Атом йӧнозанлыкысе пашаеҥын кечыже

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Nuclear okay.png

Атом йӧнозанлыкысе пашаеҥын кечыжеРоссий Федерацийын атом промышленностьыштыжо тыршыше чыла пашаеҥын профессионал пайрем. Ий еда 28 сентябрьыште палемдалтеш.

Пайрем историй

«Атом йӧнозанлыкыште ыштыше пашаеҥ-влакын кечышт» пайремым Россий Федераций президентын В. В. Путинын 2005 ий 3 июньысо 633-шо №-ан «Атом йӧнозанлыкын пашаеҥын кечыже нерген» Кӱштыкше дене тӧнежлыме. Тиде указыште каласыме:

Профессионал пайремым — Атом промышленность пашаеҥын кечыжым — увертараш да тудым 28 сентябрьыште палемдаш[1].

Пайремлык кечым тыглай ойырымо огыл. Тиде кечын 1942 ий 28 сентябрьыште СССР Обороно кугыжаныш комитет «Уран пашам шотыш кондымо нерген» кӱштымашым луктын. Тушто ойлалтын:

СССР Шанче академийлан атом энергийым уранын ядрожым шырпештарыме йӧн дене кучылтмо шотышто шымлыме пашам уэш тӱҥалаш да уран бомбым але уран топливым ышташ лийме нерген докладым 1943 ий 1 апрельыште Кугыжаныш обороно комитетлан пуаш.

Тидым илышыш шыҥдарашлан кӱштымаште возалтын:

а) Шанче академий пелен лӱмын атом ядран лабораторийжым почаш... в) 1943 ий 1 апрель марте уранын томжым шырпештарыме лабораторийыште 235-ше №-ан уранын томжым шырпештараш лийме нерген шымлаш... 1942 ий 1 ноябрь марте СССР Iанче академийлан эре куатым луктын шогышо ик грамм радийым да лабораторийысе центрифугым ышташлан 30 грамм платиным пуаш[2].

Тыгеракын, 28 сентябрь кечым СССР да Российысе атом энергетикын чынак шочмо кечыже манаш лиеш.

Тыгак ончо

Палемдымаш

Кылвер-влак