20 идым
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
20 идым (20 сентябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 263-шо (кужемдыме ийлаште — 264-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 102 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 5 шагатат 35 минутлан лектеш, 18 шагатат 1 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 12 шагатат 26 минут.
🌓 Икымше чырык (8.31 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
— Рисын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день риса).
Россий — Пашаеҥым ойырымо кече (руш. День рекрутёра).
Белоруссий — Таможенникын кечыже (руш. День таможенника)[1].
Кечывалвел Осетий — Эрык кече (руш. День независимости).- Российыште секретарьын кечыже (руш. День секретаря в России) — идым тылзын 3-шо кугарнян палемдалтеш.
- Вучыдымо чай йӱмашын кечыже (руш. День устраивания спонтанных чаепитий).
- Лукан кечыже (руш. Луков день).
- Мер калыклан пайдам кондышо айдемын кечыже (руш. День общественнополезного человека).
Лӱмгече
- Иван, Макар.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 20 кечысе событий-влак
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 20 кечынже шочшо-влак
- 1909 — Пётр Григорьевич Першуткин (Пет Першут), курыкмарий серызе, поэт, Кугу Ачамланде сарын участникше.
- 1918 — Анна Ивановна Федотова, совет терапевт-эмлызе. Йошкар-Оласе эмлымверын тӱҥ эмлызыжын алмаштышыже (1946 ий гыч). РСФСР-ын сулло эмлызыже (1960). Кугу Ачамланде сарын участникше.
- 1921 — Николай Васильевич Иванов, совет да российысе шанче пашаеҥ, тоштер пашам вӱдышӧ, географ, таксидермист, краевед, мер пашаеҥ.
- 1932 — Илья Караев, марий серызе, поэт, кусарыше, Россий серызе-влак ушемын йыжыҥъеҥже (2006), Яныш Ялкайн лӱмеш премийын лауреатше.
- 1940 — Андрей Горинов (Андрей Иосифович Горинов), марий серызе, поэт, драматург, СССР журналист-влак ушемын йыжыҥъеҥже.
- 1940 — Юрий Рязанцев, марий серызе, поэт, режиссер, артист, МАССР-ын калык артистше (1991), Марий АССР-ын сулло артистше (1979), Марий Эл Республикысе И.С. Палантай лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше (колымыжо деч вара) (1993).
- 1933 — Пётр Алексеевич Соколов, шанче да туныктыш пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло шанче пашаеҥже. Одо Эл Воткинск олаште шочын. Ончычсо паша корныжо Марий политехник институт дене кылдалтын, а вара Марий кугыжаныш университетышке вончен: 3 ий ректор лийын. Умбакыже уэш политехне институтыш пӧртылын – чодыра озанлык кафедрын вуйлатышыже лийын. 120 утла шанче пашан авторжо, ятыр шанче пашаже Австралийыште, Германийыште, Италийыште, Великобританийыште савыкталтын. Кугыжаныш пашаштат кугу пагалымашым сулен: Марий республикысе кӱшыл погынын депутатше лийын. Марий Республикысе техникын да шанчын сулло пашаеҥже.
- 1938 — Леонид Егорович Митькин, Марий республикысе физкультурын сулло пашаеҥже, Марий Элын сулло тренерже. Москосо физкультур институтым тунем лекмек, Йошкар-Олашке толын да школышто куштылго атлетике дене тренерлан тыршаш тӱналын. Тудын тунемшыже-влак кокла гыч ятырынже спорт мастер лӱмымат суленыт. Леонид Егорович 25 ий Марий республикысе куштылго атлетик федерацийын вуйлатышыже лийын.
- 1943 — Геннадий Петрович Александров, озанлык пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло чоҥышыжо. Чуваш Республик Цивильск олаште шочын-кушкын. Паша корныжо тӱҥ шотышто «Маригражданстрой» ушем дене кылдалтын: 1985-ше ий гыч ты ушемын вуйлатышыжлан тыршаш тӱҥалын. Кугыжаныш погынын депутатше.
- 1948 — Валерий Константинович Краев, совет да российысе правам аралыше да уголовно-исполнительный орган-влакын пашаеҥже, генерал-лейтенант.
- 1985 — Татьяна Ивановна Ямбердова, семлызе. Йошкар-Олаште шочын. Иван Ямбердов сӱретчын ӱдыржӧ. Усталык шӱлышан ӱдыр ковыж дене устан шокта. Санян Вачи-н почеламутшо негызеш икмыняр мурылан семым возен.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 20 кечынже колышо-влак
- 1519 — Фернан Магеллан черетан путешествийыш лектын.
- 1802 — Александр Икымше кугыжа чыла коллегий-влакым министерствыш савырыме нерген кӱштыкым луктын.
- 1862 — Российыште икымше консерваторийым почмо.
- 1946 — икымше Каннский кинофестиваль эртен.
Калык пале
- Кайык-влак ӱлыч чоҥештат — йӱштӧ телылан, кӱшыч — левылан.
- Каваште ош пыл-шамыч койыт — игече вашталтеш.
- Йӱр йӱреш гын, октябрь ночко лийшаш.
- Лукан кечыже. Посна тӱткышым тиде кечын шоганлан ойыреныт. Шоган вартыш дене ӱдыр-влак вуйыштым мушкыныт. Вольык чӱчкыдын черлана гын, тиде кечын тудын шӱйышкыжӧ шоган дене ыштыме шерым чиктеныт.
Палемдымаш
- ↑ Указ Президента Республики Беларусь от 20 сентября 1996 г. № 372 «Об установлении праздника — Дня таможенника». Тергыме кече: 18 идым 2016. Архивлыме 18 идым 2016 ий.