11 идым
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
11 идым (11 сентябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 254-ше (кужемдыме ийлаште — 255-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 111 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 5 шагатат 14 минутлан лектеш, 18 шагатат 22 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 13 шагатат 8 минут.
🌘 Шоҥго тылзе (28.84 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
Россий — Российысе сарзе чап кече. Тиде кечын 1790-ше ийыште Фёдор Ушаковын вуйлатыме руш эскадра Тендр мыс воктене турк эскадрым кырен шалатен.
Россий — Шӧрынан стаканын шочмо кечыже (руш. День рождения гранёного стакана).- Ончен-куштымо пашаеҥын кечыже (руш. День специалиста органов воспитательной работы).
- Айык йӱлан тӱнямбал кечыже (руш. Всероссийский День Трезвости).
- Ласкан йодмо кече (руш. Праздник ласкового обращения).
- Малмывердам погыза кече (руш. День Заправьте свою кровать).
- Писын ӱжмӧ номерын кечыже (руш. День номера экстренного вызова).
- Умылтараш лийдымым чын вашлийме кече (руш. День правильного ожидания необъяснимого).
Лӱмгече
- Иван.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 11 кечысе событий-влак
- 1812 ий — руш купеч Иван Кусков Аляскыште икымше руш илемым почын.
- 1973 ий — Чили элыште переворот лийын. Генерал Пиночетын армийже президент Аленде деч властьым шке кидышкыже шупшын налын.
- Рӱдӧ Кавказ курыкын ик хребетшылан «Курск» лӱмым пуэныт. Тыге вӱд йымалне коштшо пушын лӱмжӧ Российын географийыштыже эше ик верым муын.
- 2001 ий — США-ште тиде кечын тӱнямбал историйыште ик эн кугу террористический акт лийын.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 11 кечынже шочшо-влак
- 1887 — Павел Радимов, руш совет «кресаньык поэт» да сӱретче. Куснылшо-влак товариществын пытартыш председательже да 1922 ийыште да 1927–1932 ийлаште «Революциян Российысе сӱретче-влак ассоциацийын» (АХРР) икымше председательже, тыгак ВСП-н (Пӱтынь Российысе поэт-влак ушем) — 1929 ий марте лийше организацийын — пытартыш председательже.
- 1911 — Сергей Иванович Савельев, марий совет театр актёр, режиссёр, кусарыше, мер пашаеҥ. Марий кугыжаныш театрыште артистлан пашам ыштен, спектакль-влакымат шынден. Марий АССР сымыктышын сулло пашаеҥже, РСФСР-н сулло артистше.
- 1925 — Семён Иванович Кузнецов, совет кугыжаныш да озанлык пашаеҥ. Марий АССР-ын Морко районысо В. И. Ленин лӱмеш колхозын председательже (1953—1960, 1966—1980). СССР Кӱшыл Каҥашын IX созывысе депутатше (1974—1979). Кугу Ачамланде сарын салтакше. КПСС йыжыҥъеҥ.
- 1950 — Владимир Михайлович Изместьев, шанче пашаеҥ, ялозанлык шанче кандидат. Шке шочмо Киров кундемысе совхозлаште икмыняр жап тыршыме деч вара Йошкар-Оласе ялозанлык шанче да шымлыше институтышко пашам ышташ толын: вуйлатышын алмаштышыже марте шуын. 40 утла шанче пашан авторжо.
- 1950 — Виктор Георгиевич Гаврилов, Марий Элын сулло артистше. Шкеже Юлсер кундем Шойсолаште шочын-кушкын. Виктор Георгиевичын паша корныжо Э.Сапаев лӱмеш опер да балет театр дене кылдалтын. Лирический баритон.
- 1964 — Раисия Ивановна Исанбаева, тӱвыра пашаеҥ, Пошкырт Республикын сулло артисткыже (2023 ий).
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 11 кечынже колышо-влак
- 1994 — Михаил Алексеевич Куклин, совет сарзе пашаеҥ. Кугу Ачамланде сар жапыште — касвел фронтлаште 5-ше армийын 36-шо лӱйкалыше корпусшын 352-шо лӱйкалыше дивизийжын 1158-ше лӱйкалыше полкын миномёт ротыжын командирже, капитан. Куд орденын, тидын коклаште кум Ачамланде сар орденын, кавалерже. 1942 ий гыч ВКП(б) йыжъеҥ.
Калык пале
- Шемгорак шуко — ояр игечылан.
- Кӱдырчӧ кӱдырта — леве шыже кечылан.
- Шырчык-шамыч алят чоҥештен каен огытыл — кукшо шыжылан.
- Йыван-влакын пайремышт. Тиде кечын ожнысо калык кугу пӱтым кучен. Тыгак сарыште вуйым пыштыше еҥ-влакым уштен шарналтен.