30 вӱдшор
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
30 вӱдшор (30 апрель) — григориан кечышот почеш идалыкын 120-шо (кужемдыме ийлаште — 121-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 245 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 4 шагатат 7 минутлан лектеш, 19 шагатат 29 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 15 шагатат 21 минут.
🌔 Ешаралт толшо тылзе (12.96 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
ЮНЕСКО — Джазын тӱнямбал кечыже (руш. Международный день джаза)[1] (2012).
Россий — Россий Федерацийысе шагал чотан тӱп калык-влакын кечышт (руш. День коренных малочисленных народов Российской Федерации).- Россий — Тул деч аралышын кечыже (руш. День пожарной охраны) (1649).
Вьетнам — Сеҥымаш кече (руш. День победы) (1975).
Мексике — Йочан кечыже (руш. День ребёнка)[2] (1925).- Вальпургийын йӱдшӧ (руш. Вальпургиева ночь).
- Сортам ыштышын тӱнямбал кечыже (руш. Международный день свечника).
- Чынлыкын кечыже (руш. День честности).
- Шӱльӧ печеньын кечыже (руш. День овсяного печенья).
- Кӱ пырдыжын пайремже (руш. Праздник каменной стены).
- Араван шӱдыр тӱшкан кечыже (руш. День веснушчатых созвездий).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Адъютора (Аютор), Аматор, Афродисий, Вольфард, Евтропий, Квиринус, Луис (Людовик), Майлс, Максим, Мария, Пий, Питер (Пётр), Помпоний, Свитберт, Хильдегарда, Эмо.
- Православий лӱм-влак: Авделай, Агапит, Адриан, Азат, Акакий, Александр, Анания, Аскитрея, Симеон, Усфазан, Фусик, Хусдазад.
Событий-влак
Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 30 кечысе событий-влак
- 1789 ий — Америкын икымше президентшын инаугурацийже эртен. Тунам президент сомылым Джордж Вашингтон шукташ тӱҥалын.
- 1918 ий — «Ленфильм» киностудийым почмо.
- 1945 ий — Берлинысе Рейхстаг ӱмбалне Сеҥымаш знамя лойгалтын.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 30 кечынже шочшо-влак
- 1934 ий — Зоя Васильевна Младшова, агроном. Курыкмарий кундем Кукшылиды ялыште шочын. Шочмо кундемысе «Дружба» колхозышто 27 ий агрономлан да 12 ий профком вуйлатышылан ыштен. 1970-1974-ше ийлаште Совет Ушем кӱшыл погынын депутатше лийын. Ялозанлык верч тыршымыжым, суапле пашажым кӱкшын акленыт: «Знак Почёта» орден дене палемденыт.
- 1955 ий — Елизавета Владимировна Марченкова, марий серызе, почеламутчо, туныктышо, Россий Федерацийын сулло туныктыш пашаеҥже (1999).
- 1958 ий — Александр Яковлевич Гайсин, бизнесъеҥ. Пошкырт Эл Калтаса кундемыште шочын. Паша корныжо шке шочмо велысе «Гайана» ялозанлык ушем дене кылдалтын. Мер пашаштат кугу пагалымашым сулен: марий погын-влакын делегатше лийын.
- 1975 ий — Елена Петровна Афанасьева, тӱвыра пашаеҥ. Киров вел Пыжанью кундем гыч. Шке велыштыже тӱвыра пашам шукертсек нӧлтен шога: тӱвыра ушемым вуйлата.
- 1980 ий — Валентина Анатольевна Тойшева, журналист. Шернур кундемын ӱдыржӧ «Марий Эл» газет редакцийыште туныктымаш йодыш дене кылдалтше лаштыкын редакторжылан пашам ыштен. Тыгак паша корныжо торгово-промышленный палате дене кылдалтын.
- [[]] ий — Аксар Эльтемеров, марий мурызо, ди-джей. «Йӧратем», «Ӱдыр чон», «Молан» муро-влакым йоҥгалтара. Советский кундемыште шочын.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Вӱдшор тылзын 30 кечынже колышо-влак
- 1945 ий — Гитлер, Адольф.
- 1948 ий — Иван Степанович Фокеев, совет партий да администраций пашаеҥ. Марий АССР-ын Йошкар-Оласе ола исполкомын председательже (1939—1941, 1945—1948), Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын II созывысе председательын алмаштышыже (1947—1948). ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже. Граждан да Кугу Ачамланде сар-влакын участникше.
- 1980 ий — Иван Сергеевич Матвеев, совет марий театр актёр. РСФСР-ын сулло артистше (1978), Марий АССР-ын калык артистше (1970).
Калык пале
- Кече яндар каваште лектеш гын, кукшо кеҥежлан, пыл шеҥгеч гын — кеҥеж йӱран лийшаш.
- Православий йӱлам кучышо-влак Шнуй Зосима Соловецкийым шарналтат. Тиде кечын мӱкшызӧ-влак шке отарышкышт шнуй шӱлышым пуртеныт: омарта-влак ӱмбак шнуй вӱдым шыжыктеныт да мӱкш-влакым эскереныт, мӱкш могай кушкылын саскашкыже эн ончыч шинчеш – тудо кушкыл тений сайын шочеш.
- А марий калык гын мÿкшым «Юмын икшыве» манын, сандене мӱкш пуштмашым кугу сулыклан шотлен. Эсогыл мӱкшым лукмо да ончымо годымат ару ош вургемым чийыман улмаш. Мӱкшым лукмо годым тыгай йӱлам шуктеныт: омартам шикш дене эрыктеныт – тыге чыла осал вийым поктеныт, Мӱкш Юмылан пелештеныт.
Палемдымаш
- ↑ В штаб-квартире ООН впервые отметят Международный день джаза, 2012-04-30, <https://web.archive.org/web/20120430045715/http://www.vesti.ru/doc.html?id=783803>. Тергыме: 30 вӱдшор 2012.
- ↑ [www.calend.ru/holidays/0/0/1387/ День ребёнка в Мексике — 30 апреля. История и особенности праздника в проекте Календарь Праздников 2010]