10 вӱдшор
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
10 вӱдшор (10 апрель) — григориан кечышот почеш идалыкын 100-шӧ (кужемдыме ийлаште — 101-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 265 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 4 шагатат 53 минутлан лектеш, 18 шагатат 43 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 13 шагатат 49 минут.
🌗 Пытартыш чырык (22.49 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
— Ваштареш толкынын тӱнямбал кечыже (руш. Международный день движения сопротивления).- Англичан булавкын шочмо кечыже (руш. День рождения английской булавки).
- Шырпын шочмо кечыже (руш. День рождения спички).
- Иза-шольо, ака-шӱжар кече (руш. День брата и сестры).
- Илларион тортам савыре (руш. Иларион выверни оглобли).
- Гольфистын кечыже (руш. День гольфиста).
- Ялозанлык вольыкын кечыже (руш. День сельскохозяйственных животных).
- Корицан круассанын кечыже (руш. День круассанов с корицей).
- Гомеопатийын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день гомеопатии).
- Тушто мутерым чумырымо кече (руш. День составления загадочных словарей).
- Тендан пийда дене ӧндалалтме кече (руш. День объятий с вашей собакой).
- Бананын кечыже (руш. День банана).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Макар, Михаил.
- Православий лӱм-влак: Илларион, Стефан, Николай, Василий, Иоанн.
Событий-влак
Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 10 кечысе событий-влак
- 1710 ий — Английыште автор права шотышто тöртыкым пеҥгыдемдыме.
- 1832 ий — Российыште Почётан гражданин чаплÿмым илышыш пуртымо.
- 1944 ий — Одесса олам фашист-влак деч утарыме.
- 1981 ий — Моско олаште космонавтик тоштерым почыныт.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 10 кечынже шочшо-влак
- 1916 ий — Георгий Ефруш, марий серызе, почеламутчо, кусарыше, литературовед, драматург, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1939), 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
- 1931 ий — Николай Александрович Шахов, совет озанлык да политике пашаеҥ.
- 1936 ий — Михаил Николаевич Юхма, литератор да мер пашаеҥ, Чуваший, Марий Эл, Татарстан да Удмурт Республикыласе тӱвыран сулло пашаеҥже, Чуваш республикын калык писательже. Чувашийыште шочын. 1989-ше ийыште тудо «Вучах» газетын редакторжылан шогалын. Уста писатель йомакымат, пьесымат, почеламутымат серен. Мер пашаште гын калык-влакын тӱвыра кылыштым пеҥгыдемдымаште тыршен.
- 1944 ий — Евграф Поствайкин, курыкмарий серызе, драматург, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1994).
- 1945 ий — Виталий Михайлович Блинов, шанче пашаеҥ. У Торъял кундемыште шочын. Паша корныжо тӱҥ шотышто Марий кугыжаныш университет дене кылдалтын. Технологий шанче кандидат.
- 1958 ий — Евгений Михайлович Салмин, эмлызе да мер пашаеҥ. Паша корныжо Волжск оласе рӱдӧ эмлымвер дене кылдалтын. 4 ий кугыжаныш погынын депутатше сомылым шуктен.
- 1964 ий — Михаил Витальевич Байков, спортсмен да элкӧргӧ пашаеҥ шочын. Шкеже тудо Шернур кундем Мустай ял гыч. Полиций пашаеҥ, куштылго атлетика спортсмен.
- 1954 ий — Вячеслав Васильевич Осипов, кугыжаныш. Юлсер кундем Помар селаште шочын-кушкын. 1997-ше ийыште Звенигово кундемысе техник ушемыште вуйлатышыжлан шогалын. КПРФ партийын кундемысе комитетын 1-ше секретарьжат лийын.
- 1981 ий — Наталья Алексадровна Писарева, спортсменке. Йошкар-Олаште шочын. 8 ияш годымжак дзюдо дене кугу кылым кучаш тӱҥалын. Лач тиде спорт дене тудо юниор-влак кокласе тӱнямбал таҥасымаште чемпионко лӱмым сулен. Тыгак тале спортменке cумо дене тӱнямбалсе да cамбо дене Европын чепионкыжо. Российын спорт мастерже.
- 1981 ий — Андрей Владимирович Деманкин, грек-рим стиль дене российысе кучедалше, Россий чемпионатын призёржо, тӱнямбал классан спорт мастер (2001).
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 10 кечынже колышо-влак
- 1941 — Иван Иванович Иванов, совет кугыжаныш да партий пашаеҥ. Марий кундемысе РКП(б) / ВКП(б) комитетын икымше секретарьже (1923—1926). СССР ВЦИК ден ЦИК-ын йыжыҥъеҥже (1924—1927). РКП(б) / ВКП(б) XIII, XIV погынлажын делегатше (1924, 1925). 1917 ийысе Февраль революцийын да Граждан сарын участникше.
Калык пале
- Кас ӱжара ал тӱсан — эрлашыжым сай игече лийшаш.
- Илларионын кечыже. Тиде кече деч вара лум писын шулен кая — маныныт. Тыгак шöршудо пеледыш шке нарынче вуйжым ончыкта. Тудым поген, тÿрлö эмым ямдыленыт.