16 теле

←
→
Теле
← →Теле
	2026 ий

16 теле (16 декабрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 350-ше (кужемдыме ийлаште — 351-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 15 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 8 шагатат 23 минутлан лектеш, 15 шагатат 13 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 6 шагатат 50 минут.
🌓 Икымше чырык (6.71 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

Иван Молчальник (руш. Иван Молчальник).
Йылмыдыме да тымыкын тӱнямбал кечыже (руш. День мировой немоты и тишины).
Шоколадым велыман кочкышын кечыже (руш. День еды покрытой шоколадом).

Лӱмгече

Католик лӱм-влак: Аделаида, Алиса, Алиция, Альбина, Авзебий, Гликерия.
Танле лӱм-влак: Андрей, Варвара, Георгий, Иван, Николай, Савва, Фёдор, Кирилл.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 16 кечысе событий-влак

1773 ий — «Бостонский чаепитий». Великобританийын чайлан налогым кугемдымылан американ колонист-влак мятежым тарватеныт. Бостонын портышкыжо кондымо чай яшлык-влакым вÿдыш кышкеныт.
1899 ий — «Милан» футбол командым чумырымо.
1931 ий — «Ромэн» профессионал чыган театрым почмо.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 16 кечынже шочшо-влак

1934 ий — Борис Илинбаевич Ибулаев, совет кугыжаныш, партий, тыгак ялозанлык пашаеҥ.
1946 ий — Климентий Германович Юадаров, тӱвыра да шанче пашаеҥ, Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже. Курыкмарий кундемыште шочын. Этнограф, фольклорист семын кумдан палыме: руш-марий, руш-курыкмарий мутер-влакын авторжо. Климентий Германович Курыкмарий кундемысе калыкын йӱлажым, историйжым шымлен, ятыр книгам савыктен.
1951 ий — Владимир Игнатьевич Тивиков, спортсмен. Ик сутка куржталмаште шке вийжым тергыше спортсмен. 1993-шо, 1997-ше ийлаште Владимир Игнатьевич Европын чемпионжо лӱмым налын. Тӱнямбал классан Россий спорт мастер.
1955 ий — Николай Владимирович Белоусов, агроном. Киров вел Яраҥ кундемыште шочын. Кӱшыл шинчымашым Марий кугыжаныш университетыште налын. 1994-ше ий гыч тудо кушкыл-влакым аралыме республикысе станцийыште пашам ышташ тӱҥалын, а ик ий гыч вуйлатышыже лийын. Ялозанлыкыште шуко ияш шудо, тӱрлӧ саска, пареҥге сорт-влакым шыҥдарымаште Николай Владимировичын надырже изи огыл. Тидлан тудо Марий Элысе кугыжаныш премий денат палемдалтын.
1957 ий — Зинаида Васильевна Долгова, марий серызе, драматург, СССР серызе-влак ушемын йыжыҥъеҥже (1975), Марий АССР-ын калык артисткыже (1999), Йыван Кырла лÿмеш театр премийын лауреатше. Паша корныжо Марий самырык театр дене кылдалтын. Зинаида Васильевна ятыр пьесын авторжо. «Шудо шешке», «Ӱдыр сий», «Немыч вате», «Ир мÿкшигын мурыжо», «Лаюкай агур» пьесыже-влак почеш спектакль-шамычым шынденыт. Муро-влаклан почеламутым воза, шкежат мура.
1957 ий — Игорь Геннадьевич Садовин, кугыжаныш пашаеҥ. Шернур кундемыште шочын. Кугыжаныш да мер пашаште кугу пагалымашым сулен: Кугыжаныш погынын информаций да аналитик пӧлкан вуйлатышыже, Тӱвыра министерствын пӧлка вуйлатышыже лийын. Ятыр чап танык, «За заслуги перед Марий Эл» орденын медальже дене палемдалтын.
1970 ий — Юрий Викторович Зайцев, российысе кугыжаныш пашаеҥ, Марий Эл Республикын вуйлатышыже, правительстве председатель. Моско областьыште шочын. Россий Федерацийысе Обороно Министерствын Военный университетыштыже «Йот йылме» специалность дене тунемын. Ятыр чап танык да медаль дене палемдалтын. Калмыкий республикын, Дербент олан чапланыше гражданинже. Экономике шанче кандидат.
1991 ий — Марина Евгеньевна Трутникова, театр актриса. Юлсер кундемысе Вахоткино ялыште шочын, 2010 ийыште И. С. Палантай лӱмеш тӱвыра да сымыктыш колледжыш «Курчак театр актёр» специальностьыш вигак кокымшо курсыш пурен. Студент пагытыште Курчак театрыште тыршен. 2015 ийыште М. Щепкин лӱмеш Кӱшыл театр училищым тунем пытарен. Паша корныжо Шкетан лӱмеш марий кугыжаныш драме театр дене кылдалтын. Ятыр рольым устан чоҥа.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 16 кечынже колышо-влак

1965 — Мария Фрицевна Крейцберг, совет врач-физиотерапевт, невропатолог. Кугу Ачамланде сар жапыште — Марий АССР Провой вел Кожласола селаште верланыше 3071-ше номеран эвакогоспитальыште физиокабинетым вуйлатыше, врач-невропатолог (1941―1945). Марий АССР Провой вел Красногорский посёлкышто верланыше Сареш эмганыше-влакын республикысе госпитальын эмлышыже (1946―1965). РСФСР-ын сулло врачше (1958).
2000 — Александр Селин (Александр Васильевич Селёдкин) — марий серызе, поэт, Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1996 ий).

Калык пале

Тавыште да эҥерыште вӱд шагалемеш гын, игече саемеш.
Окна йымалне ӧрш чогымата — игече левыктышаш.
Лум шагал – вес ийын шурно лектыш уда лийшаш.
Игечымат тиде кечын онченыт, кече йошкарген шинчеш гын, йӱштылан, пыл коклаш йомеш гын, лум толшаш.
Православий календарь почеш Йыван Молчальникын кечыже. Тиде кечын чынак шагалрак мутланаш тыршеныт. Тошто калыкын шонымашыже почеш, осал вий йÿкетым шолыштын кертеш.