Карпеев, Владимир Михайлович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
РУВИКИ-ште тыгай тукымлӱм дене вес еҥ нерген статьям лудаш лиеш: Карпеев.
Владимир Михайлович Карпеев
Карпеев Владимир Михайлович (г. Йошкар-Ола).jpg
Шочмо кече 29 идым 1938(1938-09-29) (87 ий)
Шочмо вер Бородино, Гаврилов Посад район, Иваново область, РСФСР, СССР
Эл
Жанр
скульптор, медальер, портретист
Тунеммаш Москосо кӱшыл сӱретсымыктыш-йӧнозанлык училище
Стиль реализм, монументализм
Награде СССР Сӱретче-влак ушемын икымше степенян дипломжо
Чаплӱм Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже (1999)

Владимир Михайлович Карпеев (1938 ий 29 сентябрь, Бородино, Гаврилов Посад район, Иваново область, РСФСР, СССР) — совет да российысе сӱретче, скульптор, 1973 ий гыч СССР сӱретче-влак ушемын йыжыҥъеҥже. РСФСР Сӱретсымыктыш фондын Марий мастаргудыжын пашаеҥже (1967―1988). Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже (1999).

Илыш корно

1938 ий 29 сентябрьыште Иваново область Гаврилов Посад районысо Бородино селаште шочын[1][2].

1959 ийыште М. Калинин лӱмеш Москосо йӧнозанлык-сӱретсымыктыш училищым тунем пытарен. Тудым пытарымек, Краснодар крайыште гипсан кӱ гыч арверым лукшо комбинатыште пашам ыштен. 1967 ийыште Москосо кӱшыл сӱретсымыктыш-йӧнозанлык училищым тунем пытарен[1][2].

1967 ийыште Йошкар-Олашке толын да Марий АССР Сӱретче-влак ушемын усталык пашашкыже ушнен, 1988 ий марте — РСФСР Сӱретсымыктыш фондын Марий мастаргудыжын пашаеҥже[1][2].

Кызыт Йошкар-Олаште ила да пашам ышта[2][3].

Усталык паша

Республикысе, уло ушемысе, тӱнямбал ончерлаште медальер сымыктышысе произведений-влакым ончыктымылан да нунылан кӱшыл наградым налмылан кӧра 1973 ийыште тудым СССР сӱретче-влак ушемыш пуртымо[1][2][4].

Эн ончыч тудо станковый да монумент скульптур мастар семын палыме лийын. Но тудо тыгак медальер сымыктышыштат пашам ышта, тушто портрет да анималистике жанрыште Марий республикыште ик эн ончыл лийын. «Игорьын полкшо нерген мут» (1969), «Джордано Бруно» (1968), «1961 ий 12 апрель. Айдемын икымше гана сандалыкыш чоҥештымыже» (1974) пашаже-влак палыме улыт, нуным Российысе да тӱнямбал ончерлаште ончыктымо. «Петров-Водкин» медаль (1971) да «Кынел, кугу эл!» диптих (1974) СССР Сӱретче-влак ушемын икымше степенян дипломжым суленыт[2][4].

Ӱдырамаш, самырык рвезе, Кугу Ачамланде сарын ветеранже, усталык интеллигенцийын еҥже-влакын портретыштын авторжо: писатель-шамыч А. С. Крупняковын (1973) ден С. Н. Николаевын (1976), архитектор П. А. Самсоновын (1972), академик В. П. Мосоловын, Совет Ушемын Талешкыже М. А. Зарецкихын портретыштын авторжо. Икымше марий композитор И. С. Ключников-Палантайлан, марий ревкомын икымше представительже И. П. Петровлан (1980), хирург Г. Н. Качмашевлан (1982), Совет Ушемын Талешкыже, лётчик З. В. Семенюклан (2000) шарныктыш оҥа-влак у пластике сын дене ойыртемалтыт[2][4].

«Турий» (1979), «Ялысе рвезе» (1983), «Лудшо ӱдыр» (1985), «Памаш воктен» жанр композиций-влак скульпторын биографийже дене кылдалтыныт[2][4].

Тудын шуко скульптур пашаже Йошкар-Олаште верланен: «Ушкал ден презе» скульптур композиций, «Авалык» скульптур, Марий Элын икымше прокуроржо Н. М. Пиксаевлан чапкӱ да т. м.[2][4][5]

Варшавысе да Будапештысе, Москосо да Угарманысе, Йошкар-Оласе да Российын моло олаштыже лийше ончерлан участникше[2][4][6][7][8].

Сӱретчын пашаже-влак Марий Эл Республикысе тоштерлаште — Марий Эл Республикысе Т. Евсеев лӱмеш калыкле тоштерыште, Республикысе сӱретсымыктыш тоштерыште — да элнан шуко моло тоштерыште, галерейыште да шке коллекцийыште аралалтыт[2][4].

1999 ийыште тудлан «Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже» чаплӱмым пуымо. Медаль-влак да Марий АССР-ысе Кӱшыл Каҥаш Президиумын чап грамотыжо дене суапландаралтын[1][4].

Пагалымаш

  • Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже (1999)[1][4]
  • Марий АССР-ысе Кӱшыл Каҥаш Президиумын чап грамотыжо (1989)[1]

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Мочаев, 2017, с. 193.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Виртуальная выставка, посвященная творчеству Владимира Михайловича Карпеева | Республиканский музей изобразительных искусств. www.rmii.ru. Тергыме кече: 10 шыжа 2023.
  3. ↑ Заслуженный художник Марий Эл Владимир Карпеев: "Скульптор – не профессия, это судьба". www.marpravda.ru. Тергыме кече: 10 шыжа 2023.
  4. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 КАРПЕЕВ Владимир Михайлович (неопр.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 10 шыжа 2023.
  5. ↑ Творческие параллели (руш.). МариМедиа (31 теле 2023). Тергыме кече: 10 шыжа 2023.
  6. ↑ «Творческие параллели» провёл в свой 85-ый день рождения скульптор из Марий Эл Владимир Карпеев (неопр.). Тергыме кече: 10 шыжа 2023.
  7. ↑ «Творение души и рук» | Республиканская детско-юношеская библиотека им. В.Х. Колумба (неопр.). Тергыме кече: 10 шыжа 2023.
  8. ↑ В Йошкар-Оле открылась выставка автора известных в городе скульптур (руш.). МариМедиа. Тергыме кече: 10 шыжа 2023.

Литератур

  • Прокушев Г. И. Карпеев Владимир Михайлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 163. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Прокушев Г. И. Очерки о художниках Марий Эл // сост., отв. ред. Чеботкин В. А. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2016. — 336 с.: ил.
  • Прокушев Г. И., Мочаев В. А. Карпеев Владимир Михайлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 193. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Карпеев,_Владимир_Михайлович&oldid=1231645" гыч налме