19 сорла
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
19 сорла (19 август) — григориан кечышот почеш идалыкын 231-ше — (кужемдыме ийлаште 232-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 134 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 4 шагатат 20 минутлан лектеш, 19 шагатат 16 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 14 шагатат 55 минут.
🌒 Кушшо тылзе (5.84 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
— Гуманитар полышын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день гуманитарной помощи).- — Фотографийын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день фотографии).
Марий Эл — Саска Илян кече палемдалтеш. Эше ты пайремым вес семынже Олма Спас (Кокла Спас) (руш. Яблочный Спас) маныт.
Вьетнам — Августысо революций кече (руш. День Августовской революции).- Руш тельняшкын шочмо кечыже (руш. День рождения русской тельняшки).
- Господьын Вашталтмыже (руш. Преображение Господне).
- Пареҥге кече (руш. День картофеля).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Людвиг, Лев.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Сорла тылзын 19 кечысе событий-влак
- 1839 — Шанче академий пелен анстрономий обсерваторийым почыныт.
- 1960 — Совет Ушемын колтымо космос корабльже мландыш пӧртылын. Тушто Белка ден Стрелка лийыныт.
- 1991 — ГКЧП Горбачёвын черле улмыжо, да вуйлатыме пашам Янаев ӱмбак кусарыме нерген увертарен. Москваш танк-влак пуреныт. ГКЧП ваштареш Борис Ельцин шогалын.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Сорла тылзын 19 кечынже шочшо-влак
- 1922 — Григорий Иосифович Шабалин, совет сарзе пашаеҥ. Кугу Ачамланде сар ийлаште — Ленинград да Карелий фронтлаште 7-ше армийын 460-шо истребитель-танк ваштареш артиллерий полкын артиллерий батарейын, дивизион командирже, капитан (1942—1945); подполковник.
- 1938 — Гани Гадиатов, марий серызе, поэт, кусарыше, журналист.
- 1946 — Александр Александрович Смойлов, спортсмен да тренер, Марий Эл Республикын сулло тренерже. Лач тиде лӱмлӧ еҥ Марий Элыште регби спортлан тӱҥалтышым пыштен. Паша корныжо Марий кугыжаныш техник университет дене кылдалтын, тушто тудо «Политехник» регби командым чумырен. Шкежак Марий Элысе регби федерацийын вуйлатышыже лийын.
- 1947 — Валентина Юрьевна Полубарьева, тӱвыра да туныктыш пашаеҥ, Марий Элысе тӱвыран сулло пашаеҥже. Шкеже Йошкар-Ола гыч. Паша корныжо Республикысе тӱвыра да сымыктыш колледж дене кылдалтын. Колледж нерген сборник-влакын авторжо.
- 1948 — Александр Сергеевич Казимов, шанче пашаеҥ, Марий Эл Республикын сулло шанче пашаеҥже, историй шанче кандидат. Йошкар-Олаште шочын. Марий шанче да шымлыше институтышто ончыч тыглай пашаеҥлан, а 2000-ше ий гыч вуйлатышылан тыршен. Тӱҥ шотышто Александр Сергеевич марий калыкын XVIII-XIX-ше курымласе историйжым шымлен. «Марий республикын историйже» книган икымше томын авторжо.
- 1950 — Рубин Кабирович Абдуллин, семлызе да туныктыш пашаеҥ, Татарстан республикын калык артистше, Мусса Джалиль лӱмеш премийын лауреатше, Россий Федерацийысе сымыктышын сулло пашаеҥже. Йошкар-Олаште шочын. Паша корныжо Озаҥысе консерваторий дене кылдалтын, 1989-ше ий гыч ректор сомылым шуктен. Профессор. Россий Федерацийын калык артистше.
- 1952 — Светлана Ивановна Тойшева, Россий Федерацийын сулло юристше. Курыкмарий кундемыште шочын. Воронеж оласе кугыжаныш университетым тунем лекмек, Йошкар-Оласе юстиций министерствыште консультант лийын. Вара судьялан пашам ышташ тӱҥалын. 1987 ийыште Марий республикысе кӱшыл судын судьяже лийын.
- 1956 — Алевтина Сенькова, поэт. Тудын шочмо верже — Провой кундем. 1975 ийыште Йошкар-Оласе лесотехнический школышко тунемаш пурен. Ик ий чодыра озанлыкыште тыршен, школыштат пашам ыштен. Чонжо сылнымут деке шӱман лийын. 1983 ийыште Марий книга издательствыште Валентина Изилянован сылнымутшо дене иктеш комыжлымо «Пу кидетым, йолташ» книгаште Алевтина Сенькован «Ӱжара кайык» почеламут аршашыже савыкталтын. Тыште 19 почеламут, ик йомак, ик легенде вераҥдалтыныт. Икмыняр ий ончыч Зоя Дудина Алевтина Сенькован почемамутшым чумырен, вес книгам савыктен.
- 1963 — Вячеслав Васильевич Тёркин, тӱвыра да мер пашаеҥ. Угарман велыште шочын. Туштак паша верым муын, марий тӱвыра аралалт кодшо манын ятыр пашам шукташ тӱҥалын. Тыгак тудо уста музыкант семын палыме.
- 1975 — Лидия Александровна Батюкова, российысе кугыжаныш пашаеҥ. 2024 ий 1 октябрь гыч — Марий Эл Республик Вуйлатышын администрацийжым вуйлатышыже.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Сорла тылзын 19 кечынже колышо-влак
- 1937 — Иоанн (Широков) (Андрей Алексеевич Широков), Руш православий черкын епископшо, Волоколамск епископ, Моско епархийын викарийже.
- 1969 ― Александра Михайловна Веткина, руш совет педагог. Кызытсе Марий Элын Кужэҥер районысо Визымйыр ялысе земский ик классан училищын / Визымйыр тӱҥалтыш школын туныктышыжо да вуйлатышыже (1909—1953). РСФСР школын сулло туныктышыжо (1941). Ленин орденын кавалерже (1949).
- 1991 — Геннадий Васильевич Средин, совет сарзе пашаеҥ, политпашаеҥ. В. И. Ленин лӱмеш Сарзе-политике академийын начальникше (1981—1987), генерал-полковник (04.11.1973). СССР Кӱшыл Каҥашын 7-8-ше созывласе депутатше. УССР Кӱшыл Каҥашын 9-10-шо созывласе депутатше. 1971—1976 ийлаште УССР КП ЦК йыжыҥъеҥыш кандидат. Профессор.