22 идым
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
22 идым (22 сентябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 265-ше (кужемдыме ийлаште — 266-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 100 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 5 шагатат 39 минутлан лектеш, 17 шагатат 56 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 12 шагатат 16 минут.
🌔 Ешаралт толшо тылзе (10.31 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
Автомобиль деч посна тӱнямбал кече (руш. Всемирный день без автомобиля).- Шыжым кече ден йӱдын иктӧр лийме кечыже (руш. День осеннего равноденствия).
- Аким ден Анна (руш. Аким и Анна).
- Слоным аралыме тӱнямбал кече (руш. День защиты слонов).
- Носорог-влакын тӱнямбал кечышт (руш. Всемирный день носорогов).
- Сурым чиялтыме кече (руш. День раскрашивания серости).
Лӱмгече
- Анна, Иосиф.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 22 кечысе событий-влак
- 1789 — Суворовын ден Кобургскийын армийышт Рымник воктене турок-влакым кырен шалатеныт.
- 1962 — США-н президентше Авраам Линкольн у ий икымше январь гыч чыла кулым эрыкыш колтымо нерген увертарен.
- 1935 — Совет Ушем Маршал званийым пеҥгыдемдыме.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 22 кечынже шочшо-влак
- 1927 — Виктор Дмитриевич Бурлаков, марий калыкын пагалыме да аклыме актёр, Россий Федерацийын калык артистше. Советский кундем Лайсолан эргыже ойырен налме профессийже дене шинчымашым М. Шкетан лӱмеш Марий кугыжаныш драме театр пеленысе студийыште налын да туштак пел курым пашам ыштен. Чолга койышан, сылне йӱкан, весела гармонь кумылан артист калыкын чонжым рольым устан чоҥымыж дене савырен. Н. Арбанын «Кеҥеж йӱдыштӧ» Марка кумым, С. Николаевын «Саликаште» Ози Кузим модын. Тӱрлӧ койыш-шоктышан герой-влакым модаш, чынжымак, кугу мастарлык да талант кӱлын. Советский Кужмарий тӱвыра пӧртлан тудын лӱмжым пуэныт, кажне ийын шочмо кечыже гутлаште фестивальым эртарат.
- 1927 — Сергей Андреевич Лосев, совет журналист да кугыжаныш пашаеҥ.
- 1940 — Иван Михайлович Соловьёв, туныктыш да шанче пашаеҥ, Марий Элын сулло туныктыш пашаеҥже. Звенигово кундемысе Исменца селаште шочын. Кӱшыл шинчымашым Марий кугыжаныш педагогике институтышто налын да туштак шке паша вержым муын. 15 ий историй да филологий факультетын деканже лийын. Тӱҥ шотышто Иван Михайлович кундемнан историйжым шымлен. Ятыр шанче пашан авторжо. Историй шанче кандидат.
- 1951 — Тамара Викторовна Даунене, совет баскетболист. СССР-ын сулло спорт мастерже (1976). 1976 ийысе Олимпий модмашын чемпионкыжо.
- 1958 — Надежда Александровна Большова, совет да российысе шанче пашаеҥ, этнограф, тоштер, краевед. Марий Эл Республикысе Т. Евсеев лӱмеш калыкле тоштер директорын шанче паша шотышто алмаштышыже (2007—2010). Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (2010).
- 1960 — Валерий Александрович Абукаев, марий серызе, журналист, драматург. Шочмо верже – Пошкырт вел, Мишкан район Токтай ял. Паша корныжо Мишкан районысо «Дружба» газет дене кылдалтын. Вес кумдан палыме серызе Вячеслав Абукаев-Эмгакын шольыжо.
- 1964 — Виктор Иванович Комаров, гармоньчо, мурызо, мыскараче. Советский район Кельмаксолаште шочын. «Ау», «Ну мо вара», «Колхоз» да моло мурын авторжо.
- 1979 — Евгений Васильевич Маслов, российысе кугыжаныш пашаеҥ, администраций вуйлатыше — Йошкар-Олан мэрже (2015—2024). «Единая Россия» партийын йыжыҥъеҥже улеш. Юридический шанче кандидат.
- 1986 — Сергей Вячеславович Иштуганов, гвардийын подполковникше, Юж-десант войскасе 31-ше посна гвардий десант-штурм бригадысе командирын алмаштышыже, Россий Федерацийын Талешкыже.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 22 кечынже колышо-влак
- 1943 — Василий Элмар, серызе, поэт, кусарыше, туныктышо, СССР серызе-влак ушемын йыжыҥеҥже (1941), Кугу Ачамланде сарын участникше.
- 1966 — Александр Иванович Павлов, Пашазе-кресаньык Йошкар Армийын капитанже, совет-финн да Кугу Ачамланде сар-влакын салтакше, Совет Ушемын Талешкыже (1940).
Калык пале
- Кужу эҥыремышвот чоҥешта гын, шыже ояр лиеш, да теле вараш толеш.
- Эрдене шудым покшым налеш гын, игече йӱкшемда.
- Шуко эҥыремышвотым шекланенда — йӱштӧ телым вучыман.
- Аким ден Аннан кечышт. Нуно Шнуй Шочынаван ача-аваже лийыныт. Йочам ышташ шонышо-влак Аким ден Анна деч икшывым йодын кумалыныт. А кöн икшывывже уло – тудлан тазалыкым йодыныт.