23 шорыкйол

← → Шорыкйол
Шч Кш Вр Из Кг Шм Рш       1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
2026 ий

23 шорыкйол (23 январь) — григориан кечышот почеш идалыкын 23-шо кечыже. Идалык пытыме марте 342 (кужемдыме ийлаште — 343) кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 7 шагатат 50 минутлан лектеш, 15 шагатат 45 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 7 шагатат 54 минут.
🌒 Кушшо тылзе (4.55 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 23 кечысе пайрем-влак

•  — Тӱнямбалысе когыльо кече (руш. Всемирный день пирога).
•  — Кид дене возымо кече (руш. День ручного письма).
•  Россий — Россий МЧС-ын ончылгоч йодышт тергыше орган пашаеҥ-влакын кечышт (руш. День сотрудников органов дознания МЧС России).
•  Россий — Авалийшын кечыже (руш. День свекрови).
•  Исландий (Боундадагур) — Пелашын кечыже (руш. День супруга).
•  Китай Республик — Тӱнямбалысе эрык кече (руш. Всемирный день свободы).
• Шудо чай кече (руш. День травяного чая).

Лӱмгече

• Католик лӱм-влак: Апа, Марианна, Эмерентиана.
• Православий лӱм-влак: Аммоний, Анатолий, Антипа, Арсения, Григорий, Дометиан, Зиновий, Маркиан, Макарий, Павел, Пётр, Феозва (Феосевия), Феофан.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 23 кечысе событий-влак

• 1755 — Елизавета Петровна императрице Москошто икымше университетым почмо нерген кӱштыкыш кидпалым пыштен. Тиде Михаил Ломоносов ден граф Иван Иванович Шуваловын проектышт ыле.
• 1913 — Василий Сосипатрович Хохлов, совет машина чоҥымо да обороно йӧнозанлык пашаеҥ, инженер-технолог. Марий машина чоҥышо заводын тӱҥ технологшо (1953―1973).
• 1928 — Марий автоном областьын рӱдыжӧ Краснококшайск (Чарла) олалан Йошкар-Ола лӱмым пуымо.
• 1950 — Иерусалим ола Израильын рӱдолаже лийын.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 23 кечынже шочшо-влак

Марий тӱняште

• 1901 — Григорий Игнатьевич Игнатьев, марий совет кугыжаныш да озанлык пашаеҥ. Марий кундемыште икымше Ленин орденын кавалерже (1935). СССР Кӱшыл Советын I созывысе депутатше (1937—1946). Граждан да Кугу Ачамланде сар-влакын участникше. Москосо Сеҥымаш парадыште лийын (1945 ий 24 июньышто).
• 1932 — Иннокентий Кузьмич Глушков, совет да российысе туныктышо, мер пашаеҥ. Марий АССР-ысе Оршанке педагогике училищын (Марий Эл Республикысе Оршанке педагогике колледжын) туныктымо паша шотышто директорын алмаштышыже, директоржо (1965—1995). РСФСР школын сулло туныктышыжо (1969). РСФСР калык просвещенийын отличникше (1967).
• 1935 — Пётр Емельянович Емельянов, туныктыш пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло да Совет Ушемын калык туныктышыжо, Совет Ушем Кӱшыл погынын депутатше. Пошкырт вел Калтаса кундемыште шочын. Ончыч шочмо Башкирийыште, вара Марий Турек районысо школлаште туныктышылан тыршен. А 1963-шо ий гыч Оршанка педучилищыште марий йылме да литературым туныктышылан пашам ышташ тӱҥалын. Кугу специалистлан шотлалтеш. Вет Пётр Емельянович ятыр учебникын, туныктымаш программын авторжо.
• 1940 — Анатолий Дмитриевич Амельченко, совет да россий тӱвыра пашаеҥ, кинорежиссёр. Марий Элысе Курыкмарий велне «Юнга-фильм» киностудийым ыштыше да вуйлатыше (1973―2005). Россий Федераций тӱвыран сулло пашаеҥже (1992). Олык Ипай лӱмеш Марий комсомол премийын лауреатше (1988).
• 1953 — Борис Владимирович Маклашин, совет да россий тӱвыра пашаеҥ, сӱретче. Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже, Россий Федераций тӱвыран сулло пашаеҥже. Самара олаште шочын-кушкын, но суапле пашаж дене Марий кундемыште пашам ыштымыж годым кугу чапым сулен. 10 ий ончыч Йошкар-Оласе тӱссымыктыш училищын вуйлатышыже лийын. Тудын ончерже-влак Российын чыла олаштыже да йот эллаштат эртеныт.
• 1954 — Василий Александрович Пектеев (Санян Вачи), марий серызе, почеламутчо, артист, режиссёр, мурызо, мер пашаеҥ, Марий Эл Республикысе сымыктышын сулло пашаеҥже (1995), Марий Эл Республик кугыжаныш премийын лауреатше (1997), Йыван Кырла лÿмеш театр премийын лауреатше (1997), Мер Каҥашын икымше Оньыжаже (1992-2000).
• 1961 — Николай Владимирович Морохин, российысе журналист, шанче-этнограф, туныктышо. Угарман кундемыште илыше марий-влакын йӱлаштым, историйыштым шымлен. Филологий шанче доктор (1999), профессор (2001).
• 1949 — Вячеслав Михайлович Калабашкин, кугыжаныш пашаеҥ, Марий Элын сулло паша да социал аралтыш пашаеҥже. Шкеже Провой кундем гыч. Ятыр ий Волжск оласе комитетыште да райисполкомышто пашам ыштен. 15 ий республикынан КПСС обкомышто тыршен, министрын алмаштышыже, а 2001-ше ий гыч Марий Эл Республикын паша да социал аралтыш шотышто министрын икымше алмаштышыже лийын.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Шорыкйол тылзын 23 кечынже колышо-влак

• 1973 — Константин Исаков (Константин Афанасьевич Исаков), марий серызе, почеламутчо, журналист, драматург, артист, 1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
• 1982 — Михаил Николаевич Логинов, Кугу Ачамланде сарын салтакше, 2-шо Белорус фронт 50-ше армийысе 139 стрелок дивизийын 162-шо посна разведке ротын пӧлка командирже, сержант, Совет Ушемын Талешкыже (1945).
• 1996 — Геннадий Константинович Матвеев, совет да украин шанчызе, юридический шанче доктор (1951), профессор (1953).

Калык пале

• Игече ояр шога гын, кеҥежат кукшо да ояр лийшаш.
• Ожно палемденыт: тиде кечын могай игече шога — кеҥеж тыгаяк лиеш.
• Мардеж кечывалвелым гын кроза кеҥеж лийшаш.
• Кукшо лум лумеш — кукшо кеҥежлан, лум ночко гын, кеҥежат ночко лийшаш.

Палемдымаш