Фёдоров, Аркадий Фёдорович
| Аркадий Фёдорович Фёдоров | |
|---|---|
 | |
| Шочмо кече | 1932 ий 18 сорла |
| Шочмо вер | РСФСР, Марий автоном область, Морко кундем, Чавайнур ял |
| Колымо кече | 23 кылме 2022 (90 ий) |
| Колымо вер | |
| Гражданлык |
 СССР |
| Паша сомыл | серызе, туныктышо |
| Награде да премий |
Марий Эл Республикын Кугыжаныш Погынын Чапкагазше |
Аркадий Фёдоров (Аркадий Фёдорович Фёдоров) (18 сорла 1932, Чавайнур, Морко кундем — 23 кылме 2022, Йошкар-Ола) — марий серызе, туныктышо, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2007)[1].
Илыш корныжо
Аркадий Фёдоров 1932 ийын сорла тылзын 18-ше кечынже Марий автоном область Морко кундем Чавайнур ялеш кресаньык ешеш шочын. 1947 ийыште Изи Корамас шымияш школым, 1957 ийыште — Морко педучилищым тунем пытарен, вара Роҥго (кызыт Советский) вел Спасский тӱҥалтыш школыш туныктышылан пашаш колталтын. Тиде районын школлаштыже 44 ий пашам ыштен. 1956 гыч 1982 ий марте Кугу Оваснур, Ашламаш да Кораксола школлаште директор лийын. Туныктышо паша деч кӱрылтде, 1969 ийыште Н. К. Крупская лӱмеш МКПИ-н педагогике факультетшым тунем лектын[2].
Аркадий Фёдоровым сылнымут пашалан пӱртӱс, школ да тунемше-влак кумылаҥденыт. Йоча-влак дене пашам ыштымыж годым пӱртӱс нерген шинчымашым йомак сын дене пуаш тыршен. «Пинь-пинь ден Зинь-зинь» икымше йомак повестьше 1973 ийыште «Ямде лий» газетын икмыняр номерыштыже савыкталтын да самырык лудшо-влакын йӧратыме произведенийышкышт савырнен. 1975 ийыште повесть Марий книга савыктышыште посна книга дене лектын, а вара рушла — Москошто[1].
Шуко оҥай йомак ден ойлымашым возен, кудышт тыгак газетлаште, «Ончыко» журналыште да посна сборник дене савыкталтыныт. «Юзо тоя», «Ошымшӱлыш отар», «Шулдыран таҥна-шамычын мурышт» да моло книга-влакым луктын. Марий калыкын легенде да преданийже негызеш икмыняр произведенийым возен. 2005 ийыште «Ончыко» журналыште «Кундыш» романым савыктен[1].
Педагог да писатель Аркадий Федоров шуко Чаптанык, нунын коклаште — МЭР-ын Кугыжаныш Погынын суаптарже денат палемдалтын. Пашан ветеранже. Российысе серызе-влак ушемыш 2007 ийыште пурен[1].
2022 ий кылме тылзын 23 кечынже илыш дене чеверласен[3].
Тӱҥ произведенийже-влак
- Пинь-пинь ден Зинь-зинь : йомак-вл. Йошкар-Ола, 1975. 48 с.
- Юзо тоя : йомак-вл. [Волшебная трость : сказки]. Йошкар-Ола, 1986.128 с.
- Ошымшӱлыш отар : ойлымаш-вл. [Шмелиная пасека : рассказы]. Йошкар-Ола, 1994. 128 с.
- Шулдыран таҥна-шамычын мурышт: икшыве-вл. пӱртӱс илыш гыч [Песни крылатых друзей : детям о природе]. Йошкар-Ола, 2004. 64 с.
- Кундыш : роман // Ончыко. 2005. № 8. С. 15—78 ; № 9. С. 17—74 ; № 10. С. 43—103; № 11. С. 9-69; № 12. С. 18-79.
- Оҥайже воктенак : пӱртӱс илыш гыч [Интересное — рядом : из жизни природы]. Йошкар-Ола, 2007. 48 с.
Руш йылмыш кусарыме произведенийже
- Пинь-пинь и Зинь-зинь: сказки / пер. на рус. В.Муравьева // Зеленая роща. М., 1976.
Суаптар
- Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2007).
- Марий Эл Республикын Кугыжаныш Погынын Чапкагазше[1].
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 4 5 Аркадий Фёдоров (руш.). mari-lab.ru. Тергыме кече: 14 кылме 2025.
- ↑ МБУК "Моркинская ЦБС" - Аркадий Федоров (руш.). www.biblmorki.ru. Тергыме кече: 14 кылме 2025.
- ↑ Солнечная библиотека-филиал (руш.). vk.com. Тергыме кече: 14 кылме 2025.
Литератур
- Писатели Марийской АССР : биобиблиогр. справ. Йошкар-Ола, 1976. С. 280—281.
- Егоров В. Пӱртӱсын таҥже // Кугарня. 1994. 2 дек.
- Егоров Е. У корным кычалмаште // Ончыко. 1995. № 2. С. 153—158.
- Сабанцев Г. Тудын йырже йомак ила // Марий Эл. 2002. 11 окт.
- Анисимов Э. Кисажат — кидыштыже, турняжымат кучыш // Ончыко. 2005. № 8. С. 13-14.
- МБЭ. Йошкар-Ола, 2007. С. 374.
- Дудина 3. «Мый шӱдӧ латкок ий илаш шонем», але Марий агытан марла мурышаш… // Марий Эл. 2007. 11 авг.
- Марийская биографическая энциклопедия : 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. — Йошкар-Ола, 2007. С. 374.
- Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 720—721.