлымо йӧн дене тӧрлаш лийме кӱлешан йодыш-влакым каҥашат[7].

Палемдымаш

  1. День математика в России официально будут отмечать 1 декабря. vedomosti.ru (28 пеледыш 2024). Тергыме кече: 26 сорла 2025.
  2. День математика будут отмечать в России 1 декабря. vavilovsar.ru (1 кылме 2024). Тергыме кече: 26 сорла 2025.
  3. В России появится День математика. government (5 ага 2024). Тергыме кече: 26 сорла 2025.
  4. 1 2 День математика в РФ предложили приурочить к дню рождения Лобачевского. ТАСС (21 пургыж 2024). Тергыме кече: 26 сорла 2025.
  5. 1 2 1 апреля — День математика: история и традиции торжества логики и расчетов. iz.ru (31 ӱярня 2024). Тергыме кече: 26 сорла 2025.
  6. Математика ради лучшего мира, ЮНЕСКО отмечает Международный день математики 14 марта. unesco.org (12 ӱярня 2021). Тергыме кече: 26 сорла 2025.
  7. Международный день числа Пи | Всемирный день математики. dailyevent.ru. Тергыме кече: 26 сорла 2025.