20 теле

←
→
Теле
← →Теле
	2026 ий

20 теле (20 декабрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 354-ше (кужемдыме ийлаште — 355-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 11 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 8 шагатат 24 минутлан лектеш, 15 шагатат 12 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 6 шагатат 48 минут.
🌔 Ешаралт толшо тылзе (10.71 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

ООН — Калыкын татулык кечыже (руш. Международный день солидарности людей).
Россий — Россий Федерацийын лӱдыкшыдымылык орган пашаеҥже-влакын кечышт (руш. День работника органов безопасности Российской Федерации).
Уда рошто свитерын кечыже (руш. День уродливого рождественского свитера) — теле тылзын 3-шо кугарнян палемдалтеш.
Кӱсенле сандалык кече (руш. День карманных вселенных).
Банке гыч йӱмӧ вашлиймаш кече (руш. День баночной тусовки).

Лӱмгече

Антон, Григорий, Иван, Нина, Нил, Павел, Евгений.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 20 кечысе событий-влак

1699 ий — У ий пайремым 1 идым гыч 1 шорыкйолыш кусарыме нерген Пётр Первый кугыжан кÿштыкшö лектын.
1803 ий — США Франций деч Луизианам налын. Кызыт тудо Америкыш пура.
1958 ий — Моско олаште Феликс Дзержинскийын чапкÿжым почыныт.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 20 кечынже шочшо-влак

1893 — Яков Элексейн, марий серызе, кусарыше, туныктышо, СССР серызе-влак ушемын йыжыҥъеҥже (1957). «Ӧрмок» повесть да «Тоймак тукым» роман-трилогийже дене палыме. Тыгак тудо ятыр ойлымашын авторжо. Паша корныжо туныктымаш дене кылдалтын. Николай Мухин дене пырля тудо «Марий грамматик» учебникым савыктен луктын. Калык просвещенийыште тыршымыжлан «Йошкар Знамя» Паша орден дене да РСФСР Кӱшыл Президиумын чаптаныкше дене палемдалтын.
1923 ий — Борис Васильевич Платунов, Кугу Ачамланде Сарын талешкыже. 1942-шо ий гыч сарыште кредалаш тӱҥалын: ятыр гана тушманын тылышкыже миен, «йылмым» конден, а ик гана – генералым. Лӱддымылыкым ончыктымыжлан «За отвагу», кок «Йошкар Знамя», «Йошкар шӱдыр» орден-влак дене палемдалтын. Шочмо Марий Турек кундемышкыже пӧртылмеке, ятры ий Борис Васильевич «Мариец» янда заводышто, «За мир» совхозышто тыршен.
1926 ий — Евгений Васильевич Смышляев, Кугу Ачамланде сарын Талешкыже. Поранча кундем Пигильмаш ял гыч. Сарышке 1943-шо ийыште каен. Белорусcийысе, Литвасе, Польшысо кугу кредалмашлаште лийын. 1947-ше ийыште тудо Киров велышке пӧртылын да туштак пашам ыштен. Евгений Васильевич «За отвагу» да «Йошкар Знамя» Паша орден-влак дене палемдалтын.
1930 ий — Вадим Николаевич Карташов, журналист, литератор, партий да мер пашаеҥ, Россий Федерацийысе тӱвыран сулло пашаеҥже. Паша корныжо «Молодой коммунист» газет редакцийыште тӱҥалын, вара «Марийская правда» газет редакцийыште шуйнен. Вадим Николаевич ятыр книган авторжо. Мер пашаште шуко сомылым шуктымыжлан тудо чаптанык да медаль дене палемдалтын. Марий Эл Республикын журналист ушемже тудлан 2002-шо ийыште «Курымын журналистше» чаптаныкым кучыктен.
1930 ий — Иван Семёнович Кустов, совет да российысе юрист, прокуратурын вуйлатышыже.
1939 ий — Надежда Константиновна Софронова, совет куштылго йӧнозанлык пашазе, куэм аппаратчице, Марий АССР Йошкар-Оласе «Искож» заводышто коваштым ыштыше агрегатын машинистше (1960―1990). СССР Кугыжаныш премийын лауреатше (1986), «Почёт Пале» орденын кавалерже.
1946 ий — Станислав Павлович Головин, пашазе. Алтай вел гыч, но уло ӱмыржӧ Марий Элыште эртен. 20 ий утла машина чоҥымо заводышто регулировщиклан тыршен. 1989—1991-ше ийлаште Совет Ушем кӱшыл погынын депутатше лийын.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 20 кечынже колышо-влак

1978 — Иван Бердинский (Иван Анисимович Бердинский), марий серызе, почеламутчо.
1980 — Анатолий Бик, марий серызе, почеламутчо, кусарыше, журналист, СССР серызе-влак ушемын йыжыҥъеҥже (1947), 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
2021 — Пимен Васильевич Разинов, совет сарзе пашаеҥ. Кугу Ачамланде сар ийлаште — 1-ше Белорус фронтысо 323-шо стрелковый дивизийын 1036-шо стрелковый полкшын рото командирже, батальонын строй ужаш шотышто командирын алмаштышыже. 1944 ий гыч ВКП(б)-н йыжъеҥже. 3 Ачамланде сар орденын да 2 Йошкар Шӱдыр орденын кавалерже.
2021 — Виктор Петрович Антихович, спортсмен да тренер, Россий Федерацийын сулло тренерже. Ончыч Йошкар-Оласе «Спартак» командыште модын, вара Куйбышев, Озаҥ, Ростов-на-Дону, Самара, Тольятти, Сочи, Владивосток олалаште футбол команде-влакым вуйлатен.

Калык пале

Ночко лум лумеш — кеҥежат ночко лиеш, кукшо лум — кеҥежат кукшо.
Абросимын кечыже. Калык шушаш Рошто пайремлан ямдылалташ тÿҥалын. Самырык ÿдыр-влак ургаш шинчыныт, ача-авашт нуным мокталтышаш улыт улмаш. Игечымат тиде жапыште эскереныт. Тиде кечын пӧрш налеш гын, уржа сайын шочеш.