1 вӱдшор

←
→
Вӱдшор
← →Вӱдшор
	2026 ий

1 вӱдшор (1 апрель) — григориан кечышот почеш идалыкын 91-ше (кужемдыме ийлаште — 92-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 274 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 5 шагатат 15 минутлан лектеш, 18 шагатат 21 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 13 шагатат 6 минут.
🌕 Тичмаш тылзе (13.49 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

— Воштылтыш кече (руш. День смеха).
— Кайык-влакын тӱнямбал кечышт (руш. Международный день птиц).
Ассирий У ий (руш. Ассирийский Новый год).
Математикын кечыже (руш. День математика).
Долларын шочмо кечыже (руш. День рождения доллара).
Лавыран Тарьян кечыже (руш. Дарья Грязная).
Ик центын кечыже (руш. День одного цента).
Кочмо книган кечыже (руш. День съедобной книги).
Суртводыжын помыжалтме кечыже (руш. День пробуждения домового).
Пашаште веселитлыме тӱнямбал кече (руш. Международный день веселья на работе).
«Чоным тарватыше» Смоленскысе Юмынава юмоҥан пайремже (руш. Праздник Смоленской иконы Божией матери Умиление).
Атеистын кечыже (руш. День атеиста).
Коньякын кечыже (руш. День коньяка).
Шулыктарыме кофен кечыже (руш. День растворимого кофе).
Лавыран лакывӱдыш тӧрштылмӧ кече (руш. День прыжков в грязные лужи).
Тромбонист-влакын кечышт (руш. День тромбонистов).

Лӱмгече

Католик лӱм-влак: Валерий, Гильберт, Келлах, Мелитон, Феодора, Теодора, Теудриг, Хью, Целестин, Цельс.
Православий лӱм-влак: Асон, Васса, Дарья, Диодор, Иван, Илария, Иннокентий, Клавдий, Мавр, Марьян, Матрёна, Панхарий, Софья, Хрисанф, Ясон.

Событий-влак

Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 1 кечысе событий-влак

1748 — Помпей ола олмышто раскопкым тÿҥалыныт. Тиде ола Везувий вулкан помыжалтмылан кöра йÿлен йомын.
1778 — доллар окса шочын.
1930 — «Голубой ангел» фильмым икымше гана ончыктеныт, тиддеч вара актриса Марлен Дитрих уло тÿнялан палыме лийын.
1938 — Швейцарийыште кофен презентацийже эртен. Тиде йÿышым кумдан кучылташ тÿҥалыныт.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 1 кечынже шочшо-влак

1809 — Николай Васильевич Гоголь, руш серызе.
1815 — Отто фон Бисмарк, кугыжа, политик, кугыжаныш пашаеҥ, Кокымшо рейх Герман империйын икымше канцлерже.
1893 — Тыныш Осып, марий серызе, туныктышо, драматург, кусарыше, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1934).
1895 — Никон Игнатьев Аргус, курыкмарий серызе, кусарыше, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1934).
1899 — Василий Фёдорович Краснов, марий совет сарзе да озанлык пашаеҥ. Российысе Граждан сарын да Кугу Ачамланде сарын салтакше. Ленин орденын кавалерже (1967).
1929 — Юрий Леонидович Горянский, совет да российысе ялозанлык пашаеҥ. Марий АССР ялозанлык министр (1975—1978), Марий АССР-ын / Марий Эл Республикын Медведево районысо «Семёновский» племзаводын директоржо (1982—2000). Марий Эл Республикын Рӱдӧ сайлыше комитетын председательже (1999—2000). РСФСР-ын сулло агрономжо (1987), Марий Эл Республикын сулло агрономжо (1999). КПСС йыжыҥъеҥ.
1934 — Анна Ивановна Бякова, туныктыш пашаеҥ, Россий Федерацийысе школын сулло туныктышыжо. Паша корныжо Советский посёлкысо 1 №-ан школышто тӱҥалын. Умбакыже вуйлатышын алмаштышыжлан, завучланат тыршен.
1939 — Валентин Александрович Матвеев, совет озанлык да политике пашаеҥ.
1941 — Алексей Яковлевич Акишин, шанчыеҥ, Россий Федерацийысе кӱшыл школын сулло пашаҥеже. Пенза кундемысе Ильмино селаште шочын. Йошкар-Олашке 1971-ше ийыште толын да Марий кугыжаныш университетышке пашам ышташ пурен. 5 ий кушкыл-влак кафедрымат вуйлатен. Ялозанлык шанче кандидат, профессор.
1942 — Иван Иванович Казанков, ялозанлык да кугыжаныш пашаеҥ, Марий Эл Республикын сулло зоотехникше. Суас Элыште шочын-кушкын, паша корныжо Марий Эл дене кылдалтын: ончыч республикын кундемлаштыже тӱрлö ялозанлыкыште тыршен. 1979-ше ийыште «Звениговский» совхозым вуйлаташ тӱҥалын. Марий Эл кугыжаныш погынын да Российысе Кугыжаныш Думын депутатше лийын. Суапле пашажлан «Знак Почёта» да Йошкар Знамя Паша орден дене палемдалтын.
1950 — Вячеслав Михайлович Щеглов, спортсмен. Йошкар-Олаште шочын. 1994-ше ий гыч тудо «Щеглов» лӱман ушемын вуйлатышыжлан шогалын. Автомобиль спорт дене Совет Ушем чепион лӱмымат сулен налын. Олык Ипай лӱмеш премийын лауреатше, Совет Ушем спорт мастер.
1958 — Эмма Петровна Бронникова, марий шанчызе, туныктышо, педагогике шанче кандидат (1997), доцент (2001).

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 1 кечынже колышо-влак

1922 — Борис Аронович Резников, совет хор дирижёр, педагог. РСФСР сымыктышын сулло пашаеҥже (1960).
1988 — Михаил Григорьевич Байков, марий совет журналист, партий да мер-политик пашаеҥ. КПСС Марий обкомысо печать, радио да телевидений секторын вуйлатышыже (1975—1977), «Марий коммуна» газетын тӱҥ редакторжын алмаштышыже да тӱҥ редакторжо (1977—1987). РСФСР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1985). Кугу Ачамланде сарын участникше. КПСС-ын йыжыҥъеҥже.

Калык пале

Шӱдыр-шамыч огыт кой гын, шокшо игечым вучыман.
Леве да ояр кече кукшо да мардежан кеҥежым сӧра.
Дарьян кечыже. Тиде кечын вÿдшор мÿгыра гын – кеҥеж вашеш шудо нугыдо шочеш. Посна тÿткышым суртводыжлан ойыреныт: тудым пырля кочкаш шинчаш ÿжыныт, лÿмын пучымышым шолтеныт.