Россий амалкалымаш кече
| Россий амалкалымаш кече | |
|---|---|
 | |
| Ышталтын | РФ Президентын 2007 ий 18 октябрьысе 1381 №-ан кӱтыкшӧ дене |
| Палемдат | Российыште |
| Кече | 26 май |
| Пайремлымаш | ий еда |
| Кылдалтын | амалкалымаш дене |
Россий амалкалымаш кече (руш. День российского предпринимательства) — профессионал пайрем, Россий Федерацийыште 2008 ий гыч кажне ийын 26 майыште палемдалтеш[1]. Россий Федераций президентын 2007 ий 18 октябрьысе кӱштыкшӧ дене амалкалымашым вияҥдыме да экономике ден бизнес аланыште тыршыше еҥ-влакын статусыштым нӧлталме йодышлан тӱткышым ойырымо шонымаш дене тӧнежлыме[2][3].
Историй
Россий амалкалымаш кечым Россий Федераций президент Владимир Путинын 2007 ий 18 октябрьысе 1381-ше №-ан указше дене пеҥгыдемдыме. Тиде событий 2008 ий 1 январьыште вийыш пурышо «Россий Федерацийыште изи да кокла амалкалымашым вияҥдыме нерген» Федерал законым лукмеке лийын. Закон индивидуальный манме амалкалче, юридический лица да кугыжаныш кокласе кылым тӧрлымӧ шотышто правовой негызым пыштен, тыгак бизнеслан кугыжаныш могыр гыч полшымо мере-влакым рашемден.
Пайремым тӧнежлыме тӱҥ шонымашлан амалкалымашым вияҥдыме проблеме ден ончыкылыклан мер тӱткышым ойырымаш, тыгак сатум да услугым ыштен лукмо аланыште тыршыше граждан-влакын социал статусыштым кугемдымаш шотлалтеш. Россий амалкалымаш кече амалкалче-влакын калыкле экономикым чумырымаште да вияҥдымаште тӱҥ рольыштым палемдышаш. 2025 ийыште Россий Федераций правительстве председатель Михаил Мишустин палемден: тиде кече «инициативный, стратегически шонен моштышо, калык верч шке надырым пыштыше, Россий ончылно шогышо кумда задачым решатлымашке ушнышо еҥ-влаклан» пӧлеклалтын[2].
Российыште амалкалымаш паша
Российыште амалкалыме пашам вияҥдаш курсым РСФСР-ын 1990 ий 25 декабрьысе «Предприятий да амалкалымаш паша нерген» тӧртыкшӧ пеҥгыдемден. Тудо предприятий-влакым ыштыме да функционироватлыме правовой, экономике да социал негызым рашемден[4].
Секторым кумылаҥдыме да тудлан полшымо шонымаш дене 2019 ийыште «Изи да кокла амалкалымашлан да индивидуальный амалкалыме инициативылан полшымаш» калыкле проектым илышыш шыҥдарыме. Тудын тӱҥ задачыже изи да кокла предпринимательствын субъектше-влакын (МСП) финанс ресурсыш, тидын шотыштак льготан кредитованийыш, пурымыштым кумдаҥдымаш лийын[5].
2022 гыч 2024 ий марте касвел эл-влакын экономике санкцийым пуртымылан кӧра, Россий правительстве изи да кокла бизнеслан полшышо ешартыш мерым илышыш шыҥдарен. Нунын коклаште: кредит ресурсын пайдаланаш лиймыжым кугемдымаш, налог каникул ден льготым пуымаш, льготан лизингым вияҥдымаш, IT-компаний-влаклан целевой йӧн дене полшымаш, штрафым иземдыме да ответственностьым пушкыдемдыме йӧн дене административ нагрузкым иземдымаш, параллельный импортым легализоватлымаш, программный обеспеченийлан роскотым компенсироватлымаш, грант полыш, тыгак самозанятый граждан-влаклан лӱмын ыштыме программе-влак[6][7].
2025 ий 26 майыште Россий амалкалымаш кечылан келыштарыме мероприятий-влак кышкарыште Владимир Путин деловой круг-влакын представительышт дене вашлиймыж годым палемден: рынок гыч икмыняр йот компанийын кайымыжым ончыде, Россий отечественный амалкалче-влаклан нунын инициативыштым илышыш пуртымаште чыла могырымат полшаш тӱҥалеш[8].
Статистике
Изи да кокла амалкалымашын субъектше-влакын Единый реестрыштын данныйже почеш, 2026 ий январь тӱҥалтышлан Российыште МСП-н 6 835 000 субъектше шотлалтын. 2025 ийысе тыгаяк жап дене таҥастарымаште, 2024 ий дене таҥастарымаште 247 тӱжем единице (4 %) да 488 тӱжем единице (8 %) ешаралтын[9].
2026 ий майлан МСП субъект-влакын чумыр чотышт 6 983 575 единице лийын, тиде секторышто тыршыше пашаеҥ-влакын чумыр чотышт 14 983 524 еҥ лийын[10].
