Бельский, Пётр Ильич

Пётр Ильич Бельский
Пётр Ильич Бельский
Шочмо кече	15 шорыкйол 1922
Шочмо вер	Вожай (Грак кундем), Грак волость[d], Можга уезд[d], Удмурт автоном область, РСФСР[d];
Колымо кече	27 идым 1993 (71 ий)
Колымо вер	Ижевск, Удмуртий, Россий;
Пурымаш	СССР
Войскан родшо	артиллерий
Службо жап	1941—1946
Званий
Кредалмаш/сар	Кугу Ачамланде сар;

Пётр Ильич Бельский (15 шорыкйол 1922, Вожай (Грак кундем), Грак волость^[d], Можга уезд^[d], Удмурт автоном область, РСФСР^[d] — 27 идым 1993, Ижевск, Удмуртий, Россий) — Кугу Ачамланде сарын салтакше, Чап орденын тичмаш кавалерже.

Илыш корныжо

1922 ий 15 январьыште РСФСР-ысе Воткинск Автоном область Можга уезд Грак волость Марий Возжай ялеш (кызыт Удмуртий, Грак район) марий кресаньык ешеш шочын^[1].

1936 ийыште шымияш школым тунем пытарен. 1941 ий ноябрьыште РККА-ш налыныт. Васильевысе авиамеханик-влак сарзе школышто тунемын, 1942 ий мартыште пӱтынь курсым тунеммаш гыч фронтыш колтеныт^[2].

1942 ий кеҥежым Дон эҥер воктене сарысе тынеш пурымашым эртен: тушманын эҥер гоч вончымыжым ужын шуктен да тидын нерген полк штабыш увертарен. Артиллерий тул дене вончымо верым шалатеныт, Пётр Ильичым «Лӱддымылыклан» медаль дене палемденыт. Варарак Сталинград вашпижмаште кредалын, Мамаев курганыште кредалмыжлан Йошкар Шӱдыр орденым пуэныт^[3].

1944 ий 31 августышто Торунь илем верч кредалмаште тушманын танкше-влак погынымым ужын шуктен. Полк командирын эскерыме пунктшо деке лекше тушман пехотым чарен шогалтен^[3].

1945 ий 10 февральыште Козель илемыште тушманын дзотшым да миномёт батарейжым ужын шуктен. Изи Грабовец илем воктене кредалмаште контратаке дене толшо тушман ӱмбак тулым эн ончыч почын, шке койышыж дене взводын салтакше-шамычым ончык лекташ кумылаҥден. Бельскийын лӱддымылыкшылан кӧра, тушман тул йымач полк штабын документшым да тистыжым наҥгайыше машиным утарыме.

1945 ий 19 апрельыште полк командир дене пырля Фештау илемыш тушманын верланымыжым шымлаш лектын, тушманын тулышкыжо логалын, Бельский сусыргышо командирым тул йымач луктын, полышым пуэн.

1946 ийыште демобилизоватлалтын, заочнын, 1961 ийыште Озаҥысе ялозанлык институтым (руш.) (мар. тунем пытарен. «Металлург» совхозышто (Ижевск металлургий заводын озанлыкыштыже) пашам ыштен^[3].

1993 ий 27 сентябрьыште Ижевск олаште илыш дене чеверласен^[2].

Суаптар-влак

«Лӱддымылыклан» медаль (1944);
Йошкар Шӱдыр орден (1943);
III степенян Чап орден (155350 №) — 14.9.1944;
II степенян Чап орден (24905 №) — 8.3.1945;
I степенян Чап орден (268 №) — 27.6.1945;
I степенян Ачамланде сар орден (1985)^[4].

Шарнымаш

2002 ийыште «Марий ушем» мер толкынын йодмыж почеш Удмуртийыште Грак районысо Марий Вожай кыдалаш школлан тудын лӱмжым пуымо^[5].

Палемдымаш

↑ Галерея памяти участников ВОВ (руш.). Музейный комплекс "Дорога Памяти". Тергыме кече: 3 пургыж 2026.
↑ ¹ ² Марийская биографическая энциклопедия-2, 2017, с. 51.
↑ ¹ ² ³ Ими гордится удмуртская земля (неопр.). izdania.unatlib.ru. Тергыме кече: 3 пургыж 2026.
↑ Бельский Петр Ильич (руш.). Память народа. Тергыме кече: 3 пургыж 2026.
↑ Исследовательская работа "Великая Отечественная война в истории моей малой родины" (руш.). nsportal.ru. Тергыме кече: 3 пургыж 2026.

Литератур

Бельский Пётр Ильич // Удмуртская республика: Энциклопедия / гл. ред. В. В. Туганаев. — Ижевск: Удмуртия, 2000. — 800 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-7659-0732-6.
Искаков А. Бельский Пётр Ильич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 51. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

[1] Галерея памяти участников ВОВ (руш.). Музейный комплекс "Дорога Памяти". Тергыме кече: 3 пургыж 2026.

[_5decc0d4feb8fe94-2] ¹ ² Марийская биографическая энциклопедия-2, 2017, с. 51.

[:0-3] ¹ ² ³ Ими гордится удмуртская земля (неопр.). izdania.unatlib.ru. Тергыме кече: 3 пургыж 2026.

[4] Бельский Петр Ильич (руш.). Память народа. Тергыме кече: 3 пургыж 2026.

[5] Исследовательская работа "Великая Отечественная война в истории моей малой родины" (руш.). nsportal.ru. Тергыме кече: 3 пургыж 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]