Утросин, Анатолий Андреевич

Анатолий Андреевич Утросин
Анатолий Андреевич Утросин
Шочмо кече	27 идым 1921
Шочмо вер	Хилок[d], Верхнеудинск уезд[d], Байкал кундем[d], Тора Эрвел республик[d];
Колымо кече	5 шорыкйол 1969 (47 ий)
Колымо вер	Йошкар-Ола, РСФСР[d], СССР;
Пурымаш	СССР
Войскан родшо	сухопут войска, ракете войска
Службо жап	1939—1969
Званий
Командоватлен	2-шо формированийын 211-ше лӱйкалыше дивизийын 894-ше лӱйкалыше полкын лӱйкалыше батальонжо; Кутузов орденын 14-ше Киев-Житомир ракете дивизийын командирже
Кредалмаш/сар	Кугу Ачамланде сар: Курск кредалмаш, Днепр-Карпат операций, Белорусь операций, Варшавым утарымаш, Прагысе операций

Анатóлий Андрéевич Утрóсин (27 идым 1921, Хилок^[d], Байкал кундем^[d] — 5 шорыкйол 1969, Йошкар-Ола) ― совет сарзе вуйлатыше. Кугу Ачамланде сар жапыште ― 2-шо формированийын 211-ше лӱйкалыше дивизийын 894-ше лӱйкалыше полкын лӱйкалыше батальонын командирже. Кутузов орденын 14-ше Киев-Житомир ракете дивизийын командирже ― Йошкар-Оласе гарнизонын начальникше (1963―1969). Генерал-майор (1965). 1941 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.

Илыш корныжо

1921 ий 27 сентябрьыште кызытсе Байкал кундем Хилок районысо Хилок олаште шочын^[1]^[2]^[3].

1939 ий сентябрьыште Мордва АССР Торбеево посёлко гыч РККА-ш налме. 1941 ийыште Черкассы пехото училищым тунем пытарен^[3]. Тудо ийынак ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже лийын. 1943 ий гыч Кугу Ачамланде сарын участникше: 2-шо формированийын 211-ше лӱйкалыше дивизийын 894-ше лӱйкалыше полкын лӱйкалыше батальонысо лӱйкалыше ротын командирже, капитан. Курск дугаште, Украиным, Белоруссийым, Польшым, Чехословакийым утарымаште кредалын. Контузитлалтын. 1945 ийыште демобилизоватлалтын^[1]^[2].

1951 ийыште М. В. Фрунзе лӱмеш сарзе академийым тунем пытарен. Ракете полкын командирже, полковник лӱмпале дене ракете дивизий командирын алмаштышыже лийын^[3]. 1963―1969 ийлаште Кутузов орденын 14-ше Киев-Житомир ракете дивизийын командирже ― Йошкар-Ола гарнизонын начальникше лийын, генерал-майор (1965)^[4]. 1966 ийыште дивизий утларак кӱкшын аралыше да писын ямдылалтше ОС РТ-2 (8К89) ракете кышкар дене уэш улаҥын. А. А. Утросинын тыршымыж дене Йошкар-Олаште офицер-влаклан илаш Дубки да Солнечный микрорайон-влак негызлалтыныт^[1]^[2].

1967―1969 ийлаште Марий АССР Кӱшыл Каҥашын (руш.) (мар. депутатшылан сайлалтын^[1]^[2].

Генерал-майор Утросин Анатолий Андреевичын Йошкар-Оласе Туруново шӱгарлаште шӱгар ӱмбалныже чапкӱ

1969 ий 5 январьыште Йошкар-Олаште илыш дене чеверласен. Туруново шӱгарлаште тойымо^[1]^[2].

Суаптар-влак

Йошкар Тисте орден (17.02.1945, 22.02.1968)^[1]^[2];
I степенян Ачамланде сар орден (26.04.1944)^[1]^[2];
Йошкар Шӱдыр орден (02.01.1944, 26.10.1955)^[1]^[2];
Александр Невскийын орденже (08.11.1944, 30.11.1944)^[1]^[2];
I степенян Ош Лев орденын Ыресше^[5];
«Сарзылык суаплан» медаль (15.11.1950)^[5];
«1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (09.05.1945)^[5];
«Прагым утарымылан» медаль^[5];
«Дукельысе перевалым налмылан» медаль (кок гана)^[5];
Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше (1965)^[1]^[2].

Палемдымаш

↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ Мочаев, 2007, с. 372.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 777.
↑ ¹ ² ³ Кто есть кто в РВСН. Утросин Анатолий Андреевич (неопр.). rvsn.ruzhany.info. Тергыме кече: 8 шорыкйол 2026. Архивлыме 13 сӱрем 2022 ий.
↑ Справочник РВСН (неопр.). rvsn.info. Тергыме кече: 8 шорыкйол 2026. Архивлыме 22 теле 2019 ий.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ Герой Утросин Анатолий Андреевич, <https://web.archive.org/web/20220713123318/https://foto.pamyat-naroda.ru/view/69848574>. Тергыме: 8 шорыкйол 2026.

Литератур

Утросин Анатолий Андреевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 372. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
Утросин Анатолий Андреевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 777. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
Носов В. Т., Резник А. В. Стратеги. Командиры ракетных дивизий. Т. 1. — ЦИПК, 2009.
Мочаев В. А. Утросин Анатолий Андреевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 456. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

[_594bb32b5668eab9-1] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ Мочаев, 2007, с. 372.

[_a0e733b7b8aded3d-2] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 777.

[:0-3] ¹ ² ³ Кто есть кто в РВСН. Утросин Анатолий Андреевич (неопр.). rvsn.ruzhany.info. Тергыме кече: 8 шорыкйол 2026. Архивлыме 13 сӱрем 2022 ий.

[4] Справочник РВСН (неопр.). rvsn.info. Тергыме кече: 8 шорыкйол 2026. Архивлыме 22 теле 2019 ий.

[:1-5] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ Герой Утросин Анатолий Андреевич, <https://web.archive.org/web/20220713123318/https://foto.pamyat-naroda.ru/view/69848574>. Тергыме: 8 шорыкйол 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]