22 шорыкйол
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
22 шорыкйол (22 январь) — григориан кечышот почеш идалыкын 22-шо кечыже. Идалык пытыме марте 343 (кужемдыме ийлаште — 344) кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 7 шагатат 52 минутлан лектеш, 15 шагатат 44 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 7 шагатат 51 минут.
🌒 Кушшо тылзе (3.55 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 22 кечысе пайрем-влак
— Тӱнямбал илыш пайрем (руш. Международный праздник жизни)
Россий — Российын юж кумдыкшым аралыше авиацийын кечыже (руш. День войск авиации противовоздушной обороны)[1].
Беларусь — Дипломатын кечыже (руш. День дипломатического работника).
Боливия — Боливий шуко калыкан кугыжанышым негызлыме кече (руш. День основания многонационального государства Боливия).
Великобританий — Кайык-влакын кече (руш. День птиц).
Польшо — Кочан кечыже (руш. День дедушки).
Таджикистан — Таможньо пашаеҥ-влакын кечышт (руш. День работников таможни).- Кӱктен овартыме кукурузын шочмо кечыже (руш. День рождения воздушной кукурузы).
- Выльыпын кечыже (руш. Филиппов день).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Анастасий, Винсент, Виктор, Джозеф, Оронций, Уильям.
- Православий лӱм-влак: Антонина, Евстратий, Захария, Никандр, Павел, Пантелеимон, Пахомий, Пётр, Полиевкт, Самей, Филипп.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 22 кечысе событий-влак
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 22 кечынже шочшо-влак
Тӱня мучко
- 1440 — Иван III Васильевич, Москосо кугу князь, тудын годым Русь монгол-татар-влак деч эрыкыш лектын.
- 1561 — Фрэнсис Бэкон, англичан философ, историк, политик пашаеҥ, поэт-романтик.
- 1775 — Андре Мари Ампер, француз шанчыеҥ, электродинамикылан негызым пыштыше.
- 1788 — Лорд Байрон, английысе поэт-романтик.
- 1908 — Лев Давидович Ландау, совет физик, академик, физике дене Нобель премийым налше
- 1941 — Яан Каплинский, эстон писатель.
- 1954 — Леонид Ярмольник, советский и российский актёр, продюсер.
Марий тӱняште
- 1895 — Исхак Муртазинович Муртазин, Марий АССР Хлебниково районысо «Кураш» колхозын звеньевойжо. Марий Элыште икымше Социалистический Паша Герой (1948). Российысе Граждан сарыште да Кугу Ачамланде сарыште лийын. 1947 ий гыч ВКП(б) член.
- 1910 — Василий Элмар, серызе, почеламутчо, кусарыше, туныктышо, СССР Серызе-влак ушемын йыжеҥже (1941), 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
- 1910 — Ксенофонт Архипович Четкарёв, марий серызе, шанчызе, фольклорист, этнограф, литературовед, религиовед, филологий шанче кандидат, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1953).
- 1937 — Борис Иванович Глушков, транспорт пашаеҥ. Шернур районышто шочын. Волжский автортранстпорт ушемыште 43 ий машинам виктарышылан тыршен. «Трудовая слава» 3-шо степенян орден дене палемдалтын. Россий Федерацийын сулло транспорт пашаеҥже.
- 1937 — Станислав Павлович Снеговской, Марий АССР-ын сулло да Марий Элын калык артистше. Шкеже Украина кундем гыч. 1970 ийыште Йошкар-Оласе руш кугыжаныш драмтеатрын актёржылан тыршаш тӱҥалын. Губачын «Корсиканкыштыже» Наполеон, Летразын «Крошкыштыжо» Эдмонд Фонтажын рольым устан чоҥен.
- 1938 — Василий Павлович Кузнецов, ял озанлык организатор, Марий Эл Республикын сулло зоотехникше. «Азановский» совхозын тӱҥ зоотехниклан, «Марийская» чыве фабрикын вуйлатышыжлан тыршен. Вуйлатыме жапыште фабрик соцтаҥасымаште ик гана веле огыл сеҥыше радамыш лектын.
- 1941 — Вячеслав Григорьев-Тотир, курыкмарий серызе, почеламутчо, туныктышо, кусарыше, Чуваш Эл Республикысе Х. Талвир лӱмеш Кугыжаныш премий (1997), Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2002).
- 1958 — Зоя Васильевна Берникова, марий мурызо, артистка, Россий Федерацийын сулло артистше (2019), Марий Эл Республикын Калык артистше (1998).
- 1967 — Александр Анатольевич Герасименко, российысе кугыжаныш пашаеҥ. 2020 ий 25 март гыч — Марий Эл Республикын Транспорт да корно озанлык министрже, 2022 ий 7 ноябрьыште уэш тиде должностьыш сайлалтын.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 22 кечынже колышо-влак
- 1950 — Дим. Орай, марий серызе, журналист, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1939), 1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
- 1983 — Андрей Петрович Гребнев, совет сарзе да партий пашаеҥ, журналист, краевед.
- 1994 — Геннадий Матюковский, марий серызе, почеламутчо, кусарыше, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1949), Марий АССР-ысе Кугыжаныш премийын лауреатше (1972), Марий АССР-ын Калык почеламутчыжо (1980), РСФСР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1986).
- 1995 — Василий Михайлович Воробьёв, марий совет партий да кугыжаныш пашаеҥ. Марий АССР Кӱшыл Каҥашын председательже (1959—1967), КПСС Марий обкомын секретарьже (1956—1962). ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
- 2014 — Нина Евсеевна Попова, марий театр актриса. РСФСР-ын сулло артистше (1970).
Калык пале
- Тиде кечын вольыкым кудывечыш колтет, да тудо вӱташке пураш тырша гын – эше йӱштӧ да луман лиеш.
- Таче игече ояр гын — тений шурно лектышан лиеш.
- Ояр игече шога гын, кеҥежым сай лектыш лийшаш.
Палемдымаш
- ↑ День войск авиации противовоздушной обороны, 22.01.2023, <https://ria.ru/20230122/aviatsiya-1846172253.html>. Тергыме: 17 шорыкйол 2024.