29 идым

← → Идым
Шч Кш Вр Из Кг Шм Рш   1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
2026 ий

29 идым (29 сентябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 272-шо (кужемдыме ийлаште — 273-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 93 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 5 шагатат 56 минутлан лектеш, 17 шагатат 40 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 11 шагатат 43 минут.
🌖 Катыкем толшо тылзе (17.31 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

•  — Шӱмын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день сердца).
•  — Соҥгыра-влакын тӱнямбал кечышт (руш. Международный день глухих) — идым тылзын пытартыш рушарнян палемдалтеш.
• Машинам чоҥышын кечыже (руш. День машиностроителя).
• Отоларингологын кечыже (руш. День отоларинголога).
• Ефимия, Кайыклу (руш. Ефимия, Птичья костка).
• Мӱндыр Эрвелне тигр кече (руш. День тигра на Дальнем Востоке) — идым тылзын пытартыш рушарнян палемдалтеш.
• Шыжым шкет лийме кече (руш. День осеннего одиночества).
• Кофе кече (руш. День кофе).
• Пиалан комбын кечыже (руш. День счастливого гуся).

Лӱмгече

• Виктор, Куприян, Людмила.

Событий-влак

Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 29 кечысе событий-влак

• 1806 — Надежда Дурова пöръеҥ вургем да пöръеҥ лӱм дене казак-влакын полкыш ушнен. Тудо икымше ӱдырамаш-офицер лийын. ӱдырамаш улмыжым пален налмек, чот öрыныт, но службо гыч поктен колтен огытыл.
• 1907 — Петербург олаште икымше трамвай линийым почмо.
• 1922 — Петроград гыч «Философ пароход» лектын: тыге кугу шымлызе, тӱвыра да сымыктыш пашаеҥ-влакым Россий гыч поктен колтеныт.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 29 кечынже шочшо-влак

• 1926 — Михаил Платонович Романов, марий совет тӱвыра пашаеҥ, муниципал да озанлык пашаеҥ. Марий АССР-ысе Чыкма оласе каҥашын председательже (1979―1982). Чыкмасе почмо кава йымалне этнографий тоштерын организаторжо да икымше директоржо (1982―2003). Чыкман Чапланыше гражданинже (2003). Кок гана Паша Йошкар Тисте орденын кавалерже (1966, 1971). Кугу Ачамланде да совет-япон сар-влакын салтакше. КПСС йыжыҥъеҥ.
• 1938 — Владимир Михайлович Карпеев, скульптор, Марий Элын сулло сӱретчыже. Ончычсо паша корныжо Россий Федераций фонд марий мастерской дене кылдалтын. Ятыр монумент скульптурын да портрет-влакын авторжо. У Торъял кундемысе Какшанмучаш селасе «Шочмо элым аралыше-влаклан» чапкӱм лач тудын проектше почеш шогалтыме. Тудын пашаже-влак Москосо, Варшавысе, Будапештысе, Берлинысе да моло оласе ончерлаште лийыныт.
• 1946 — Зинаида Васильевна Ермакова, туныктыш пашаеҥ да почеламутчо, Марий республикысе школын сулло пашаеҥже. Шернур кундем Кожласолаште шочын. Тиде уста айдемын паша корныжо Марисоласе кыдалаш школ дене кылдалтын: 20 ий утла Зинаида Васильевна йоча-влакым туныктымаште тыршен. «Садеран рвезылык», «Телын саламже», «Садеран корнывожышто» книга-влакын авторжо.
• 1947 — Леонид Ананьевич Гаранин, партий да кугыжаныш вуйлатыше палемда. 1974-ше ий гыч комсомол пашаште шуаралташ тӱҥалын, областьысе комитетын икымше секретарьже марте кушкын. 1988-ше ийыште профессионал туныктыш комитетын вуйлатышыжлан шогалын, а 2001-ше ий гыч виктер вуйлатышын алмаштышыже лийын. Педагогик шанче кандидат.
• 1950 — Владимир Васильевич Кузнецов, совет да российысе ботаник, биологий шанче доктор (1992), профессор (1994), Российысе шанче академийын йыжыҥъеҥ-корреспондентше (2008).
• 1988 — Сергей Германович Романов, мурызо, «Каче-влак» группын ондаксе солистше. Шкеже тудо Юлсер кундем Карай ял гыч. Сергей изиж годсек мураш-кушташ йӧратен кушкын. Марий кугыжаныш университетыш тунемаш толмыж деч вара «Марий памаш» ансамбльыште шуаралташ тӱҥалын, «Каче-влак» группыштат ик жап мурен. А кызыт сольно мурымаш дене чапланен: Марий Эл Радиошто тудын йонгалтарыме «Салтак» мурыжо калык пагалымашым сулен шуктен.
• 1991 — Екатерина Николаевна Байбаева, российысе балет артистке. Эрик Сапаев лӱмеш Марий кугыжаныш академ опер да балет театрын вӱдышӧ солисткыже, прима-балериныже. Марий Эл Республикын сулло артисткыже (2018). Марий Элын Олык Ипай лӱмеш самырыктукым премийжын (2016) да Йыван Кырла лӱмеш калыкле театр премийын (2015) лауреатше.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 29 кечынже колышо-влак

• 1941 — Антонов Ивук (Иван Андреевич Антонов), марий серызе, почеламутчо, кусарыше.
• 1985 — А. Мичурин-Азмекей, марий серызе, прозаик, кусарыше, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1957), Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1982), 1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.

Калык пале

• Лышташ оралген шукта, но ок його — кужу шыжылан.
• Нарынче лышташ пушеҥге гыч ок вел гын, шыже кужу лийшаш.
• Мыняр шокшырак да кукшырак лиеш, теле тунар вара телеш, да телым чот йӱштӧ огеш лий.
• Ефимиян кечыже. Ты кечын кайык шылым кочкаш тыршеныт. Тыгай калык палым эскереныт: кайыкын кояже шуко гын, шушаш теле йӱштö лиеш.

Палемдымаш