Метром чоҥышын кечыже
| Метром чоҥышын кечыже | |
|---|---|
 | |
| Тӱрлылык | Профессионал |
| Ышталтын | 2023 ий 23 январь |
| Палемдат |
 Россий |
| Кече | 2 шыжа |
| Пайремлымаш | кажне ийын |
| Кылдалтын | Метром чоҥымо дене |
Метром чоҥышын кечыже (руш. День метростроителя) — российысе метрополитеным чоҥышо-влакын 2023 ийыште пеҥгыдемдыме пайремышт. Кажне ийын 2 шыжаште палемдалтеш.
Эртымгорно
1931 ий 2 шыжаште СССР Калык Комиссар-влак Каҥаш Моско метрополитеным чоҥымо нерген шот-радамым (положенийым) пеҥгыдемден. Тиде кече «Мосметрострой» компанийым негызлыме кечылан шотлалтеш»[1].
2022 ий шыжаште Чоҥышо министерствеЧоҥышо министерстве Россий виктер деч у пайремым — Метрополитеным чоҥышо-влакын кечыштым — пеҥгыдемдашлан кагазым ямдылаш кӱштыкым налын. Уже 2023 ий январьыште РФ-н президентше Метро чоҥышын кечыже нерген Кӱштыкеш кидпалым пыштен[2].
У пайремлан 2 шыжам палемденыт — метро чоҥымо нерген пунчалым пеҥгыдемдыме кечым. «Метрострой» АО-н тӱҥ директоржо Сергей Жуков паша пайремын шочмыжым тыге умылтарен[3]:
Метро чоҥышын пашаже, йӧн (технологий)-влак вашталтмым ончыде, тачат чоҥымаште ик эн неле да йӧсӧ семын кодеш. Ынде метро чоҥышын пашаже сулен налме шарнымашан кече семын палемдалтын. Шке паша пайрем — тиде кугу куан да кугешнымаш, тиде элысе метром чоҥышо-влаклан, чыланыштлан, эн сай пӧлек.
Пайремым пеҥгыдемдыме идалыкыште метрополитен чоҥышо-влакым суапландарыме дене палемдалтын. 2023 ий августышто метром чоҥышо 36 пашаеҥым шуко ий сайын пашам ыштымыштлан президент палемден. Нунын кокла гыч иктыже, СМУ-8-ын кӱнчышыжӧ (проходчикше) Игорь Брязгин, суаптарым Кремльыште Владимир Путинын кидше гыч налын. «Мосметрострой» АО-н тӱҥ директоржо Сергей Жуков «Ачаэл ончылно суаплан» IV степенян орден дене палемдалтын[3].
Метро чоҥышын кечыжым икымше гана 2023 ий 2 шыжаште палемденыт. Тиде кечын «Метрострой» АО-н пашаче ешше президентлан пайремым пеҥгыдемдымылан тауштымо мутан серышым колтен. Моско метрон тоштерыштыже уэмдыме экспозиций почылтын. Тӱҥ офисыште компанийын вуйлатышыже-влак метром чоҥышо лӱмлӧ еҥ-влакын икшывышт дене вашлийыныт. «Цветной бульвар», «Трубная», «Охотный ряд» да «Театрысе» метро станцийлаште корныеҥ-влаклан шарнымашан открытке-влакым пӧлекленыт[3].
Тӱҥ профессий-влак
- кӱнчышӧ,
- арматуръеҥ;
- бетонъеҥ,
- слесарь,
- инженер,
- курык пашазе,
- газ дене вартыше,
- маркшейдер,
- изолироватлыше,
- курык ӱзгарым монтажлыше,
- маляр,
- кӱым кӧргычшӧ
- плитке дене петырыше,
- электрослесарь,
- электрик монтажник,
- стропальщик,
- кучыктышо,
- электровозын машинистше[3].
Российыште
Российысе шым олаште метрополитен ик эн тӱҥ куснылмо йӧнлан шотлалтеш: тиде Моско, Санкт-Петербург, Озаҥ, Новосибирск, Угарман, Самара да Екатеринбург[4].
Нине олалаштат Метро чоҥышын кечыжым палемдат.
Палемдымаш
- ↑ День метростроителя 2024 в России: какого числа, история и традиции праздника, <https://www.kp.ru/family/prazdniki/den-metrostroitelya/>. Тергыме: 18 идым 2025.
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 23.01.2023 № 23 (руш.). Официальное опубликование правовых актов. Тергыме кече: 18 идым 2025.
- ↑ 1 2 3 4 2 октября впервые в России отмечается День метростроителя, 2023-02-10, <https://mperspektiva.ru/topics/2-oktyabrya-vpervye-v-rossii-otmechaetsya-den-metrostroitelya/>. Тергыме: 18 идым 2025.
- ↑ День метростроителя в России, 2024-09-06, <https://newsib.net/dopolnenie/den-metrostroitelya-v-rossii-kogda-otmechaetsya.html#:~:text=2%20%D0%BE%D0%BA%D1%82%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F%20%D0%B2%20%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8%20%D0%BE%D1%82%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F,%D0%9C%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%B2%D0%B5%20%D0%BF%D0%BE%D1%8F%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%8C%20%D0%B2%201875%20%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D1%83.>. Тергыме: 18 идым 2025.
