15 идым

←
→
Идым
← →Идым
	2026 ий

15 идым (15 сентябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 258-ше (кужемдыме ийлаште — 259-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 107 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 5 шагатат 23 минутлан лектеш, 18 шагатат 13 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 12 шагатат 49 минут.
🌒 Кушшо тылзе (3.31 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

ООН — Демократийын тӱнямбал кечыже (руш. Международный день демократии).
Россий — Чодыра пашаеҥ-влакын кечышт (руш. День работников леса и лесоперерабатывающей промышленности) — идым тылзын 3-шо рушарнян палемдалтеш.
Россий — Санитар-эпидемиологий службо пашаеҥын кечыже (руш. День работников санитарно-эпидемиологической службы).
Дагестанысе калык-влакын икоян улмо кечышт (руш. День единства народов Дагестана).
Мамонтийын кечыже (руш. День Мамонтия).
Российысе чодыра кече (руш. Российский день леса).
Олег князьым шарныме кече (руш. День памяти князя Олега).
Омын лачеш толмо кечыже (руш. День совпадений снов).
Фетр теркупшын кечыже (руш. День фетровой шляпы).
Чечня ӱдырамашын кечыже (руш. День чеченской женщины).
Ӱдырамаш келшымашын кечыже (руш. День женской дружбы) — идым тылзын 3-шо рушарнян палемдалтеш.

Лӱмгече

Антон, Иван, Федот.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 15 кечысе событий-влак

1801 ий — Александр Первый кугыжалан икымше велосипедым ончыктеныт. Изобретательже – крепостной кресаньык Ефим Артомонов. Тудо императорын коронацийышкыже Урал гыч Петербургыш шумеш тиде велосипед дене кудал миен: кугыжа тидлан кресаньыклан эрыкым пуэн.
1916 ий — сар историйыште танк дене ик эн кугу кредалмаш лийын. Сомма эҥер воктене Английын да Францийын войскаже-влак немыч-влакым танк дене чактареныт.
1922 — Россий Федерацийысе санитар-эпидемиологий службым ыштыме.
1956 — М. Шкетан лӱмеш Марий калыкле драме театрыште Сергей Чавайнын пьесыже почеш шындыме «Мӱкшотар» спектакльын премьерыже лийын.
1971 ий — «Гринпис» экологий ушемым почмо.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 15 кечынже шочшо-влак

1920 — Виктор Иванович Лобанов, авиатор, Россий Федерацийын сулло транспорт пашаеҥже. Угарман кундемыште шочын. 1961—1984-ше ийлаште тудо Йошкар-Оласе авиапӧлкан вуйлатышыже лийын. Тыгак 14 ий республикысе кӱшыл погынын депутатше сомылым шуктен шоген. Суапле пашажлан «За боевые заслуги» медаль да Йошкар Знамя, «Знак Почёта», Ленин орден-влак дене палемдалтын.
1929 — Людмила Ивановна Мосунова, туныктыш пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло туныктышыжо. Кужэҥер кундемыште. Марий кугыжаныш педагогике институтым тунем лекмек, Руш Шой кыдалаш школышто тыршаш тӱҥалын, вара Коҥганур школыш куснен, но икмыняр ий гыч уэш Руш-Шойыш пӧртылын. 29 ий тыршымыже кӱкшын аклалтын.
1951 — Николай Константинович Клементьев, кугыжаныш пашаеҥ. Паша корныжо рӱдӧ сайлымаш комиссий дене кылдалтын. Спорт аланыштат Николай Константинович кугу пагалымашым сулен: Йошкар-олан 10 эн сай тренер радамыште тудынат лӱмжӧ чапланен.
1952 — Валентина Ивановна Щербакова, тӱвыра пашаеҥ. Музык училищым тунем лекме деч вара шочмо Шернур тӱвыра пӧртыштыжӧ пашам ыштен. Вара паша корныжо кинотеатрыште шуйнен. 1996-шо ий гыч Валентина Ивановна Советский посёлкысо тӱвыра пӧлкан вуйлатышыжлан тыршен. Тудын пашажым Россий Федерацийысе тӱвыра министерстват кӱкшын аклен: кугыжаныш чап танык дене палемден.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 15 кечынже колышо-влак

Калык пале

Мардеждыме кечыште лупс шуко — леве да ояр шыжылан.
Эрдене лупс шуко возын гын, лишыл кечылаште сай игечым вучыман.

Мамонтийын кечыже. Тиде кечын ожно чыла вольыкым вӱташтак шогыктеныт, тӱжвак лукташ тыршен огытыл, уке гын, вольык вашке черлана — маныныт. Тиде кече деч вара армийыш кайышаш рвезе-влакын пайрем пагытышт тӱҥалын. Ноябрь марте нунылан нимогай пашам ыштыктен огытыл, рекрутлан службо деч ончыч сайын каналташ пуэныт.