Школ деч ончычсо шинчымашым пуышо пашаеҥ-влакын кечышт
| Школ деч ончычсо шинчымашым пуышо пашаеҥ-влакын кечышт | |
|---|---|
 | |
| Тӱрлылык | Совет профессионал пайрем |
| Вес семын | руш. Праздник работника дошкольных учреждений, руш. День воспитателя и всех работников дошкольного образования |
| Ыҥ | Мер организаций ден кугыжанышын тӱткышыштым йочасадысе да школ деч ончычсо моло тӧнежлан ойырымаш. Тыгак ий еда школ деч ончычсо туныктыш пашаеҥ-влакым саламлымаш да ты профессийым самырык-влак коклаште шарымаш. |
| Ышталтын | 2003 ий 27 сентябрьыште |
| Ыштыше | Пӱтынь Российысе педагогике савыктымаш радам |
| Палемдат |
 Россий |
| Кече | 27 идым |
| Кылдалтын | 1863 ий 27 сентябрьыште Санкт-Петербургысо Васильевский отрошто Софья Андреевна Люгебиль олаште икымше йочасадым почын. |
Школ деч ончычсо шинчымашым пуышо пашаеҥ-влакын кечышт — Россий Федерацийыште профессионал пайрем. Тиде пайрем ий еда 27 сентябрьыште палемдалтеш.
Пайрем историй
«Школ деч ончычсо шинчымашым пуышо пашаеҥ-влакын кечыштым» Российысе педагогике савыктыш-влакын темлымышт почеш («Детский сад со всех сторон», «Дошкольное образование», газет, «Обруч» журнал) 2004 ий 27 сентябрьыште тӧнежлыме. Тидын дене школ деч ончычсо туныктымо программын шуко авторжо, йочасадысе педагог, ятыр ача-ава келшеныт.
Тиде пайремын тӱҥ шонымашыже — мер калыкын тӱткышыжым утларак йочасадлан да школ деч ончычсо йоча илышлан ойраш.
Пайрем мер вийлан, калык кумыллан кӧра шочын. Но пеш вашке 27 сентябрьысе пайрем Россий Федерацийын чыла кундемлаштыже палемдалтын. А кызыт «Школ деч ончычсо туныктыш пашаеҥ-влакын кечышт» официал кӱкшытыштат палемдалтеш[1][2].
Школ деч ончычсо шинчымашым пуышо пашаеҥ-влакын кечыштым историйлан эҥертен ойырымо: тудым Санкт-Петербургышто икымше йоча садым почмо дене кылдыме. Йочасадым Васильев отрошто Софья Люгебиль, профессор Люгебильын ватыже, 1863 ий шыжым почын.
Оҥай факт
- Чӱчкыдынак, Российыште икымше йочасадым Аделаида Симонович почын ман ойлат. Но тиде чын огыл, кеч А. Симонович чынак XIX курымын кокымшо пелыштыже российысе йочасадым вияҥдымаште кугу пашам вӱден, но тудын йочасадше 1866 ийыште почылтын.
- С. Люгебильын йочасадше чынже денак кызытсе Российын кумдыкыштыжо икымше лийын, но Россий империйын мландыштыже огыл: Россий империйыште икымше йочасадым 1859 ийыште Гельсингфорсышто почмо[3].
- Ончен-куштышо да йочасадысе чыла пашаеҥ-влакын кечыштым икымше гана пайремлыме деч идалык ончыч 2003 ий шыжым, Санкт-Петербургышто, икымше йочасадым почмылан 140 ий темме лӱмеш «Воспитательын кечыжым» пайремленыт. Тылеч вара элын чыла кундемлашкыже пайремым ышташ темлыме ой дене серыш-влакым колтымо.
- 2008 ийыште Социологий колледж да икмыняр газет-влак Российын лу кундемыштыже социологий шымлымашым эртарыме — йочасадысе ончен-куштышылан йодыш пуалтын: «Йочасадысе, школ деч ончычсо, пашаеҥ-влаклан профессионал пайремым календарьыште кӱлешлан шотледа мо?» Тыгай пайремым ышташлан 81,6% воспитатель-влак йӱкленыт. Саде йодышымак вес профессиян еҥ-влаклан пуымо, шукыжо (66,7%) тыгак профессий пайрем кӱлеш ман вашештеныт[4].
Совет деч варасе кумдыкышто
Украиныште 2012 ий гыч тыгаяк пайрем палемдалтеш, тыгак 27 сентябрьыште «Ончен-куштышо ден йочасадысе пашаеҥ-влакын кечышт»[5][6].
Палемдымаш
- ↑ Письмо Министерства образования и науки Российской Федерации, 2008. Тергыме кече: 2 идым 2012. Архивировано из оригинала 15 идым 2019 ий.
- ↑ Поздравление министра образования и науки Российской Федерации Андрея Фурсенко с Днём воспитателя и работника дошкольного образования 27 сентября 2009 г. Тергыме кече: 2 идым 2012. Архивлыме 10 идым 2019 ий.
- ↑ Из истории дошкольного воспитания Архивысе копий 25 вӱдшор 2013 гыч
- ↑ День работников дошкольного образования | Краснодарский НМЦ. Тергыме кече: 27 идым 2009. Архивлыме 28 идым 2009 ий.
- ↑ На Украине отмечают День воспитателя и всех дошкольных работников. Тергыме кече: 30 идым 2015. Архивлыме 1 шыжа 2015 ий.
- ↑ День воспитателя и всех дошкольных работников. Тергыме кече: 30 идым 2015. Архивлыме 26 идым 2015 ий.