14 шорыкйол
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
14 шорыкйол (14 январь) — григориан кечышот почеш идалыкын 14-ше кечыже. Идалык пытыме марте 351 (кужемдыме ийлаште — 352) кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 8 шагатат 6 минутлан лектеш, 15 шагатат 30 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 7 шагатат 24 минут.
🌘 Шоҥго тылзе (25.08 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 14 кечысе пайрем-влак
— Тошто У ий (руш. Старый Новый год).
Россий — Россий Федерацийын Сарзе вийысе пучкорно войскан кечыже (руш. День трубопроводных войск Вооруженных Сил России).
Россий — Россий Федерацийын Сарзе вийысе сарзе оркестр службын кечыже (руш. День Военно-оркестровой службы Вооруженных сил России).
Грузий — Кугыжаныш тисте кечыже (руш. День государственного флага).
Узбекистан — Шочмо элым аралыше-влакын кечышт (руш. День защитников Родины).
Индий — Тӱнямбалысе кагаз кишке фестиваль (руш. Международный фестиваль бумажных змеев).
Тунис — Революций да самырык-влакын кечышт (руш. День революции и молодёжи).- Господньым пӱчмӧ (руш. Обрезание Господне).
- Осёлын пайремже (руш. Праздник осла).
- Тӱнямбалысе логике кече (руш. Всемирный день логики).
- Лум гай ош кайык-влакын кечышт (руш. День белоснежных птиц).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Барбашмин, Феликс; Макрина.
- Православий лӱм-влак: Александр, Афанасий, Богдан, Василий, Вячеслав, Григорий, Еремей, Иван, Михаил, Николай, Пётр, Платон, Федосей, Федот, Фульгент, Яков; Эмилия.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 14 кечысе событий-влак
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 14 кечынже шочшо-влак
- 1882 — Василий Матвеевич Лихачёв, россий революционер, большевик, совет кугыжаныш пашаеҥ.
- 1905 — Василий Михайлович Мокрушин, совет политик, 1951—1952 ийлаште ВКП(б) Кемерово обкомын 1-ше секретарьже.
- 1911 — Пётр Иванович Темерешев, совет партий да кугыжаныш пашаеҥ; Марий АССР Министр-влак Каҥашын председательже (1951—1954).
- 1913 — Василий Дмитриевич Халев, 47-ше посна огнемёт танк полкысо танкын (1-ше Прибалтике фронт 6-шо гвардий армий) командирже, изирак лейтенант. Совет Ушемын Талешкыже.
- 1921 — Борис Николаевич Родионов, совет да российысе шанчызе, технике шанче доктор, Мландыпаша (землеустройство) инженерым ямдылыше Москосо институтын аэрофотогеодезий кафедрыжын профессоржо.
- 1925 — Валентин Кузьмич Ардашев, Кугу Ачамланде сарын салтакше. Совет Ушемын Талешкыже.
- 1928 — Павел Григорьевич Мосунов, совет кугыжаныш да туныктымо пашан еҥже. Кужэҥер районысо Руш Шой кыдалаш школын директоржо (1960—1982), Марий АССР Савино интернат-пӧртын директоржо (1985—1988). СССР Кӱшыл Каҥашын 9-ше созывысе депутатше (1974—1979). 1953 ий гыч КПСС йыжъеҥ.
- 1929 — Михаил Якимов, марий серызе, почеламутчо, журналист, кусарыше, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1956).
- 1931 — Анатолий Алекссевич Шурыгин, кумдан палыме мурызо, Россий Федерацийын сулло артистше. Саратов кундемыште шочын, но Москосо консерваторийым тунем лекмек Эрик Сапаев лӱмеш опер да балет театрышке толын да 17 ий тыштак тыршен. Тенор.
- 1945 — Пётр Владимирович Стегний, совет да российысе дипломат да историк. Кугу кылъеҥ (посол) (1992 ий 24 декабрь). Историй шанче доктор (2002).
- 1946 — Светлана Сергеевна Сушкина, кумдан чапланыше мурызо, Марий Элын калык артисткыже. Марий Турек кундем Кукрем ялыште шочын. Мыланна опер мурызо семын палыме. Озаҥ консерваторийым тунем лекме деч вара опер да балет театрыште пашам ышташ тӱҥалын.
- 1955 — Валерий Павлович Пирогов, тазалык аралтыш пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло эмлызыже. Куженер кундемыште шочын-кушкын. 1987-ше ий гыч уста эмлызе 4-ше №-ан поликлиникыште тӱҥ эмлызылан пашам ышта. Суапле пашажлан ятыр чап танык дене палемдалтын.
- 1960 — Лидия Дмитриевна Ильина, экономист да савыктыш пашаеҥ. У Торъял район Крюк ялыште шочын. 1998-ше ийыште «Марий Эл» газет редакцийыште коммерческий редакторлан тыршаш тӱҥалын. Исполнительный директорын сомылжым шуктен, вара Марий книга савыктышым вуйлатен (2009-2015). Марий Эл Республик тӱвыран сулло пашаеҥже (2015).
- 1961 — Владимир Андреевич Сайранов, шанче пашаеҥ. Пошкырт Элыште шочын, Марий Элыште шке пашаж дене чапым налын. Пашам ышташ Крупская лӱмеш кугыжаныш педагогик институтышто тӱҥалын, кызыт университетын пашаенже. Экономик йодыш дене кылдалтше 30 наре шанче пашан авторжо. Экономик шанче кандидат.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 14 кечынже колышо-влак
- 1986 — Дмитрий Фёдорович Маракулин, совет партий да администраций вуйлатыше, журналист, редактор, педагог. Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиум председательын алмаштышыже, секретарьже (1950—1952, 1960—1967), МАССР Калык Комиссар-влак Каҥаш председательын алмаштышыже (1945—1947), МАССР туныктыш министр (1947—1950), ВКП(б)-ын Йошкар-Оласе комитетын 1-ше секретарьже (1942). «Марийская правда» газетын тӱҥ редакторжо (1939—1942, 1952—1960). ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
- 2004 — Гурий Костатеев (Кос-Гур), курыкмарий серызе, журналист, туныктышо, литератор, РСФСР-ын сулло туныктышыжо (1970), Марий АССР-ын сулло туныктышыжо (1963), 1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
Калык пале
- Лум пырчын-пырчын лумеш — вашке игече саемеш.
- Тале лум — сай кеҥежлан.