Бердинский, Иван Анисимович
| Иван Анисимович Бердинский | |
|---|---|
 | |
| Шочмо кече | 1936 ий 9 идым |
| Шочмо вер | РСФСР, Марий автоном область, Шернур кундем, Тумерсола ял |
| Колымо кече | 1978 ий 20 теле (42 ий) |
| Колымо вер | Шернур ола сынан посёлко |
| Гражданлык |
 СССР |
| Паша сомыл | серызе, почеламутчо |
Иван Анисимович Бердинский (9 идым 1936, Тумерсола (Шернур кундем), Марий Автоном Совет Социализм Республик — 20 теле 1978, Шернур, Марий Автоном Совет Социализм Республик) — марий серызе, почеламутчо[1].
Илыш корныжо
Иван Бердинский 1936 ийын идым тылзын 9-ше кечынже Марий автоном область Шернур кундем Тумерсола ялеш кресаньык ешеш шочын. Кугу Коклала шымияш школышто тунемын. Лу ий марте рвезе шке таҥашыже-влак деч нимо денат ойыртемалтын огыл, но вашке тудым чер-влак авалтеныт. Иван изиж годымак сылнымут да сем деке шӱмаҥын. 1951 ийыште Йошкар-Оласе сем училищыш тунемаш пурен, но, еш амаллан кӧра, тунеммым коден каяш логалын. Ик ий гыч Шернур педтехникумыш экзамен-влакым кучен. Тушечат каяш логалын — тиде гана черлан кӧра. Кыдалаш шинчымашым 1956 ийыште Кужэҥер вел Йывансола школышто налын[2].
Изиж годсек эмганыше Иван Бердинский чон ласкам сылнымут пашаште муын. Тудын «Шошо йӱдым» икымше почеламутшо 1954 ийыште Шернур район «Коммунар» газетыште савыкталтын. Тудо ийынак самырык почеламутчын возымыжо «Марий коммуна» да «Рвезе коммунист» газетлаште лектыныт. Ик ий гыч тудо «Ончыко» журналын авторжо лийын[2].
Ту жапыште Шернур вел газет пелен литушем пашам ыштен, Иван Бердинский тудын чолга еҥже лийын. Шке туныктышыжлан да каҥашым пуышыжлан верысе поэт А. Январёвым шотлен. Тыгак ял илыш нерген газет увер-влакым возен. 1957 ийыште рабселькор-влакын I республикысе погыныштын делегатше лийын[2].
1961 ий гыч «Шернур вел» газетыште кусарышылан пашам ышташ тӱҥалын. 1964 ийыште Н. К. Крупская лӱмеш МКПИ-ш тунемаш пурен, но ик ий гыч, пашам кодыде тунемме пӧлкаш куснен, а варажым йӧршеш тунеммым коден. Почеламут-влакым возен, но газет ден журнал редакций-влак савыкташ чаракым ыштеныт. Ямдылыме почеламут аршашыжат савыктышын паша планышкыже пурталтын огыл[2].
Иван Бердинский ÿмыржӧ мучко шке черже-влак дене кучедалын. Н. Островскийын «Как закалялась сталь» романже ӱстел книгаже лийын. Тудо эре илаш тунемын да эре возен. Но илышыже улаҥын огыл. 1970 ийыште поэт ик шинчажым йомдарен. Вара икмыняр жап петырымаште лийын. Петырыме верлаште возымо почеламутан тетрадьше-влак йомыныт. 1976 ийыште гына почеламут-влак кугу аршаш дене «Ончыко» журналыште лектыныт. Колымыж деч кок ий вара «Поро кече» икымше почеламут книгаже савыкталтын. Поэт 1978 ий 20 декабрьыште колен[2].
Тӱҥ произведенийже-влак
- Кычалме корно…; Пӱртӱсшат тӱзлана…: почеламут-вл. // Ончыко. 1965. № 6. С. ЮЗ.
- Ильич волгыдан кундемна ; Илаш гын, илаш! ; Шере кумыл — Шернурет: почеламут-вл. // Ончыко. 1968. № 3. С. 41—42.
- Почеламут-влак // Ончыко. 1970. № 6. С. 106.
- Почеламут-влак//Ончыко. 1976. № 4. С. 47—49.
- Поро кече : почеламут-вл. Йошкар-Ола, 1980. 64 с.
- Намаш муро : почеламут-вл. Йошкар-Ола, 2006. 120 с.
Палемдымаш
- ↑ Бердинский Иван Анисимович (1936-1978) - Поэты и писатели - Знаменитые земляки - Каталог статей - Сернурская ЦБС (руш.). sernurlib.ru. Тергыме кече: 1 теле 2025.
- ↑ 1 2 3 4 5 Иван Бердинский (руш.). mari-lab.ru. Тергыме кече: 1 теле 2025.
Литератур
- Марийская биографическая энциклопедия : 3849 имен в истории Марийского края и марийского народа / авт. и рук. проекта В. Мочаев. — Йошкар-Ола, 2007. С. 48.
- Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — 752 с. С. 103—104.
- Исенеков В. Кумыл аршаш // Марий коммуна. 1980. 8 апр.
- Зайниев Г. «Мый шочым. Жап ыле сӧрале…» // Кугарня. 2001. 24, 31 аве ; 7, 14, 21 сент. ; 5 окт.
- Зайниев Г. «Мый шочым. Жап ыле сӧрале…» // Бердинский И. Памаш муро. Йошкар-Ола, 2006. С. 3—36.
- МБЭ. Йошкар-Ола, 2007. С. 48.
- Глушкова 3. «Шарналте мыйым…», але поэтын лӱмгечыж нерген // Марий Эл. 2007. 21 нояб.
- Егоров В. Илаш гын, илаш кумыл дене… // Ончыко. 2008. № 1 С. 189—191.