Господньым пӱчмӧ
| Господньым пӱчмӧ | |
|---|---|
 | |
| Тӱрлылык | Христиан |
| Ышталтын | Иисус Христосым шарнен пӱчмаш |
| Палемдат | тӱнямбалысе шуко христиан |
| Кече |
Католике черкыште (Амвросиан йӱла) — 1 январьыште Православий черкыште — 14 (1) январьыште |
| Пайремлымаш | Юмылан кумалмаш |
| Кылдалтын | Рошто |
 РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак | |
Господньым пӱчмӧ (обрезание) (Руш православий черкыште Господне Юмын да мемнан Утарышына Иисус Христосын пӧрьеҥ тарманжым пӱчмаш; акр.-грек Ή κατά σάρκα Περιτομή τού Κυρίου καί Θεού καί Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού; черкыслав. Єже по пло́ти ѡ҆брѣ́занїе гдⷭ҇а бг҃а и҆ сп҃са на́шаго і҆и҃са хрⷭ҇та̀) — христиан пайрем, Католик да Православий черкылаште палемдат. Православий черкыште — кугу пайрем.
Дате
Католицизмыште григориан кечышот почеш 1 январьыште палемдат, православийыште — 14 (1) январьыште. Руш православий черкыште юлиан кечышот пеҥгыдемдалтын.
Российыште Господньым пӱчмӧ кече «Тошто У ий пайрем дене келшен толеш, 1919 ий марте у ий тӱҥалме (тудым граждан уидалык (новолетие) маныныт) дене лачеш толын.
Богословский значений
Господньым пӱчмым пайремлыме нерген таныклымаш IV курымыштак лийын. Кандашымше кечылан ньога Иисус, ветхозавет закон почеш пӱчмӧ лийын, тыгай йӱлам кажне еврей пӧръеҥ йочалан кугезе ача Авраам да еврей калыклан Юмын сугыньжо семын палемдыме:
Тиде сугынь улеш мыйын, кудым те шуктышаш улыда Мыйын да тендан коклаште да тендан нсылда дене тендан деч вара: тек чыла пӧръеҥ-влак пӱчмӧ лийыт; пӱчса шкендан насыл тармандам: тиде лиеш Мыйын да тендан кокласе сугыньым шуктымо тисте семын лиеш. Шочмо кечыж гыч кандашымше кечын тендан тукымда деч шочшо, мӧҥгыштӧ шочшо але тыйын нӧшмӧ гыч шочдымо, йот тукым деч шийым пыштен налме, кажне пӧръеҥ аза тек пӱчмо лиеш. Шочмо суртыштет шочшо да тыйын ший дене налме, тек пӱчмӧ лиеш, тек Мыйын сугыньем тыйын шӱмет-кылыштет курым-курымашлык сугынь лийже. Пӱчдымӧ пӧръеҥ, кудо шке насыл тарманжым ок пӱч, чонжо шке калыкше гыч лектеш, Вет тудо Мыйын сугыньем шуктен огыл.
Тиде йӱлам шуктымо Юмын азалан Иисус лӱмым пуэныт, («Юмо Утара»), тудым Архангел Гавриилын Шнуй Ӱдыр Мариялан Поро уверым пуымо (Благовещений) кечынак увертарыме улмаш:
Кандаш кече эртымеке, кунам Азам пӱчкаш кӱлын, Тудлан Иисус лӱмым пуэныт, а нӧшмым пышытыме деч ончыч тудым Суксо маныныт.
Черкысе Ача-влакын умылтарымышт почеш, Тӧртыкым лукшо Господьне Юмын тӧртыкшым мут деч посна шукташ кӱлмым ончыкташ манын, пӱчмӧ йӱлам шуктен («Мый тӧртыкым але пророкын мутшым пудырташ толынам манын ида шоно: пудырташ толын омыл Мый, а шукташ». Господь пӱчмым шуктен, варажым иктат шинчалан койшо кап огыл, а чын Айдеме улмыж нерген ӱчашаш ынже тошт манын, кузе туныктеныт южо еретик-влак (докет-влак).
Шнуйъеҥ Дмитрий Ростовский серен: Пӱчмӧ годым мемнан Он (Владыка) кугу ӱҥышеммашым ончыктен, шочмыж годсылан огыл: Шочмыж годым Айдеме сыным налын..., а пӱчмо годым Тудо сулыкан улшо еҥын сынжым налын, сулыкан семынак, сулыкым касарыше корштымашым чытен».
У сугынь жапыште пӱчмӧ йӱла тыгаяк шонымашан Тынеш пуртымо ю дене алмашталтын[1]. Господньым пӱчмӧ пайрем христиан-влаклан Юмо дене пырля У Сугыньыш пурымышт нерген ушештара да «киддыме пӱчмо дене пӱчмӧ улыт, Христосым пӱчшӧ сулыкан капым утарыме дене».
Епископ Феофан Затворник пӱчмӧ пайремым «шӱм пӱчмӧ» дене таҥастарен, кунам кӧргыдул да чыгылтыш кумыл пӱчкылтеш: «Кудалтена ондаксе аярле койыш-шоктышым, чыла куан модышым да чыла, кушто ондак йывыртымашым муынна, тиде тат гыч шкем утараш манын, ик Юмылан гына илаш тӱҥалына.
Юмылан служымо ойыртем
Господьнын пайремже шнуйъеҥ Кугу Василийын шарнымашыж дене ушна. Тиде кок кумалмашын ушнымышт годым Кугу Васлийын кумалмыже ойыралтеш.
Йӱд кумалмаш эртаралтеш, шуко порылык (полиелей) шнуйлан муралтеш, «Чын улмо…» ок муралт, а пайремын да шнуйын припевше гына муралтеш. Посна отпуст негызлалтын: «кандашымше кечын капыште мемнан утарышаш верч кумылым шуктымо пӱчкылтеш...».
Кугу Васлийын литургийже шукталтеш, кок евангелийысе зачала лудалтеш, Кугу Васлийым моктымаш йоҥга.
Тыгак ончо
Палемдымаш
- ↑ Преподобный Иоанн Дамаскин. Точное изложение Православной Веры. Гл. XXV. Об обрезании Архивысе копий 13 вӱдшор 2015 гыч.
Литератур
- Слово на Обрезание Христово // Жития святых на русском языке, изложенные по руководству Четьих-Миней свт. Димитрия Ростовского : 12 кн., 2 кн. доп. — М.: Моск. Синод. тип., 1903—1916. — Т. V: Январь, День 1.