10 шорыкйол
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
10 шорыкйол (10 январь) — григориан кечышот почеш идалыкын 10-шо кечыже. Идалык пытыме марте 355 (кужемдыме ийлаште — 356) кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 8 шагатат 11 минутлан лектеш, 15 шагатат 25 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 7 шагатат 13 минут.
🌗 Пытартыш чырык (21.08 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 10 кечысе пайрем-влак
— ООН-ысо Генеральный Ассамблейын 1-ше сессийжым почмо тӱнямбал кече (руш. Международный день открытия 1-ой сессии ГА ООН).- — Кочо шоколад кече (руш. День горького шоколада)[1].
Россий — РФ ВМФ инженер-механикын кечыже (руш. День инженера-механика ВМФ РФ).
Бенин — Вуду кече (руш. День Вуду).
Таиланд — Йоча-влакын кечышт (руш. День детей).
Японий — 110-шо номерын кечыже (руш. День номера 110).- Пингвиным кушташ туныктымо кече (руш. День обучения танцам пингвинов).
- Шкешотан еҥ-влакын кечышт (руш. День своеобразных людей).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Авдий, Агафон, Пьетро.
- Православий лӱм-влак: Агафья, Александр, Арефа, Аркадий, Вавила, Гликерий, Горгоний, Давид, Домна, Дорофей, Евфимий (Ефим), Зинон, Игнатий, Индис, Иосиф, Корнилий, Леонид, Мардоний, Мигдоний, Никанор, Никодим, Пётр, Симон, Феоктист, Феофил, Феофила, Яков.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 10 кечысе событий-влак
- 1781 — Москошто Петровский театрым почмо.
- 1863 — Лондонышто икымше метро линийым почмо.
- 1878 — Руш да болгар войска-влак Шипка перевал воктене турок-влакым кырен шалатеныт.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 10 кечынже шочшо-влак
- 1902 — Пётр Яковлевич Лежнёв-Финьковский, совет кугыжаныш да партий пашаеҥ, экономист. Пӱтынь ушемысе пушно-сырьевой озанлык институтын директоржо (1936—1937). РКП(б)-ын Марий кундемысе комитетын икымше секретарьже (1923). Каҥаш-влакын VIII да IX погын-влакын (1920, 1921), РКП(б) X да XII погын-влакын (1921, 1923) делегатше.
- 1926 — Мария Николаевна Сапожникова, актриса, Марий Эл Республикын Калык артистше шочын. Уло ӱмыржым театрлан пӧлеклен. Икымше рольжо - Арбанын «Кенеж йӱд» спектальыште ик эн оҥай персонаж - Ольга лийын. Тылеч вара тудлан тӱҥ роль-влакым ӱшанаш тӱҥалыныт. Мария Николаевна сценыште шке тӱсым муын моштен, образын илышыжым илен, тудын чон-шижмашыжым калыклан намиен шуктен.
- 1929 — Юрий Русов, руш серызе, СССР Cерызе-влак ушемын йыжъеҥже (1990).
- 1936 — Валентин Семёнович Губин, Шернур кундем Губино ялыште партий пашаеҥ шочын. Тудо 1966-шо ийыште Шернур кундемыште Пеледыш пайремым уэш палемдаш тӱҥалаш темлымаш дене лектын. 1985-1990-шо ийлаште Валентин Семёнович Марий республик кӱшыл погынын депутатше лийын.
- 1949 — Владимир Иванович Филимонов, спортсмен да тренер, Йошкар-Олаште шочын. Ятыр оласе сборныйыште шуаралтын, Россий Федераций сборныйыштат шке вийым тергаш пиал шыргыжалын. Марий командыште модмыж годым кўшыл лигыштат лияш логалын. Ятыр спортсмен-влакым ямдылен, кудышт кокла гыч Александр Филимоновым – эргыжым – палемдаш лиеш. Тудо гын Россий сборныйыште 4 ий модын.
- 1950 — Виссарион Зиновьевич Фадеев, историйым туныктышо, шочмо кундемым шымлыше. Марий Эл Республикысе туныктымо пашан сулло пашаеҥже (1997).
- 1951 — Валерий Александров (В. Токтамыж), марий серызе.
- 1973 — Эдуард Иванович Чирков, актёр. Шкеже тудо Параньга район Эльпанур ял гыч. Марий самырык театрыште 10 ий наре тыршыме деч вара икмыняр жаплан ты сомыл деч кораҥын, но 2002-шо ийыште уэш пӧртылын. Суапле пашажлан кугыжаныш премий денат палемдалтын.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 10 кечынже колышо-влак
- 1976 — Пётр Сергеевич Демпелев, совет сарзе пашаеҥ. Кугу Ачамланде сар жапыште ― Мурманск чекысе йырвелын НКВД чекысе войскан 82-шо посна Рестикент чекысе отрядыште политпӧлкасе оргпартпашан кугурак инструкторжо. Совет-Финн да Кугу Ачамланде сар-влакын участникше. Полковник (1952). 1930 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
- 2004 — Захар Ильич Равкин, совет да россий педагог, профессор. Россий туныктыш академийын академикше.
Калык пале
- Кунар йӱштырак — тунар кеҥеж шокшырак.
- Тиде кечын чыла пашам уло еш дене пырля ыштеныт. Кочкашат ик ÿстелтöрыш пырля шинчыныт. Кужун шуйнышо пÿтö деч вара тиде кечын шылымат кочкаш лиеш улмаш.
- Корак ден чаҥа-влак мландыш шинчыт гын, лывыртышым вучыман.
Палемдымаш
- ↑ Всемирный день горького шоколада. Роспотребнадзор.