30 шорыкйол
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
30 шорыкйол (30 январь) — григориан кечышот почеш идалыкын 30-шо кечыже. Идалык пытыме марте 335 (кужемдыме ийлаште — 336) кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 7 шагатат 37 минутлан лектеш, 15 шагатат 59 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 8 шагатат 22 минут.
🌔 Ешаралт толшо тылзе (11.55 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 30 кечысе пайрем-влак
— Анастасия принцессын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день принцессы Анастасии).
Россий — Йӱштӧ Кугыза ден Лумӱдырын кечышт (руш. День Деда Мороза и Снегурочки)[1].
Россий — «Мосфильм» киностудийын шочмо кечыже (руш. День рождения киностудии «Мосфильм»).
Россий — Чаҥ йӱк кече (руш. День колокольного звона).
Индий — Эрык верч кучедалше-влакым шарныме кече (руш. День памяти борцов за независимость).- Круассан кече (руш. День круассана).
- Пашаште веселитлыме кече (руш. День веселья на работе) — шорыкйол тылзын пытартыш кугарнян палемдалтеш.
- Теле Антон (руш. Антон Перезимник).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Адельгунда, Батильда, Вио, Гиацинта, Мартина, Савина.
- Православий лӱм-влак: Антоний, Антонина, Ахила, Виктор, Георгий, Иван, Мартирий, Павел, Феодосий.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 30 кечысе событий-влак
- 1924 — «Мосфильм» киностудий почылтын.
- 1931 — Лос-Анджелес олаште Чарли Чаплинын уста киноактёр семын дебютшо лийын. Экраныш «Огни города» кино лектын.
- 1948 — V Теле Олимпиаде модмаш эртен.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 30 кечынже шочшо-влак
- 1923 — Анатолий Васильевич Фомин, сӱретче-график, Марий АССР сымыктышын сулло пашаеҥже, СССР сӱретче-влак ушемын йыжъеҥже. Кугу Ачамланде сарын салтакше. II степенян Ачамланде сар орден, «Лӱддымылыклан», «1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль-влак дене суапландаралтын.
- 1937 — Василий Александрович Александров, партий-администраций пашаеҥ. Морко кундем Кортасэҥер ялыште шочын. 6 ий полиграфий да книга лукмо шотышто кугыжаныш комитетым вуйлатышыже лийын. Суапле пашажлан «Почёт Знак» орден дене палемдалтын.
- 1945 — Мария Байрамовна Матукова, Совет Ушем да Россий кӱкшытысӧ тоштер пашам вӱдышӧ, шочмо верым шымлыше, администраций вуйлатыше. Марий Эл Республик тӱвыран сулло пашаеҥже (1995). Пошкырт Эл Янаул кундемыште шочын-кушкын. 1968-ше ийыште Евсеев лӱмеш тоштерыште тыршаш тӱҥалын, да вуйлатыше сомылым 16 ий шуктен. Венгрийысе этнографий тоштерыште «Марий сурт-пече» комплексым ыштымылан 2001-ше ийыште Марий Эл Республикын Кугыжаныш премий дене палемдалтын.
- 1950 — Нина Евсафьевна Смирнова, пашазе. Курыкмарий кундемыште шочын. Ынде 30 ий утла «Горномарийская» чыве фабрикыште тыршен. 1974-1979-ше ийлаште Совет Ушем Кӱшыл Погынын депутатше лийын. III степенян «Паша чап» орденын кавалерже.
- 1962 — Фёдор Евгеньевич Бикбатыров, марий агроном, шанчызе, ялозанлык шанче кандидат (2007).
- 1984 — Александр Геннадьевич Кожевников (Мурызо Эчан), театр да кино актёр, радиовӱдышӧ, Марий Эл Республикын сулло артистше (2023), Марий Эл Республикысе Олык Ипай лӱмеш Кугыжаныш самырыктукым премийын лауреатше (2006).
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 30 кечынже колышо-влак
- 1958 — Андрей Евдокимович Кошкин, Пашазе-кресаньык Йошкар Армийын изирак сержантше, Кугу Ачамланде сарын салтакше, Совет Ушемын Талешкыже (1944).
- 1981 — Яков Кириллович Калинин, совет архитектор, СССР Архитектор-влак ушемын йыжъеҥже. «Марийскгражданпроект» проект институтын тӱҥ инженерже, директоржо (1966—1981). Марий АССР-ын сулло чоҥышыжо (1967). Марий Элын рӱдолажын — Йошкар-Олан — архитектур сынжым XX курымын кокымшо ужашыштыже палемдыше специалист. Кугу Ачамланде сарын салтакше.
- 1992 — Михаил Васильевич Бурашников, совет сарзе пашаеҥ. Кугу Ачамланде сарын салтакше. Полковник (1953). Ленин орденын кавалерже (1953).
- 2000 — Алексей Январёв (Чатлама Элексей), марий серызе, почеламутчо, 1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын салтакше. Ачамланде сар орден дене палемдалтын.
- 2000 — Александр Борисович Андреев, марий совет кугыжаныш да партий пашаеҥ. Марий АССР-ысе туныктыш министр (1970―1982). Кугу Ачамланде сар да совет-япон сар-влакын участникше. ВКП(б)-ын йыжъеҥже.
- 2000 — Амбросий Романович Фадеев, марий совет партий-администраций вуйлатыше, туныктышо, мер пашаеҥ. Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиум председательын алмаштышыже (1971—1975), Марий АССР Министр-влак Каҥаш председательын алмаштышыже (1974—1990). ВКП(б)-н йыжъеҥже. Ленин орденын кавалерже (1971).
- 2010 — Василий Ижболдин, марий серызе, туныктышо, журналист. Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чапкагазше дене палемдалтын (1978).
Калык пале
- Кече мучко шогышо леве игече эр шошым шижтара.
- Шнуй Антонийын кечыже. Тиде кечын йыргешке киндым але мелнам кÿэштыныт. Тудо кечын символжым ончыктеныт: вет теле рÿдö шеҥгелан кодын, кечыжат ынде мландым шукырак ырыкта да игече эркын-эркын шошо велыш тайна.
- ↑ 30 января — День Деда Мороза и Снегурочки: как появились символы Нового года. Известия (29 шорыкйол 2024). Тергыме кече: 9 кылме 2025.