9 вӱдшор

←
→
Вӱдшор
← →Вӱдшор
	2026 ий

9 вӱдшор (9 апрель) — григориан кечышот почеш идалыкын 99-ше (кужемдыме ийлаште — 100-шӧ) кечыже. Идалык пытыме марте 266 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 4 шагатат 56 минутлан лектеш, 18 шагатат 40 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 13 шагатат 44 минут.
🌗 Пытартыш чырык (21.49 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

Финляндий — Финн йылмын кечыже (руш. День финского языка).
ТОП-менеджерын тӱнямбал кечыже (руш. Международный день ТОП-менеджера).
Ондакысе сарын узникше-влакын кечышт (руш. День бывших узников войны).
Китайысе миндаль печеньын кечыже (руш. День китайского миндального печенья).
Конкани йылмын кечыже (руш. Всемирный день конкани).
Шкаф элысе нӧлтшӧ кечын кечыже (руш. День восходящего солнца в шкафной стране).
Веселитлыше газын шочмо кечыже (руш. День рождения веселящего газа).
Уинстон Черчилльын кечыже (руш. День Уинстона Черчилля).
Юрист-влак деке порылыкым ончыктымо кече (руш. День доброты к юристам) — вӱдшор тылзын 2-шо кушкыжмын палемдалтеш.

Лӱмгече

Католик лӱм-влак: Мария, Маркел.
Православий лӱм-влак: Иван, Мануил, Матрона, Феодосий.

Событий-влак

Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 9 кечысе событий-влак

1699 ий — Пётр Первый кугыжа Моско олаште арулыкым эскерыме нерген кÿштыкым луктын: тиде кече деч вара уремлаште шÿкым кышкымылан кугу штрафым тÿлыкташ тÿҥалыныт.
1783 ий — Парижыште «Одеон» театрым почмо. Тудо тачысе кечынат Европы ник эн тошто театржылан шотлалтеш.э
1989 ий — американ изобретатель Дуглас Энгелбартым компьютер колям ыштен лукмыжлан кугу премий дене палемденыт.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 9 кечынже шочшо-влак

1867 ий — Павел Петрович Глезденёв (Пагул Ача) марий серызе, йылмызе, кусарыше, туныктышо, сотемдарче, этнограф, журналист, мер да шанче пашаеҥ.
1924 ий — Пётр Корнилов, марий серызе, журналист, СССР журналист-влак ушемын йыжъеҥже, РСФСР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1968).
1927 ий — Степан Демидович Лебедев, тазалык аралтыш пашаеҥ, Марий республикын сулло эмлызыже. Шернур кундемыште шочын. Волжск оласе эмлымверыште хирурглан пашам ышташ тӱҥалын. 20 наре шанче пашан авторжо. Медицине шанче кандидат.
1936 ий — Евгений Иванович Коротков, Юлсер кундемыште шочын-кушшо пашазе. 1955-ше ий гыч тудо Марбумкомбинатыште пашам ышташ тӱҥалын: ончыч накатчик, а вара бригадир лийын. Тудын бригадыже Совет Ушемын ик эн сай пашаче бригадылан шотлалтын. Пашажым аклен, Евгений Ивановичым «Знак Почёта» орден дене палемденыт.
1939 ий — Николай Васильевич Глотов, шанче-биолог. Марий кугыжаныш университетысе биологий-химий факультетын профессоржо лийын. Кушкыл-влак генетик, ботаник, экологий, биометрий сферыште специалист. 160 наре шанче пашан авторжо. Биологий шанче доктор.
1942 ий — Леонид Никифорович Якимов, куштызо, Марий Эл Республикын Калык артистше. У Торъял кундем Кожласола гыч. «Марий Эл» кугыжаныш ансамбльыште балет артистлан, балетмейстерын полышкалышыжлан да 7 ий вуйлатышылан тыршен.
1956 ий — Нина Ивановна Белкина, администраций пашаеҥ. КПРФ партийын республикысе комитетын чолга еҥже лийын. Волжск район Карай ялысе администрацийын вуйлатышыже сомылым шуктен.
1960 ий — Сергей Михайлович Демидов, марий шанчызе, медицине шанче кандидат (1992), медицина шанче доктор (2001), профессор (2003), Россий Федерацийын сулло врачше (2006).
1965 ий — Эльвира Васильевна Петрова, тӱвыра пашаеҥ да артистке. Оршанке кундем Марий Ернур ялыште шочын. 1996 ийыште кумдан чапланыше «Аршаш» ансамбльын вуйлатышыжлан шогалын. Эльвира Васильевна гармоньым шупшыл колтымыж дене кеч-кӧн чонжым савыра.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 9 кечынже колышо-влак

1991 ий — Василий Алексеевич Сырейщиков, совет сарзе, кыл шотышто пашаеҥ. Кугу Ачамланде сар жапыште ― Сталинград, Воронеж, 2-шо да 1-ше Украин фронтласе 32-шо гвардий лӱйкалыше корпусын 123-шо гвардий посна кыл батальонысо кыл ротын командирже, гвардий капитан. ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.

Калык пале

Кечывалым агытан ок муро — 2–3 кече гыч йӱрым вучыман.
Матрона Солунскаян кечыже. Тиде кечын ожно вынерым ошемденыт. Эрден эрак куэмым лум ÿмбак шарен оптеныт – вашке лум шулен йомеш – сандене озавате-влак тиде йÿлам шукташак тыршеныт. Шнуй матрона деч калык реве сайын шочшо манын сöрвален йодын.