Пайрем йӱла
Тиде кечын изи да кокла бизнеслан полшымашке да вияҥдымашке виктаралтше тӱрлӧ мероприятий эртаралтеш. Россий Федерацийын Торгово-промышленный палатыже (РФ ТПП) амалкалымашын кӱлешан йодышыжлан, опыт дене вашталтмылан да вияҥме перспективым каҥашымылан пӧлеклалтше погынымашым, конференцийым, йыргешке ӱстел ден форум-влакым организоватла. Москошто кажне ийын Моско амалкалымаш арня эрта. Тушто амалкалче, эксперт да инвестор-влак кугу компаний-шамычын топ-менеджерышт дене мутланен кертыт[11][12].
Пайремлыме кышкарыште эн сай амалкалче-влакым суапландарат, туныктымо семинар ден мастарлык класс-влак, тыгак российысе бизнесын сеҥымашке шумыжым ончыктышо ончер-влак эртаралтыт[3].
Моло элыште
Амалкалче-влаклан калыкле кечышт моло элыштат эртаралтеш:
- Азербайджаныште — 25 апрель;
- Белоруссийыште — 2 октябрьыште;
- Киргизийыште — 20 сентябрьыште;
- Украиныште — сентябрьын икымше рушарняже[13];
- США-ште — ноябрьын кумшо рушарняже[1].
Кылдалтше пайрем-влак
Российыште самозанятый-влакын кечышт — ий еда 27 ноябрьыште палемдалтше официал огыл профессионал пайрем. Ты кече РФ президентын 2018 ий 27 ноябрьыште 422-ФЗ №-ан «Профессионал доходлан налог» специальный налоговый режимым палемдыме шотышто экспериментым эртарыме нерген" Федерал законыш кидпалым пыштымыж дене кылдалтын. Тиде пайрем элнан экономикыштыже самозанятый граждан-влакын рольыштын кушкын толмыжлан да шкалан шке пашам ыштымашын шарлен толмыжлан пӧлеклалтын[14].
Палемдымаш
- ↑ 1 2 День предпринимателя в России 2026: дата, история традиции праздника, <https://lenta.ru/articles/2025/11/12/den-predprinimatelya-v-rossii/>. Тергыме: 27 ага 2026.
- ↑ 1 2 Михаил Мишустин поздравил российских предпринимателей с профессиональным праздником. Правительства России (26 ага 2025). Тергыме кече: 27 ага 2026.
- ↑ 1 2 26 мая — День предпринимательства: история и традиции праздника, 2025-05-20, <https://iz.ru/1700950/2024-05-25/26-maia-den-predprinimatelstva-istoriia-i-traditcii-prazdnika>. Тергыме: 27 ага 2026.
- ↑ Закон РСФСР "О предприятиях и предпринимательской деятельности". Досье. ТАСС (24 теле 2015). Тергыме кече: 27 ага 2026.
- ↑ Опубликован паспорт национального проекта «Малое и среднее предпринимательство и поддержка индивидуальной предпринимательской инициативы». Правительство России (11 пургыж 2019). Тергыме кече: 27 ага 2026.
- ↑ Мишустин рассказал о мерах поддержки бизнеса на фоне санкций, 2022-03-02, <https://iz.ru/1299464/2022-03-02/mishustin-rasskazal-o-merakh-podderzhki-biznesa-na-fone-sanktcii>. Тергыме: 27 ага 2026.
- ↑ Меры господдержки для малого и среднего бизнеса в 2024 году |, 2024-03-25, <https://www.garant.ru/article/1691600/>. Тергыме: 27 ага 2026.
- ↑ «Нужно долбить, долбить, долбить»: что сказал Путин на встрече с бизнесом, 2025-05-26, <https://www.kommersant.ru/doc/7754514>. Тергыме: 27 ага 2026.
- ↑ Численность МСП в России обновила исторический максимум и превысила 6,8 млн предприятий |. Министерство экономического развития Российской Федерации (19 шорыкйол 2026). Тергыме кече: 27 ага 2026.
- ↑ Единый реестр субъектов малого и среднего предпринимательства. rmsp.nalog.ru (10 ага 2026). Тергыме кече: 27 ага 2026.
- ↑ С 22 мая по 1 июня в Москве пройдет неделя предпринимательства — Сергей Собянин, 2025-04-14, <https://www.mos.ru/mayor/themes/12616050/>. Тергыме: 27 ага 2026.
- ↑ Форум «Московская неделя предпринимательства 2026». Московская неделя предпринимательства. Тергыме кече: 27 ага 2026.
- ↑ Кирилл Юрьев (23 мая 2025), День предпринимателя в России 2025: дата, история традиции праздника, <https://lenta.ru/articles/2025/05/23/den-predprinimatelya-v-rossii/>. Тергыме: 27 ага 2026.
- ↑ Российские самозанятые отмечают свой праздник, 2024-11-24, <https://www.pnp.ru/social/rossiyskie-samozanyatye-otmechayut-svoy-prazdnik.html>. Тергыме: 27 ага 2026.
Кылвер-влак
- Каширина Ю. П. Развитие предпринимательского законодательства в России // Территория науки. — 2013. — № 5.
- Шакирова Эльвира Шарифулловна. История развития предпринимательства России // Марийский юридический вестник. — 2013. — № 10.
- Гудашова Л. Е. Предпринимательство в России: проблемы и особенности // Современная конкуренция. — 2013. — № 2 (38).
