27 идым
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
27 идым (27 сентябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 270-ше (кужемдыме ийлаште — 271-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 95 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 5 шагатат 51 минутлан лектеш, 17 шагатат 45 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 11 шагатат 53 минут.
🌕 Тичмаш тылзе (15.31 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
— Туризмын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день туризма).
Россий — Школ деч ончычсо шинчымашым пуышо пашаеҥ-влакын кечышт (руш. День работников дошкольного образования).- Господьын Ыресшым Нӧлтымаш (руш. Воздвижение Креста Господня).
- Якутийын кугыжанышлык кечыже (руш. День государственности Якутии).
- Вегетарианствым ӧндалмаш кече (руш. День Обними вегетарианца).
- Сонарлыме да колым кучымо кече (руш. День охоты и рыбной ловли) — идым тылзын 4-ше шуматкечын палемдалтеш.
- Якутийыште амалкалчын кечыже (руш. День предпринимателя в Якутии).
- Ушкал шыл тушёнко кече (руш. День говяжьей тушенки).
- Сдвиженье (руш. Сдвиженье).
Лӱмгече
- Иван.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 27 кечысе событий-влак
- 1783 — Шем теҥызыште «Екатеринан чапше» лӱман икымше сарзе парус пушым вӱдыш колтымо.
- 1938 — кумдан палыме шымлызе, Шанче ракет институтын пашаеҥже Сергей Павлович Королёвым троцкист манын титаклен, 10 ийлан тюрьмаш шынденыт. Но тюрьмаштат тудлан шымлымаш пашам умбакыже шуяш йöным пуэныт.
- 1990 — Совет Ушем ИНТЕРПОЛ калык-влак кокласе организацийыш пурен.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 27 кечынже шочшо-влак
- 1921 — Анатолий Андреевич Утросин, совет сарзе вуйлатыше. Кугу Ачамланде сар жапыште ― 2-шо формированийын 211-ше лӱйкалыше дивизийын 894-ше лӱйкалыше полкын лӱйкалыше батальонын командирже. Кутузов орденын 14-ше Киев-Житомир ракете дивизийын командирже ― Йошкар-Оласе гарнизонын начальникше (1963―1969). Генерал-майор (1965). 1941 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
- 1925 — Сергей Кузьмич Лоскутов, Кугу Ачаэл сарын геройжо. Кужэҥер кундемыште шочын. Фронтыш 1944-ше ийыште каен: Белоруссийысе, Латвийысе кредалмаште лийын. Лӱддымылыкшым да патырлыкым ончыктымыжлан «За отвагу» медаль дене палемдалтын, Чап орден кавалер лӱмым сулен. Сар деч вара армий радамыштак тыршаш тӱҥалын, гвардий подполковник марте шуын. Умбакыже паша корныжо Калинин олашке конден: тыште тудо заводыштат, элкӧргӧ паша министерствыштат пашам ыштен. Тверь олан почётан гражданинже.
- 1948 — Валерий Иванович Вершинин, марий йылмызе, кусарыше, шанчыеҥ, В.М.Васильев лӱмеш Йылмым, сылнымутым да историйым шымлыше марий институтын кугурак шанче сотрудникше, Эстон Республикын 5-ше степенян «Маарьямаа Ырес» орденын кавалерже.
- 1952 — Николай Иванович Куклин, администраций да озанлык пашаеҥ. Ончычсо паша корныжо «Маригражданстрой» ушем дене кылдалтын. А 1984-ше ийыште министр-влак погынышто илем-коммунал озанлык да чоҥымаш пӧлкан вуйлатышыжлан шогалын. 2001-ше ийыште Марий Эл виктер вуйлатышын икымше алмаштышыже лийын. Козьмодемьянск олан почётан гражданинже.
- 1962 — Николай Юрьевич Павлов, спортсмен, Россий Федерацийын сулло тренерже. Йошкар-Олаште шочын-кушкын. Лач тудын ойжо почеш мемнан кундемыштына Рукопашный бой федерацийым почыныт, да Николай Юрьевич шкеак вуйлаташ шогалын. Россий чемпионат-влакын той призёржо. Российысе спорт мастер.
- 1966 — Антонина Аркадьевна Андреева, тӱвыра пашаеҥ. Звенигово олаште шочын. Чакмарий тӱвыра пӧрт пелен «Чак» лӱман йоча ансамбльым чумырен. Мер пашаштат Антонина Аркадьевна кугу пагалымашым сулен: 7-ше марий погынын делегатше лийын.
- 1981 — Андрей Васильевич Рычков, марий йылмызе, шанчызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (2008).
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 27 кечынже колышо-влак
- 1938 — Владимир Николаевич Быстряков, кугыжаныш лӱдыкшыдымылык шотышто пашаеҥ, Марий АССР НКВД тройкын йыжъеҥже.
- 1938 — Василий Патраш, курыкмарий серызе, журналист, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1936).
- 1964 — Архип Дмитриевич Смирнов, марий совет врач. Марий республикысе трахом ваштареш диспансерын тӱҥ врачше (1953—1964). Марий Элыште ик эн ончыч РСФСР-ын сулло врачше лӱмым налын (1941). Ленин орденын кавалерже (1951). Кугу Ачамланде да Япон сар-влакын салтакше. ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
- 1993 — Пётр Ильич Бельский, Кугу Ачамланде сарын салтакше, Чап орденын тичмаш кавалерже.
Калык пале
- Игече ояр да леве — теле вара толеш.
- Игече леве – шокшо эше кужу жап шогаш тӱҥалеш.
- Чот йӱкшемда гын – эр шошылан.
- Воздвиженье. Ты кечын йӱштӧ толеш, шурным погым пагыт пыта, теле деч ончыч илыш пуйто малаш возеш. «Воздвиженийлан ужга тувырым вачыште алмашта», - ойленыт. Кишке-влак тӱшка дене погынат, мландыште шылыт, малаш возыт. Кайык-влак ты кечылан кечывалвелыш тарванат.
- Ты кечын ожнысек яллаште ковыштам шинчалташ тӱҥалыныт.