Андреев, Александр Борисович

Александр Борисович Андреев
Александр Борисович Андреев
Марий АССР туныктыш министр
	1970 — 1982
Шочын	29 идым 1923; Тошметсола, Шеҥше ял шотан илем[d], Морко кундем, СССР;
Колен	30 шорыкйол 2000 (76 ий); Йошкар-Ола, Россий;
Партий	КПСС
Шинчымаш	КПСС ЦК пелен Кӱшыл партий школ, Горькийысе партий школ

Алексáндр Бори́сович Андрéев (29 идым 1923, Тошметсола, Морко кундем — 30 шорыкйол 2000, Йошкар-Ола) — марий совет кугыжаныш да партий пашаеҥ. Марий АССР-ысе туныктыш министр (1970―1982). Кугу Ачамланде сар да совет-япон сар-влакын участникше. ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.

Илыш корно

1923 ий 29 сентябрьыште кызытсе Марий Эл Республик Морко кундем Тошметсола ялысе^[1] йорло кресаньык ешеш шочын. Тулык^[2]^[3].

1931 ийыште Горельский шымияш школыш тунемаш пурен, а 1941 ийыште Морко педагогике училищым тунем пытарен^[2]. 1941 ий сентябрь гыч 1942 ий апрель марте Марий АССР-ысе Морко район Унчо шымияш школышто тӱҥалтыш класслан туныктышыже лийын^[3].

1942 ий апрельыште РККА-ш налыныт. Кугу Ачамланде сарын участникше: 3-шо Ленинградысе пехотный училищын курсантше (Воткинск ола, Удмурт АССР), Йӱдвел-Кавказ фронтын посна стрелок-влак бригадын йошкарармеецше. 1942―1943 ийлаште 389-ше стрелок-влак дивизийын 1277-ше стрелковый полк пӧлкан командирже лийын. 1943 ийыште сусырген да Грузин ССР-ысе Тбилиси оласе госпитальыште эмлалтын. 1943―1944 ийлаште Грузин ССР-ысе Манглиси посёлкышто Махачкаласе пехотный училищын курсыштыжо тунемын. 1944―1945 ийлаште ― 4-ше Украин фронтын офицер составым резервыш налме 4-ше посна полк взводын командирже, вара ― 69-ше посна курык-стрелок-влак бригадын взвод командирже, младший лейтенант. 1945―1947 ийлаште Тора Эрвел сарзе округын 31-ше посна курык-стрелок-влак бригадыж дене командоватлен, лейтенант. 1947 ийыште тазалыкшылан верч демобилизоватлалтын. I степенян Ачамланде сар орден (кок гана) да медаль-влак дене суапландаралтын^[2]^[3]^[4]^[5].

Демобилизаций деч вара 1947 ий сентябрь гыч 1948 ий январь марте Морко районысо Унчо кыдалаш школышто туныктышылан пашам ыштен^[3].

1945 ийыште ВКП(б)-ш пуртымо. 1948 ий февраль гыч май марте ВКП(б)-ын Марий обкомжо пеленысе курсышто тунемын. Вара ― партий пашаште: ВКП(б)-н Марий обкомжын инструкторжо, 1949―1951 ийлаште ― Горькийысе партий школын колыштшыжо, 1951―1955 ийлаште ― Марий АССР-ысе КПСС-ын Роҥго райкомын кокымшо секретарьже^[2].

1958 ийыште КПСС ЦК пеленысе Кӱшыл партий школым (руш.) (мар. чыла визытан дене тунем пытарен^[2].

1958―1959 ийлаште ― МАССР-ысе Юлсер, 1959―1963 ийлаште ― Пектубай (У Торъял), 1963―1965 ийлаште ― Морко район исполком-влакын председательже^[2]^[3]^[6].

1965―1970 ийлаште ― КПСС Морко райкомын икымше секретарьже^[2].

