Лоскутов, Сергей Кузьмич

Сергей Кузьмич Лоскутов
Сергей Кузьмич Лоскутов
Шочмо кече	1925 ий 27 идым
Шочмо вер	дер. Васалай Кужэҥер район, Марий АССР, СССР
Колымо кече	2009 ий 9 пеледыш (83 ий)
Колымо вер	Тверь, Россий
Пурымаш	СССР Россий
Войскан родшо	пехото, СССР МВД
Службо жап	1942—1960 и 1970—1977
Званий
Кредалмаш/сар	Кугу Ачамланде сар

Сергей Кузьмич Лоскутов (1925–2009) — совет сарзывуйлатыше, подполковник. 1945 ийыште - гвардий сержант, 3-шо Белорус фронтын 39-ше армийын, 91-ше стрелок дивизийын, 275-ше гвардейский стрелковый полкын батарейысе управлений пӧлкан разведчикше. Чап орденын тичмаш кавалерже^[1].

Илыш корныжо

1925 ий 27 сентябрьыште Марий автоном область Кужэҥер вел Васалай ялысе кресаньык ешеш шочын.

1941 ий гыч школышто тунемын да иканаште колхозышто пашам ыштен — бригадирын полышкалышыже лийын. 1942 ийыште кыдалаш школым тунем пытарен.

1943 ий гыч РККА радамыште, 18-ше стрелок полкын наводчик-влакын курсыштым тунем лекмеке, сарысе армийыш колталтын - 39-ше армийын 1-ше стрелок-влак дивизийысе 275-ше гвардий стрелок-влак полкын батарей рсчётшым ылыжтен шогышо лийын, дивизий дене пырля Витебск-Оршанке ончык кайыме операцийыште лийын^[2].

1944 ий июльышто 275-ше гвардий стрелок-влак полкын гвардий сержант С. К. Лоскутов тушманын тале тул йымалныже саргуралым шот дене татылен (заряжал) шоген, тиде Литван Вепрей села кумдыкышто артиллерий расчёт-влаклан тушманын чыла контратакыжым чактарен, кум пулемёт точкым кырен шалаташ да тушанын шылын шогымо верыштым йӱлалташ йӧным ыштен. Тидлан 1944 ий 4 августышто СССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын кӱштыкше дене С. К. Лоскутов 3-шо степенян Чап орден дене суапландаралтын^[3].

1944 ий 7 октябрьыште гвардий сержант С. К. Лоскутов пехото дене пырля Литвасе Лабгры ял воктене тушман-влакын атакыштым чактарен, тидын годым лу утла салтак ден кум пулемётым пытарен. 1944 ий 8 октябрьыште Кальникишкис ял воктене кок кугу калибран пулемётым, пушкым шалатен да лу утла гитлеровецым пытарен. Тушманын салтак тӱшкаже батарейын тул позицийышкыже керылтме годым С. К. Лоскутов тушманын кум салтакше карабин гыч пытарен. 1944 ий 26 ноябрьыште СССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын кӱштыкше С. К. Лоскутов 2-шо степенян Чап Орден дене суапландаралтын^[3].

1945 ий 15 апрельыште 275-ше гвардий полкшын 120-мм миномёт-влак батарей виктерын пӧлкасе разведчикше С. К. Лоскутов Эрвел Пруссийысе Гайдау илем воктен (кызыт - Дивное илемысе Прозорово посёлко Калининград кундем Балтийск район) ик эн ончыч илемыш керылт пурен да автомат очередь дене кугу калибран пулемётын расчетшым темдалын, тушман пулемётым пуалтенат, мемнан стрелок-влак подразделенийлан ончык каяш йӧным ыштен^[1].

1945 ий 17 апрельыште Гайдау (Эрвел Пруссий) разведчик тӱшка дене пашам ыштышыла, 13 тушман салтакым пленыш налын. «За отвагу " кокымшо медаль дене суапландаралтын^[1].

1945 ий 29 июньышто СССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын кӱштыкше дене С. К. Лоскутов 1-ше степенян Чап орден дене суапландаралтын^[3].

