12 сорла
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
12 сорла (12 август) — григориан кечышот почеш идалыкын 224-ше (кужемдыме ийлаште — 225-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 141 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 4 шагатат 5 минутлан лектеш, 19 шагатат 31 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 15 шагатат 26 минут.
🌘 Шоҥго тылзе (28.37 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
— Самырык-влакын тӱнямбал кечышт (руш. Международный день молодёжи).
Россий — Сар-юж вийын кечыже (руш. День Воздушно-космических сил).- Силуан ден Сила (руш. Силуан и Сила).
- Слонын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день слонов).
Лӱмгече
- Православий лӱм-влак: Авдон, Авундий, Анатолий, Андроник, Аполлоний, Валентин, Геласий, Герман, Елима, Епенет, Ефив, Иоанн (Иван), Крискент, Лука, Максим, Муко, Олимпий, Павел, Пармений, Полихроний, Прокул, Сеннис, Сила (Силос), Силуан, Тимон, Хрисотель, Агна, Ангелина, Лукия.
Событий-влак
Тугак ончо: Категорий:Сорла тылзын 12 кечысе событий-влак
Марий тӱняште
Тӱня мучко
- 1851 ий — Исаак Зингер шке ыштыме ургымо машиналан патентым налын.
- 2000 ий — Баренц теҥызыште учений кайыме годым «Курск» атом пушышто катастрофо лийын.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Сорла тылзын 12 кечынже шочшо-влак
- 1907 ий — Николай Тишин, марий серызе, поэт, туныктышо, журналист, СССР Серызе-влак ушемын йыжыҥъеҥже (1934).
- 1932 ий — Аркадий Фёдорович Фёдоров, писатель да туныктыш пашаеҥ. Морко кундем Чавайнур ялыште шочын. Паша корныжо Советский районысо школ-влак дене кылдалтын: 1956—1982-шо ийлаште Кугу Оваснур, Ашламаш, Кораксола школлан вуйлатышыже лийын. Йоча-влаклан ятыр книгам савыктен, нунын коклаште «Пинь-пинь да Зинь-зинь», «Юзо тоя», «Ошымшӱлыш отар», «Шулдыран таҥна-шамычын мурышт» сборникше-влакым палемдаш лиеш. Тыгак Аркадий Фёдорович «Кундыш» романын авторжо.
- 1936 ий — Геннадий Иванович Прокушев, Марий республикысе сымыктышын сулло пашаеҥже. 1970-ше ийлаште тудо Йошкар-Олашке толын да 1 №-ан школ-интернат пеленысе республикысе художественный школын вуйлатышыжлан шогалын. Лач тудын вуйлатыме почеш олаштына сем училищым почмо: шкеак вуйлатыше лийын, а вара сымыктыш историй да эстетик предметым туныкташ тӱҥалын. Геннадий Иванович марий сӱретче-влакын усталыкыштым келгын шымлен, «Марий Республикын сӱретчыже-влак» монографийым савыктен. Тудын пашаже-влак коклаште «Марий Элысе сӱретче-влак нерген этюд-влак» книгажым палемдаш лиеш. Марий Элысе кугыжаныш премийын лауреатше.
- 1951 ий — Леонид Фёдорович Ожиганов, муниципал пашаеҥ. Паша корныжо Килемар районысо «Рассвет» колхозышто тӱҥалын, вара Йошкар-Олашке куснен. 1983-шо ийыште партий пашаште шуаралташ тӱҥалын. 1994-ше ий гыч оласе администрацийын паша шотышто кучемын вуйлатышыже лийын, а 2001-ше ий гыч паша корныжым Марий Элысе сурторалте фонд дене кылден.
- 1954 ий — Виталий Иванович Шабыков, марий сылнымутчо, социолог, шанчызе, философий шанче кандидат (1987), Марий Эл Республикысе шанчын сулло пашаеҥже (2014), Марий Эл Республикысе М.Н. Янтемир лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше (2017). Паша корныжо Марий шанче да шымлыше институт дене кылдалтын. Тушто тудо 1976 ий гычак тыршаш тÿҥалын. Ятыр шанче пашан, монографийын авторжо. Марий Элысе кугыжаныш премийын лауреатше.
- 1966 ий — Лидия Сидоровна Матросова, марий йылмызе, шанчызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (1995), доцент (2000). Паша корныжо Марий кугыжаныш университет дене кылдалтын. Ятыр шанче пашан авторжо. Марий Элысе кугыжаныш премийын лауреатше.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Сорла тылзын 12 кечынже колышо-влак
- 2001 ий — Станислав Иванович Костров, Совет Армийын кугурак лейтенантше, Кугу Ачамланде сарын участникше, Совет Ушемын Талешкыже (1945).
Калык пале
- Шокшо да кукшо — поҥго сай кушкеш.
- Пызлыгичке шуко — йӱран шыжылан да эр, йӱштӧ телылан.
- Силуанын да Силан кечышт. Нине кок апостол Шнуй Павелын тунемшыже лийыныт. Ты кечын уржа вуйым тергеныт: тудо мландыш тайна гын, содор поген налаш кӱлеш. Вес калык палымат эскереныт: йӱдым каваште шӱдыр-влак чот чолгыжыт гын, эрла йӱрым вучыман.