Байков, Михаил Григорьевич

Михаил Григорьевич Байков
Шочмо кече	23 сорла 1925(1925-08-23)
Шочмо вер	Марий автоном область, РСФСР, СССР
Колымо кече	1 вӱдшор 1998(1998-04-01) (72 ий)
Колымо вер	Йошкар-Ола, Россий
Гражданлык	СССР →  Россий
Паша сомыл	журналист, партий пашаеҥ, мер-политике паша
Награде да премий	Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1978) Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чапкагазше (1955, 1957, 1966, 1975)

Михаи́л Григо́рьевич Байко́в (23 сорла 1925, Марий автоном область — 1 вӱдшор 1998, Йошкар-Ола) — марий совет журналист, партий да мер-политик пашаеҥ. КПСС Марий обкомысо печать, радио да телевидений секторын вуйлатышыже (1975—1977), «Марий коммуна» газетын тӱҥ редакторжын алмаштышыже да тӱҥ редакторжо (1977—1987). РСФСР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1985). Кугу Ачамланде сарын участникше. КПСС-ын йыжыҥъеҥже.

Илыш корныжо

1925 ий 23 августышто кызытсе Марий Элын Параньга кундемысе Памашъялеш шочын. Шочмо кундемысе Кугу Пумарий школым, 1949 ийыште — Н. К. Крупская лӱмеш Марий педагогике институтым, 1959 ийыште — КПСС Рӱдӧ Комитет пеленысе Кӱшыл партий школым тунем пытарен.

1943 ий 18 июньышто Йошкар Армийышке налыныт. Кугу Ачамланде сарын участникше: Горький кундемысе Бор олаште юж-аралтышын 742-шо зенит-артиллерий полкысо разведке пӧлкан командирже, зенит-артиллерий училищын курсантше. Рядовой гыч капитан марте корным эртен. 1945 ий 12 январьыште армий гыч каен.

Паша корныжым Кугу Ачамланде сар жапыште тӱҥалын: шочмо ялысе «Путиловец» колхозын учётчикше, ялысе туныктышо. 1944 ий мучаште сар гыч пӧртылмеке, Марий АССР-ысе Косолап вел Кугу Пумарий селасе кыдалаш школын туныктышыжлан, Сурок станцийысе стрелок полкын писарьжылан, «Путиловец» колхозын клатозажлан, Косолап селасе уполминзагын статистикшылан пашам ыштен. Н. К. Крупская лӱмеш МГПИ-м тунем пытарымеке, икмыняр ий Шернур кундем Мустай школышто марий йылмым туныктен.

1953 ий гыч журналист пашам шуктен: 1953—1957 ийлаште — Шернур районысо «Коммунар» газетын кусарышыже, редакторжо, тыгак «Марий коммуна» газетыште пашам ыштен: «Марийская правда» да «Марий коммуна» газет-влакын иктыш ушнышо редакцийыште пӧлка вуйлатыше, 1977—1987 ийлаште — тӱҥ редакторын алмаштышыже, тӱҥ редактор. Вара — КПСС Марий обкомышто: пропаганде да агитаций пӧлкан инструкторжо, 1975—1977 ийлаште — печать, радио да телевидений секторын вуйлатышыже.

1998 ий 1 апрельыште Йошкар-Олаште колен, Туруново шӱгарлаште тойымо.

Мер-политике пашаже

1980—1988 ийлаште Марий АССР Кӱшыл Каҥашын X да XI созывысе депутатше, МАССР Кӱшыл Каҥаш Президиум председательын алмаштышыже лийын.

Чаплӱм ден суаптар-влак

• РСФСР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1985);
• Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1978);
• II степенян Ачамланде сар орден (1985);
• «1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (09.05.1945);
• РСФСР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чапкагазше (1968);
• Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чапкагазше (1955, 1957, 1966, 1975).

Палемдымаш

Литератур

• Байков Михаил Григорьевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 39. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
• Байков Михаил Григорьевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 236. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
• Зайниев Г. З. Байков Михаил Григорьевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 42. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

• Марийская история в лицах. Байков Михаил Григорьевич Архивысе копий 28 сӱрем 2021 гыч.
• Память народа. Байков Михаил Григорьевич. Год рождения: 23.08.1925 Архивысе копий 28 сӱрем 2021 гыч.