1 сорла

←
→
Сорла
← →Сорла
	2026 ий

1 сорла (1 август) — григориан кечышот почеш идалыкын 213-шо (кужемдыме ийлаште — 214-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 152 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 3 шагатат 42 минутлан лектеш, 19 шагатат 54 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 16 шагатат 12 минут.
🌖 Катыкем толшо тылзе (17.37 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

Россий — Икымше тӱнямбал сарыште колышо-влакым шарныме кече (руш. День памяти жертв Первой мировой войны).
Россий — Российыште спецкыл службым почмо кече (руш. День образования Службы специальной связи России).
Россий — Россий Федерацийын Сар вийысе тылын кечыже (руш. День Тыла Вооружённых Сил Российской Федерации).
Россий — Инкассаторын тӱнямбал кечыже (руш. Всероссийский день инкассатора).
Азербайджан — Азербайджан алфавитын да йылмын кечыже (руш. День азербайджанского алфавита и языка).
Ангола — Сарзе вийын кечыже (руш. День вооружённых сил).
Бенин — Эрыкан лийме кече (руш. День независимости).
ККР — Китай армийым чоҥымо кече (руш. День создания Народно-освободительной армии).
Макрина (руш. Макрина).
Технике полыш пашаеҥын кечыже (руш. День работника технической поддержки).
Ача-авам пагалыме кече (руш. День уважения к родителям).
Йолташ ӱдырын кечыже (руш. День подруги).
Ӱдырамашлык флешмобын тӱнямбал кечыже (руш. Международный флешмоб женственности).
Эҥыремыш-айдемын кечыже (руш. День человека-паука).
Клоунын кечыже (руш. День клоуна).
Ашнымаште улшо пийын кечыже (руш. День приютских собак).

Лӱмгече

Католик лӱм-влак: Альфонс, Мария, Пётр, Юстина.
Православий лӱм-влак: Варлам (Варлаам, Варламий), Григорий, Дий, Дмитрий, Митрофан, Паисий, Роман, Серафим, Стефан (Степан), Тихон, Евгения, Евфросиния, Милица, Макрина.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Сорла тылзын 1 кечысе событий-влак

Тӱня мучко

1774 — молекуляр кислородым луктыныт.
1903 — Серафим Саровскийым Шнуй-влак радамыш пуртымо.
1964 — «Маяк» радиостанцийын икымше эфирже лийын.

Марий тӱняште

1988 — Ежово селаште «Солнышко» йочасадым почыныт.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Сорла тылзын 1 кечынже шочшо-влак

1910 — Игорь Григорьевич Чепайкин, 5-ше сапёр армийын технике шотышто 14-ше посна сапёр бригаде командирын алмаштышыже, Тӱҥ Командованийын резервшын оборонылык чоҥымашын 36-шо виктемжын (36 УОС РГК) сарзе-пасулык чоҥымашын 29-ше виктемжын (29-ше УВПС) начальникше. СССР Обороно министерствын Лӱмын чоҥымаш шотышто рӱдӧ виктемжын (ЦУСС) начальникше (1963—1973). Инженер-технике службын генерал-майоржо (1964). РСФСР-ын сулло чоҥышыжо. Ленин орденын кавалерже (1956).
1939 — Геннадий Апаевич Апаев — туныктыш пашаеҥ, Марий Эл Республикын сулло шанчыеҥже. Пошкырт Эл Мишкан кундемыште шочын. Йошкар-Олашке 1969-ше ийыште толын да витамин заводышто конструкторлан пашам ышташ тӱҥалын. Но умбакыже шинчымашым пойдараш шонен пыштен да Москосо экономик институтыш тунемаш пурен. Вара Иваново оласе институтышто туныктышо лийын, а 1994-ше ий гыч Марий кугыжаныш техник университетыште пашам ышташ тӱҥалын. 100 утла шанче пашан, пособийын да монографийын авторжо.
1942 — Валерий Степанович Патрушев — марий шанчызе, историк, археолог, туныктышо, мер пашаеҥ, историй шанче кандидат (1970), историй шанче доктор (1989), профессор (1992), Марий Эл Республикысе шанчын сулло пашаеҥже (1991), Россий Федераций Гуманитар шанче Академийын чынле йыжъеҥже (академик) (1994), «Россий Федерацийын кӱшыл профессионал туныктышын почётан пашаеҥже» (2002).
1951 — Зинаида Романовна Зорина — муниципал пашаеҥ. Шернур кундемыште шочын. Паша корныжо школыштат, кундемысе комитетыштат эртен. Но 1981-ше ий гыч тудо райисполкомышто секретарьлан шогалын, а 4 ий гыч вуйлатышын алмаштышыже лийын, 1992-шо ий гыч Шернур кундемысо администраций вуйлатышын алмаштышыжлан шогалын да 14 ий ты сомылымак шуктен шоген. А кызыт ветеран-влакын ушемыштым вуйлата.
1954 — Хатиф Гараевич Вафин, ял озанлык специалист, Марий Эл Республикын сулло агрономжо, Россий Федераций ял озанлыкын сулло пашаеҥже. Шкеже Поранча кундем Куянково ял гыч. 14 ий Калинин лӱмеш колхозышто тӱҥ агрономлан тыршыме деч вара, «Марийхлебопродукт» ушемын вуйлатышыжлан шогалын, 2005-ше ий гыч «Хлебснаб» ушемын вуйлатышыже лийын.
1968 — Илья Леонтьевич Акчурин — кугыжаныш пашаеҥ. Чуваший кундемын эргыже чын паша вержым марий кундемыште муын: 2015 ийыште тудо Марий Эл Республикын тӱҥ федерал инспекторжо лийын.
1962 — Августа Владимировна Романова — артист да журналист. Шкеже Тошто Торъял села гыч. Театрыштат уста артистка тӱрлӧ рольым чоҥен, ончаш толшо калыклан шке оҥайлыкше дене шарнымашеш кодын. Тыгак Августа Владимировна эстрада концертлам вӱдымыж дене чапланен, ий еда эртаралтше «Воштылаш, товатат, сулык огыл» мыскара конкурсымат тудак вӱда. Ятыр ий ынде Марий радиошто пашам ышта.
1976 — Надежда Михайловна Краснова — марий йылмызе, шанчызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (2003), доцент (2006).

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Сорла тылзын 1 кечынже колышо-влак

1956 — Ксенофонт Архипович Четкарёв, марий серызе, шанчызе, фольклорист, этнограф, литературовед, религиовед, искусствоведений шанче кандидат, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1953).

Калык пале

Макринан кечыже. Ожно лӱмат тыгай лийын. Южо шонымаш почеш, тиде кечын эре йӱр йӱрын, сандене лӱмжымат "мокрый" манын пуэныт. Макринан кечын игече могай – шыжат тугай лиеш – маныныт.
Йӱран игече годым марий калык Йӱр Кува ден Кугызам, Пыл Кува ден Кугызам шарналтен. Кужу жап кукшо игече шога гын, ял калык памаш дек миен, ший оксам, шинчалым але пырчым кудалтеныт. Кужу жап йӱр йӱреш гын, адакат Кугу Юмылан да Йӱр кува ден кугызалан пелештеныт.