14 вӱдшор
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
14 вӱдшор (14 апрель) — григориан кечышот почеш идалыкын 104-ше (кужемдыме ийлаште — 105-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 261 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 4 шагатат 44 минутлан лектеш, 18 шагатат 52 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 14 шагатат 8 минут.
🌘 Шоҥго тылзе (26.49 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
Россий — Юж кумдыкым аралыше войскан кечыже (руш. День войск противовоздушной обороны) — вӱдшор тылзын 2-шо рушарнян палемдалтеш.
Бангладеш — Бенгал У ий (руш. Бенгальский Новый год).- Кугу шочмо (руш. Великий понедельник).
- Марья — лумым чӱктӧ (руш. Марья — зажги снега).
- Пекан пӱкшын кечыже (руш. День ореха пекан).
- Йоча алопецийын кечыже (руш. День детской алопеции).
- Вучыдымын воштылмашын тӱнямбал кече (руш. Международный день внезапного смеха).
- Ондакысе мужыр-влакын кечышт (руш. День бывших супругов).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Людвина, Юстина, Валерьян, Ламберт.
- Православий лӱм-влак: Ефим, Макар, Мария.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 14 кечысе событий-влак
- 1848 — печатьым эскерыше цензур комитетым почмо.
- 1927 — Вольво маркын икымше машинаже конвейер гыч лектын.
- 1961 — «Совет Ушемын лётчик-космонавтше» званийым пеҥгыдемдыме.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 14 кечынже шочшо-влак
- 1909 — Мария Романовна Сурская, совет эмлыше-терапевт. Волжск оласе поликлиникын тӱҥ эмлызыже (1940—1942), Марий АССР Волжск оласе эмлымверын терапий пӧлкажым вуйлатышыже (1948—1964). РСФСР-ын сулло эмлызыже (1960).
- 1931 — Быков, Владимир Фёдорович, механизатор да паша герой, Россий Федераций ял озанлыкын сулло механизаторжо. Кызыт Йошкар-Олашке пурышо Данилово ялыште шочын. 32 ий тудо Медеведево районысо «Семёновский» совхозышто комбайнёрлан тыршен. Социализм паша герой.
- 1942 — Самсонов Николай Алексеевич, пашазе. У Торъял район Ушемнур ялыште шочын. 20 ий утла Йошкар-Оласе «Контакт» заводышто токарьлан пашам ыштен. 3 ий Совет Ушем кӱшыл погынын депутатше лийын.
- 1955 — Колоколов, Валерий Евгеньевич, пашазе. Провой кундем Красный Яр селаште Россий Федераций транспортын сулло пашаеҥже шочын. 1973-шо ий гыч тудо Звенигово районысо автотранспорт ушемын машина вӱдышылан тырша. Пашажым аклен, тудым «Знак Почёта» орден дене палемденыт.
- 1956 — Спириденко, Владимир Алексеевич, Марий Элын сулло тренерже да капкультурын сулло пашаеҥже. Йошкар-Олашке 1978-ше ийыште толын. Тудын тунемшыже-влак кокла гыч 24 еҥ спорт мастер, шымытын тӱнямбал чемпион лӱмым налыныт.
- 1959 — Богданов Сергей Иванович, кугыжаныш да тазалык аралтыш пашаеҥ. Шернур кундемысе эмлымверын тӱҥ эмлызыже да Шернур кундемысе погынын депутатше улеш.
- 1962 — Эргубаев Зосим Вениаминович, кугыжаныш пашаеҥ, Марий Эл Республикын сулло юристше палемда. Ончыч Килемарысе, вара Йошкар-Оласе суд-влакын судьяже лийын. 1991-ше ий гыч тудо республикысе юстиций министерствын тӱҥ специалистше. А 1993 гыч 1995 ий марте нотариусын стажёржо, вара тудын полышкалышыже лийын. 1998-ше ийыште Марий Элысе конституций судын судьяжлын шогалын.
- 1981 — Эчейкина, Лилия Вячеславовна, артистка шочын. Шкеже Киров вел Малмыж кундем гыч. Паша корныжо Марий самырык театр дене кылдалтын, тыште тудо ятыр онай роль-влакым чона, ончаш толшо калыкым шке мастарлыкше дене куандара.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 14 кечынже колышо-влак
- 1978 — Крюкова, Татьяна Александровна — совет этнограф, историй шанче кандидат.
- 1987 — Никифоров, Пётр Никифорович — ― марий совет семмастар, дирижёр, туныктышо. Йошкар-Оласе сем училищын туныктышыжо (1945―1983), калык семӱзгар оркестрым чумырышо да дирижёржо (1937―1972). Историйыш марий калыкын кылан семӱзгар школжым негызлыше семын пурен. Марий АССР сымыктышын сулло пашаеҥже (1951). Кугу Ачамланде сарын салтакше.
- 2004 — Яков Ионович Красильников, совет сарзыеҥ, партий да администраций пашаеҥ. Кугу Ачамланде да совет-япон сар жапыште — 3-шо Белорус фронтышто 39 армийын 94 стрелок-влак корпусшын 358 стрелок дивизийжын 1189 стрелок полкын миномёт ротын командирже, старший лейтенант. Кок гана Ачамланде сар орденын да Йошкар Шӱдыр орденын кавалерже. Маркниторгын директоржо (1982—1984). ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
Калык пале
- Кӱдырчӧ тораште кӱдырта — лишыл кечылаште игече сай лийшаш.
- Йӱдым шӱдыр-шамыч огыт кой гын, левыктышашлан.
- Шнуй Марьян кечыже. Тиде кечын тыгай калыкпалым эскереныт: ий писын шула гын, идалык куштылго лиеш, олыкат нугыдо шудан.