Логопедын тӱнямбал кечыже
| Логопедын тӱнямбал кечыже | |
|---|---|
 | |
| Тӱрлылык | Официалдыме профессионал пайрем |
| Официал | англ. International Speech Therapist Day |
| Тыгак | руш. День логопеда |
| Ыҥ | Тӱрлӧ нелытан йылме экшык дене пашам ыштыше логопед-дефектолог-влакым пагалымаш. |
| Ышталтын | 2004 ий |
| Ыштыше | Кутырымо да йылме терапевт-влакын комитетышт (Европо) |
| Палемдат |
 Тӱнямбал кече |
| Кече | 14 кылме да 6 ӱярня |
| Пайремлымаш |
 Европо (6 март) |
| Кылдалтын | логопедий дене (логопед-дефектолог) |
Логопедын тӱнямбал кечыже (руш. Международный день логопеда) — кутырымаште ситыдымашым шижтараш, рашемдаш да кораҥдаш полшышо пашаеҥ-влакын паша пайремышт, 14 ноябрьыште палемдалтеш.
Эртымгорно
Логопедий — тиде кутырымаште ситыдымаш-влакым шымлыше, нуным шижтарыше, рашемдыше да кораҥдылше йӧн-влак нерген посна педагогике шшинчымаш. Логопедий шанче семын 1850-ше ийлаште чоҥалташ тӱҥалын. Тидын деч ончыч кутырымаште ситыдымаш ойлымо годым тарванылше чогашыл да умшагӧргӧ арверын ситыдымашыжлан кӧра лектеш ман шоненыт. Логопед-влакын икымше паша ушемышт Европышто 1920-шо ийлаште шочын, нунын пашаштым Кокымшо тӱнямбал сар деч вара тӱнямбал кӱкшытыштӧ кӱлешанлан официальнын шотлымо.
Российыште кутырымашын психофизиологий да патологий икымше кафедре XX курым тӱҥалтыште Санкт-Петербургысо Психоневрологий академийыште почылтын[1].
1925 ийыште Москошто логопедий дене икымше курс-влак пашам ышташ тӱҥалыныт. Икымше логопедий кафедре 1978 ийыште Москосо кугыжаныш педагогике институтышто шке пашажым тӱҥалын.
Кызыт логопедий педагогикын ик посна ужашыжлан шотлалтеш, тудо еҥын кутырымаште ситыдымашыжым (симптомжым), амалжым, кузе эртымыжым да ойыртемжым ышмла, тидым тӧрлаш лийме йӧн кышкарым чоҥа. Тачысе профилян логопед-пашаеҥ педагогике, психологий, дефектологий, физиологий, йылмышанче аланысе шинчымашым авалта[2].
Логопед-влак йоча да кугыеҥ-шамыч дене пашам ыштат, ойлымаште ситыдымашым тӧрлат, возымо, южым нелме, шӱлышым тӧрлымӧ пашам шуктат. Тиде паша, мутлан, инсультым налше да кап-кылын южо моштымашыжым йомдарыше еҥ-влаклан пеш кӱлешан[3].
1924 ий гыч логопед-влакын икоян тӱнямбал профессий ассоциацийышт пашам ышта, тудын темлымыж почеш Европышто Кутырымым тӧрлышӧ терапевт-влакын кечышт пеҥгыдемдалтын — 6 март.
Российыште да СНГ эллаште тиде пайремым «Логопедын кечыже» маныт, тудым кажне ийын 14 ноябрьыште палемдат[4].
Пайремын йӱлаже
Российыште ты паша пайремлан, тӱҥ шотышто, ты аланысе шанче-практик конференций, семинар, мастарлык-класс, моштымаш дене палымым ыштыме официалдыме вашлиймаш-влакым эртарат. Ноябрьыште логопед-влак «почылтшо омса кечым» эртарат, тунам кажне кумылан еҥ яра ой-каҥашым налын, да кутырымо моштымашым вияҥдыме нерген шинчымашым шукырак пален кертеш[5].
Школ деч ончычсо да школласе тӧнежлаште кутырымо да мутланымын чын улмыжлан пӧлеклалтше пайрем-влак эртаралтыт, тушто йоча-влаклан ойлымашым, моторикым, шонымашым, координацийым вияҥдыше вашлиймаш урок-влак эртат; йоча ден ача-ава-влаклан пӧлеклалтше «Логопедий арня-влак» йӱлашке пурат. ВУЗ-лаште профессий пайрем кышкарыште студент-влаклан мастарлык-класс-влак эртаралтыт.
Российыште кажне ийын ноябрьыште элын эн сай дефектологшым палемдыше конкурс эрта, тушто «Идалыкын логопедше» посна номинаций уло, паша пайрем кече лӱмеш эн сай мастаръеҥ-влакым суапландарат[6].
Палемдымаш
- ↑ Международный день логопеда. В 2024 году отмечают 14 Ноября. (руш.). 3d-galleru.ru. Тергыме кече: 1 сорла 2025.
- ↑ Постников, Николай, Международный день логопеда: когда отмечается, поздравления, что подарить, история и традиции праздника, <https://news-komi.ru/news/mezhdunarodnyj-den-logopeda-kogda-otmechaetsya-pozdravleniya-chto-podarit-istoriya-i-tradicii-prazdnika/>. Тергыме: 1 сорла 2025.
- ↑ Ольга Мутовина. Особая профессия (руш.). borvestnik.krn. © Редакция газеты "Бородинский вестник" (13 кылме 2024). Тергыме кече: 1 сорла 2025.
- ↑ Международный день логопеда 2024: какого числа, история и традиции праздника, <https://www.kp.ru/family/prazdniki/mezhdunarodnyj-den-logopeda/>. Тергыме: 1 сорла 2025.
- ↑ Николенко, Елена (2024-11-11), Международный день логопеда в 2024 году: профессия, меняющая жизни, <https://vfokuse.mail.ru/article/mezhdunarodnyj-den-logopeda-63566716/>. Тергыме: 1 сорла 2025.
- ↑ Международный день логопеда в 2024: какого числа, история, традиции - Российская газета, 2024-10-24, <https://rg.ru/2024/10/24/mezhdunarodnyj-den-logopeda-istoriia-i-tradicii-prazdnika.html>. Тергыме: 1 сорла 2025.