1970―1982 ийлаште Марий АССР-ысе туныктыш министр лийын. 1976 ий сентябрь гыч совет чоҥымаш да совет орган-влакын пашашт шотышто партий да совет пашаеҥ-влаклан квалификацийым нӧлтымӧ областной курс-влакым туныктен^[3].

1959―1985 ийлаште Марий АССР Кӱшыл Каҥашын (руш.) (мар. V―X созыв депутатшылан сайлалтын^[2]^[3]^[7].

Паша Йошкар Тисте орден, медаль-влак да Марий АССР-ысе Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чапкагазше дене суапландаралтын^[2]^[3].

2000 ий 30 январьыште Йошкар-Олаште колен^[2]^[3].

Суаптар-влак

Пашалан

Паша Йошкар Тисте орден (1971)^[2];
«Пашаште чолгалыклан» медаль (1965)^[2];
«Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль (1970)^[2];
Марий АССР-ысе Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чапкагазше (1973)^[2].

Сар пашалан

I степенян Ачамланде сар орден (23.05.1945, 06.04.1985)^[8];
«1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (09.05.1945)^[4];
«Японийым сеҥымылан» медаль (1945)^[3].

Палемдымаш

↑ Информационный ресурс Республики Марий Эл "12rus.ru" :: Моркинский район (неопр.). www.12rus.ru. Тергыме кече: 23 сорла 2025.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ ¹² ¹³ ¹⁴ Мочаев, 2017, с. 25.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ МБУК "Моркинская ЦБС" - Андреев Александр Борисович (неопр.). www.biblmorki.ru. Тергыме кече: 23 сорла 2025.
↑ ¹ ² Андреев Александр Борисович :: Память народа (неопр.). pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 23 сорла 2025.
↑ Галерея памяти участников ВОВ (руш.). Музейный комплекс "Дорога Памяти". Тергыме кече: 23 сорла 2025.
↑ МБУК "Моркинская ЦБС" - Председатели Моркинского кантисполкома (неопр.). www.biblmorki.ru. Тергыме кече: 23 сорла 2025.
↑ Официальный сайт Госсобрания Республики Марий Эл (неопр.). old.gsmari.ru. Тергыме кече: 23 сорла 2025.
↑ Подвиг народа (неопр.). podvignaroda.ru. Тергыме кече: 23 сорла 2025.

Литератур

Мочаев В. А. Андреев Александр Борисович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 24. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
Мочаев В. А. Андреев Александр Борисович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 25. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
Титов А. А. Председатель Моркинского райисполкома // Моркинская земля. — 2024. — 8 мая. — С. 3.

Кылвер-влак

МБУК "Моркинская ЦБС" - Андреев Александр Борисович (неопр.). www.biblmorki.ru. Тергыме кече: 23 сорла 2025.

[1] Информационный ресурс Республики Марий Эл "12rus.ru" :: Моркинский район (неопр.). www.12rus.ru. Тергыме кече: 23 сорла 2025.

[_8acc004055000ad7-2] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ ¹² ¹³ ¹⁴ Мочаев, 2017, с. 25.

[:0-3] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ МБУК "Моркинская ЦБС" - Андреев Александр Борисович (неопр.). www.biblmorki.ru. Тергыме кече: 23 сорла 2025.

[:1-4] ¹ ² Андреев Александр Борисович :: Память народа (неопр.). pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 23 сорла 2025.

[5] Галерея памяти участников ВОВ (руш.). Музейный комплекс "Дорога Памяти". Тергыме кече: 23 сорла 2025.

[6] МБУК "Моркинская ЦБС" - Председатели Моркинского кантисполкома (неопр.). www.biblmorki.ru. Тергыме кече: 23 сорла 2025.

[7] Официальный сайт Госсобрания Республики Марий Эл (неопр.). old.gsmari.ru. Тергыме кече: 23 сорла 2025.

[8] Подвиг народа (неопр.). podvignaroda.ru. Тергыме кече: 23 сорла 2025.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]