1945 ий гыч Совет-япон сарын участникше, 91-ше стрелок дивизийын кышкарыштыже Хингано-Мукденысе ончык эртыме операцийыште лийын. Сар деч вара совет армийыште служитлен, 1951 ийыште гвардийын старшинаже лӱмпале дене демобилизацийлалтын. 1951 ий гыч адак офицер лӱмпале дене политике йодышым виктарыше олмышто служиен. 1960 ийыште кугурак лейтенант лӱмпалан штатым иземдыме шот дене шапашыш наҥгаен. 1960 гыч 1970 ий марте Калининысе вагоным чоҥышо заводышто пашам ыштен. 1970 ий гыч 1977 ий марте СССР МВД кышкарыште офицер олмышто служитлен. 1977 ийыште подполковник лӱмпале дене сулен налме канышыш лектын^[4].

2009 ий 9 июньышто Тверь олаште колен^[1].

Суаптарже

I степенян Чап орден (1945)
II степенян Чап орден (1944)
III степенян Чап орден (1944)
I степенян Ачамланде сар орден (1985)
«Лӱддымылыклан» медаль (1944, 1945)
«Сарызылык суаплан» медаль
«1941–1945-ше ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (09.05.1945)
«Кёнигсбергым налмылан» медаль (09.06.1945)
«Японийым сеҥымылан» медаль (30.09.1945)

Чаплӱмжӧ

Калинин олан Чапым налше гражданинже (1966 — «самырык тукымым граждан да патырлык шӱлышеш шуарымаште кугу сеҥымашлан да мер-патырлык пашам вияҥден шогымылан»).

Шарныктыш

2013 ий 7 мартыште олан ик уремже С. К. Лоскутовын лӱмжӧ дене лӱмдалтын.

Палемдымаш

↑ ¹ ² ³ ⁴ Сайт «Герои страны».
↑ ¹ ² Сергей Кузьмич Лоскутов (руш.). Сайт «Герои страны».
↑ ¹ ² ³ Лоскутов, Сергей Кузьмич (неопр.). Министерство обороны России. Тергыме кече: 18 пургыж 2020. Архивлыме 24 пеледыш 2021 ий.
↑ Слава, слава, слава! М., Московский рабочий, 1979 г. — 80—85 с.
↑ Лоскутов, Сергей Кузьмич: почётный гражданин (неопр.). Офсайт Тверской городской думы. Тергыме кече: 18 пургыж 2020. Архивлыме 30 шорыкйол 2020 ий.
↑ Лоскутов, Сергей Кузьмич (неопр.). Подвиг народа. Тергыме кече: 19 пургыж 2020. Архивлыме 1 шорыкйол 2021 ий.
↑ О присвоении одной из улиц города имени Сергея Лоскутова (неопр.). Администрация города Твери. Тергыме кече: 18 пургыж 2020. Архивлыме 18 пургыж 2020 ий.

Литератур

Кавалеры ордена Славы трех степеней: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии Д. С. Сухоруков. — М.: Воениздат, 2000. — 703 с. — ISBN 5-203-01883-9.
Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — 486 с. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.

Кылвер-влак

Каргапольцев С. Лоскутов Сергей Кузьмич (руш.). Сайт «Герои страны». Тергыме кече: 19 пургыж 2020.

[Герои_страны-1] ¹ ² ³ ⁴ Сайт «Герои страны».

[{{warheroes|id=22760|star_=_Labor}}-2] ¹ ² Сергей Кузьмич Лоскутов (руш.). Сайт «Герои страны».

[Лоскутов,_Сергей_Кузьмич-3] ¹ ² ³ Лоскутов, Сергей Кузьмич (неопр.). Министерство обороны России. Тергыме кече: 18 пургыж 2020. Архивлыме 24 пеледыш 2021 ий.

[4] Слава, слава, слава! М., Московский рабочий, 1979 г. — 80—85 с.

[5] Лоскутов, Сергей Кузьмич: почётный гражданин (неопр.). Офсайт Тверской городской думы. Тергыме кече: 18 пургыж 2020. Архивлыме 30 шорыкйол 2020 ий.

[6] Лоскутов, Сергей Кузьмич (неопр.). Подвиг народа. Тергыме кече: 19 пургыж 2020. Архивлыме 1 шорыкйол 2021 ий.

[7] О присвоении одной из улиц города имени Сергея Лоскутова (неопр.). Администрация города Твери. Тергыме кече: 18 пургыж 2020. Архивлыме 18 пургыж 2020 ий.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]