Кутюков, Михаил Иванович

Михаил Иванович Кутюков
Михаил Иванович Кутюков
Шочмо кече	18 идым 1922
Шочмо вер	Яраҥ, Виче губерний, РСФСР[d];
Колымо кече	5 идым 1998 (75 ий)
Колымо вер	Яраҥ, Киров область, Россий;
Эл	СССР; Россий;
Паша сомыл	журналист, педагог, краевед

Михаил Иванович Кутюков (18 идым 1922, Яраҥ, Виче губерний — 5 идым 1998, Яраҥ, Киров область) — совет да российысе туныктышо, журналист, краевед.

Илыш корныжо

1940 ийыште Яраҥысе 1 №-ан кыдалаш школым тунем пытарен да тудо ийынак шыжым Львов воктене верланыше 509-ше зенит-артиллерий полкыш логалын. Пӱтынь сарым эртен, икымше кече гыч пытартыш кече марте, гвардий кугурак сержант лӱмпале марте шуын. Связистлан, наводчиклан, танк ваштареш саргуралын командиржылан служитлен, комсорг, батарейын парторгшо лийын. Кок гана сусырген, контузий лийын. 1945 ий ноябрьыште демобилизоватлалтын да сарысе суаптар-влак дене мӧҥгӧ пӧртылын: 3 орден да 14 медаль^[1].

«Швейпром» артель правлений председательын алмаштышыжлан пашам ыштен. 1948 ийыште ВКП(б)-ын Киров обкомжо пеленысе партий пашаеҥ-влакым уэштарен ямдылыме курсым тунем лектын да партий райкомысо пропаганде пӧлкан инструкторжылан шогалын. 1949 ийыште Яраҥысе спирт заводын кадр дене инспекторын должностьышкыжо кусареныт, тушто партий бюрон секретарьжылан сайлалтын^[2].

1953 ийыште «Знамя коммунизма» район газет редакцийыште пашам ышташ тӱҥалын. Ончыч сылнымут пашаеҥ, вара пӧлкам вуйлатыше, директорын алмаштышыже лийын.

Пашам ыштышылак, Марий педагогике институтын историй факультетшым тунем лектын.

Эше школыштак краеведенийлан кумылаҥын, а вара, журналистлан пашам ыштымыж годым, Яраҥ олан эртымгорныж нерген статья-влакым возен. Моло ола-влакын примерышт почеш, Яраҥысе урем-шамычлан ондакысе лӱмыштым пӧртылтымым сайлан шотлен^[3].

1998 ий 5 сентябрьыште Яраҥыште колен. Вознесенский шӱгарлаште тойымо.

Еш

Ачаже, Иван Тимофеевич Кутюков — кресаньык^[2].
Аваже, Мария Николаевна Стародумова (1892—1975) — мер пашаеҥ, Яраҥ уезд земстве управын председательже, Виче губерний гыч IV Кугыжаныш думын йыжыҥъеҥже Николай Павлович Стародумовын (руш.) (мар. ӱдыржӧ^[2].

Ача-аважын шӱгарже
Александр эргыжын шӱгарже

Ушемлаште йыжыҥъеҥ улмыжо

СССР журналист-влак ушемын йыжыҥъеҥже (1959).

Паша-влак библиографий

1984 ийыште, Яраҥ олалан 400 ий темме вашеш, Юл-Виче книга савыктышын Кировысо пӧлкаштыже 5000 экземпляр тираж дене лекше «Города Кировской области» серий гыч «Яранск» монографийын авторжо семын кумдан палыме^[4]. Книга иканаште Яраҥ олан шкешотан энциклопедийышкыже савырнен, тудым верысе краевед-влак кызытат кучылтыт.
Киров областьын «Энциклопедия земли Вятской» регионысо энциклопедийыштыже Яраҥ ола нерген I томысо статьян авторжо^[5].
Очерк-шарнымаш-влак «Герои Советского Союза — кировчане» сборникыште савыкталтыныт.
«Советская Россия», «Комсомольская правда», «Сельская жизнь», «Известия», «Огонёк», «Крокодил», «Вокруг света» пӱтынь ушемысе газет дене журналлаште статья-влак. Шуко материал «Кировская правда» регионысо газетыште савыкталтын^[6].

Палемдымаш

↑ Михаил Иванович Кутюков - 9 Сентября 2017 - Народный вестник Вятки (неопр.). www.nv43.ru. Тергыме кече: 22 теле 2025.
↑ ¹ ² ³ Кутюков Михаил Иванович, Яранский район — дата и место проведения, программа мероприятия., <https://www.culture.ru/events/2271149/kutyukov-mikhail-ivanovich>. Тергыме: 22 теле 2025.
↑ Кутюков М. И. Улица, как тебя назвать? // Знамя коммунизма.— № 100 (10057).— Яранск, 21 августа 1990 года.— С. 2.
↑ Кутюков, Михаил Иванович. - Яранск : К 400-летию города (руш.). search.rsl.ru. Тергыме кече: 22 теле 2025.
↑ Яранск / М. И. Кутюков // Энциклопедия земли Вятской : в 10 т. / председатель ред. комиссии В. А. Ситников. — Киров : Государственное издательско-полиграфическое предприятие «Вятка», 1994. — Т. 1: Города / сост. В. Ф. Пономарёв. — С. 201—216. — 448 с. — 30 000 экз. — ISBN 5-86645-004-6.
↑ Михаил Иванович Кутюков - 9 Сентября 2017 - Народный вестник Вятки (неопр.). www.nv43.ru. Тергыме кече: 22 теле 2025.

Литератур

Солодов С. Вековой юбилей яранского журналиста и краеведа // Отечество.— № 37 (707).— Яранск, 16 сентября 2022 года.— С. 32.

Кылвер-влак

Кутюков Михаил Иванович. Яранский районный краеведческий музей.

[1] Михаил Иванович Кутюков - 9 Сентября 2017 - Народный вестник Вятки (неопр.). www.nv43.ru. Тергыме кече: 22 теле 2025.

[:0-2] ¹ ² ³ Кутюков Михаил Иванович, Яранский район — дата и место проведения, программа мероприятия., <https://www.culture.ru/events/2271149/kutyukov-mikhail-ivanovich>. Тергыме: 22 теле 2025.

[3] Кутюков М. И. Улица, как тебя назвать? // Знамя коммунизма.— № 100 (10057).— Яранск, 21 августа 1990 года.— С. 2.

[4] Кутюков, Михаил Иванович. - Яранск : К 400-летию города (руш.). search.rsl.ru. Тергыме кече: 22 теле 2025.

[5] Яранск / М. И. Кутюков // Энциклопедия земли Вятской : в 10 т. / председатель ред. комиссии В. А. Ситников. — Киров : Государственное издательско-полиграфическое предприятие «Вятка», 1994. — Т. 1: Города / сост. В. Ф. Пономарёв. — С. 201—216. — 448 с. — 30 000 экз. — ISBN 5-86645-004-6.

[6] Михаил Иванович Кутюков - 9 Сентября 2017 - Народный вестник Вятки (неопр.). www.nv43.ru. Тергыме кече: 22 теле 2025.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]