16 вӱдшор
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
16 вӱдшор (16 апрель) — григориан кечышот почеш идалыкын 106-шо (кужемдыме ийлаште — 107-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 259 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 4 шагатат 39 минутлан лектеш, 18 шагатат 57 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 14 шагатат 17 минут.
🌘 Шоҥго тылзе (28.49 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
Армений — Полиций пашаеҥын кечыже (руш. День работника полиции).
Болгарий — «Икымше конституций кече», «Юрист кече» (руш. «День первой конституции», «День юриста»)[1].
США, Массачусетс, Мэн штат-влакыште — Патриот-влакын кечышт (руш. День патриотов).- Никита Водополын кечыже (руш. Никита Водопол).
- Кугу вӱргече (руш. Великая среда).
- Кӱрен мардежын кечыже (руш. День коричного ветра).
- Тазалык аралыме кышкарлан тыланыме кече (руш. День пожеланий для системы здравоохранения).
- Чарли Чаплинын кечыже (руш. День Чарли Чаплина).
- Поҥго кече (руш. День грибов).
- Пашаште пижамын кечыже (руш. День пижамы на работе).
- Чечня Республикысе тыныс кече (руш. День мира в Чеченской Республике).
- Йӱкын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день голоса).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Ксения, Мария, Юлия, Венедикт, Альбина.
- Православий лӱм-влак: Никита, Мартин, Феодосия.
Событий-влак
Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 16 кечысе событий-влак
- 1722 ий — Пётр Первый кугыжа теҥыз пашалан туныктышо школым почмо нерген кÿштыкым луктын: тушко руш тунемше-влакым гына налыныт.
- 1934 ий — Совет Ушемын геройжо чап лÿмым пеҥгыдемдыме.
- 2004 ий — Троицко-Сергивский лаврын звонницышкыже у «Царь-колоколым» сакеныт.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 16 кечынже шочшо-влак
- 1937 — Айплатов, Геннадий Николаевич, шанче да туныктыш пашаеҥ, Марий Эл Республикын сулло шанчыеҥже, Россий Федерацийысе кӱшыл школын сулло пашаеҥже. Шкеже Курыкмарий кундем гыч. Ончыч Марий шанче да шымлыме институтышто тыршен, вара Марий кугыжаныш университетыште пашам ышташ тӱҥалын. Отечественный историй кафедрын профессоржо. Марий мландын историйжым шымлен, ятыр шанче пашам возен. Историй шанче доктор.
- 1937 — Евгения Ильинична Шевелёва, совет да российысе мурызо, романс-влакым йоҥгалтарыше, музык педагог. Гнесинмыт лӱмеш Российысе сем академийын профессоржо. Россий Федерацийын сулло артисткыже (1995). Пӱтынь Российысе сем ушемын сулло пашаеҥже.
- 1938 — Эмма Семёновна Якимова, марий йылмызе, шанчызе, туныктышо, филологий шанче кандидат, доцент, Марий Эл Республикын сулло туныктыш пашаеҥже.
- 1960 — Абдулов Александр Саликович, марий историк, шанчызе, журналист, мер пашаеҥ, историй шанче кандидат (2000), Марий Эл Республикын сулло журналистше (2000), «Марий Эл» газетын тӱҥ редакторжо.
- 1947 — Корчемкин, Николай Григорьевич, Российысе электроэнергетик сетьын сулло пашаеҥже шочын. Шкеже тудо Параньга район Дубровка ял гыч. 1997-ше ийыште Шернур районысо электроэнергий сетьын вуйлатышыжлан шогалын.
- 1949 — Николай Александрович Ромашов, тӱвыра пашаеҥ да таланатан музыкант, Россий Федерацийын сулло тӱвыра пашаеҥже. Шке жапыштыже марий филармонийысе ансамбльым вуйлатен, университетысе мер профессий факультетын деканже лийын. 1989-ше ийыште Сымыктыш школын вуйлатышыжлан шогалын.
- 1969 — Владимир Леонидович Шемякин, российысе политик, антикризисный менеджер, VI созыв Россий Федерацийысе Федерал Погынын Кугыжаныш Думын депутатше, амалкалче, «Росгосцирк» Федерал казна предприятийын генеральный директоржо (2019—2020), «Медиа Траст» Компаний-влак тӱшкан директор-влак каҥашын председательже (2021 ий гыч).
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 16 кечынже колышо-влак
- 1973 — Владимир Cузы (Владимир Павлович Семёнов) курыкмарий серызе, кусарыше, журналист, Совет Ушем серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1939), Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже, II степенян Ачамланде сар орденын кавалерже, 1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
- 1988 — Иван Степанович Гусев, совет партий да кугыжаныш пашаеҥ, 1979—1981 ийлаште КПСС Марий обкомын икымше секретарьже.
- 2010 — Андрианов, Андрей Андрианович, марий мурызо, актёр.
Калык пале
- Кече мучко йӱр йӱреш — шошо пылан лиеш.
- Куэ вӱд шуко гын, кеҥеж йӱран лийшаш, шагал гын — кукшо кеҥежлан.
- Шнуй Никитан кечыже. Калык ой почеш: тиде кечын вÿдоза помыжалтеш. Сандене тиде кечын эҥер ден ерла воктек киндым, пучымышым намиеныт да вÿдавалан шынденыт. Колызо-влакын гын посна ритуалышт лийын: нуно эҥер вÿдыш ушкал ÿйым шулыктен йоктареныт да кол шуко логалже манын йодыныт.