18 идым
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
18 идым (18 сентябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 261-ше (кужемдыме ийлаште — 262-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 104 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 5 шагатат 30 минутлан лектеш, 18 шагатат 6 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 12 шагатат 35 минут.
🌓 Икымше чырык (6.31 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
— Электрон книган тӱнямбал кечыже (руш. Международный день электронной книги).
— Колышо мотоциклист-влакым шарныме кече (руш. День памяти погибших мотоциклистов).
— Вӱд поянлык шотышто тӱнямбал мониторинг кече (руш. Всемирный день мониторинга качества воды).- HR-менеджерын кечыже (руш. День HR-менеджера).
- Захар ден Елизавета (руш. Захарий и Елизавета).
- Глинтвейнлык вартыш тамын кечыже (руш. День запахов пряностей для глинтвейна).
- Пагалымаш кече (руш. День уважения).
- Сурт вольыкым мушмо кече (руш. День отмочки хвостов).
Лӱмгече
- Глеб, Елизавета, Захар, Раиса, Максим.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 18 кечысе событий-влак
- 1810 — Чили элын Испаний деч кораҥмыже нерген увертарыме. Тудо шке суверенитетшым налын.
- 1947 — Америкыште Рӱдӧ разведке кучемым почмо. Тудым ЦРУ маныт.
- 1991 — Украинын тистыжым пенгыдемдыме.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 18 кечынже шочшо-влак
- 1901 — Дим Орай, марий серызе, журналист, СССР серызе-влак ушемын йыжыҥъеҥже (1939), Кугу Ачамланде сарын участникше. Ятыр марий произведенийын авторжо. «Чолга шӱдыр» повестьше школ программышкат пурталтын. Тудын лӱмжым икмыняр уремлан пуымо.
- 1912 — Софья Викторовна Пчелина, руш совет педагог, мер пашаеҥ. Йошкар-Оласе 10 №-ан кыдалаш школын завучшо (1947―1962). РСФСР школын сулло туныктышыжо (1966). 1966 ий гыч КПСС йыжыҥъеҥ.
- 1922 — Михаил Иванович Кутюков, совет да российысе туныктышо, журналист, краевед.
- 1949 — Алевтина Ильинична Бердинская, тӱвыра пашаеҥ. Шернур посёлкышто шочын. 1997-ше ийыште тудо Республикысе йоча книгапӧрт секретариатын вуйлатышыжлан шогалын. Алевтина Ильинична марий муро сем автор семынат палыме.
- 1952 — Геннадий Александрович Мальгин, тӱвыра да мер пашаеҥ, Татарстан республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже. Татарстан кундемыште шочын-кушкын. Паша корныжо Менделеевск районысо Элнет тӱвыра пӧрт дене кылдалтын. Тыште тудо «Элнет» лӱман ансамбльым чумырен. Суапле пашажлан ятыр чап танык дене палемдалтын.
- 1956 — Иван Михайлович Стрельников, мер пашаеҥ, «Марий ушемын» йыжыҥъеҥже. Шкеже тудо Советский кундем Кӱрсола гыч, кызыт Советский посёлкышто ила. Иван Михайлович тӱвыра аланыштат кугу пагалымашым сулен.
- 1960 — Валерий Александрович Чеботкин, сӱретче, Марий Эл кугыжаныш премийын лауреатше. Йошкар-Олаште шочын. Паша корныжо М. Шкетан лӱмеш Марий калыкле драме театрыште тӱҥалын. Йошкар-Оласе художественный училищыште туныктышылан пашам ыштен – 5 ий вуйлатыше лийын. Уста сӱретчын пашаже-влак Нью-Йоркышто, Прагыште, Парижыште да моло оласе ончерлаштат лийыныт.
- 1979 — Наталья Васильевна Пушкина, Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже, Марий Эл Республикысе Олык Ипай лӱмеш Кугыжаныш самырыктукым премийын лауреатше, мер пашаеҥ. Наталья Васильевна Морко район Марий Кужер ялыште шочын-кушкын. Кӱшыл шинчымашым Марий кугыжаныш педагогике институтышто налын, тыгак Марий кугыжаныш университетыште да Юл кундемысе кугыжаныш технологий университетыште магистратурым тунем пытарен. 2005—2015 ийлаште «Марий Эл Радио»-н тӱҥ редакторжо, 2015—2023 ийлаште Республикысе марий тӱвыра рӱдерын директоржо лийын. Кызыт Йошкар-Оласе 32-шо номеран школын директоржо. Марий кугыжаныш погынын депутатше.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 18 кечынже колышо-влак
Калык пале
- Чодыраште пызлыгичке шуко гын, шыже йӱран лиеш, шагал гын — кукшо.
- Пушеҥге лышташ нарынчалген – теле ондак толеш да йӱштӧ лиеш.
- Елизавета да Захарий-влакын пайремышт. Ожно тиде кечын ӱдыр-влак ончыкылык пӱрымашышт нерген мужедыныт. Куэ выньык дене пöрт гыч чыла черым да осалым ӱштын луктыныт. Тиде кечын шочшым нимогай осал вий сеҥен ок керт, манын ӱшаненыт.