17 теле
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
17 теле (17 декабрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 351-ше (кужемдыме ийлаште — 352-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 14 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 8 шагатат 23 минутлан лектеш, 15 шагатат 13 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 6 шагатат 49 минут.
🌓 Икымше чырык (7.71 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
Россий — Стратегий кӱлешлыкан ракет войскан кечыже (руш. День Ракетных войск стратегического назначения).- Россий — Россий кугыжаныш фельдъегер службо пашаеҥын кечыже (руш. День сотрудников Государственной фельдъегерской службы России).
- Россий — Российысе атоман вӱдйымал флотын кечыже (руш. День атомного подводного флота России).
Белоруссий — Кино кече (руш. День кино)[1].
Куба — Шнуй Лазарьын кечыже (руш. День Святого Лазаря).
Бутан — Калыкле кече (руш. Национальный день)[2].- Варваран кечыже (руш. Варварин день).
- Каблук йымалне илыше-влакын эрык пайремышт (руш. Праздник выкаблучников).
- Эрденысе иллюзий пайрем (руш. Праздник утренних иллюзий).
- Ванныйсе флотилийын кечыже (руш. День ванных флотилий).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Лазарь.
- Православий лӱм-влак: Александр, Алексей, Анастасия, Варвара, Василий, Геннадий, Дмитрий, Екатерина, Иван, Кира, Николай, Серафим, Христодул, Христодула, Иулиания (Юлиания).
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 17 кечысе событий-влак
- 1637 — Сиамбар пуламыр. Христиан верам кучышо япон кресаньык-влак Сиамбар кундемыште Сёгунат ваштареш шогалыныт.
- 1837 — Санкт-Петербургысо Зимний Дворецыште пожар.
- 1903 — историйыште икымше гана самолётын чонештымыже.
- 1926 — СССР-ыште икымше калык перепись
- 1959 — СССР-ыште стратегический сынан ракет сарзе войскa шочын
- 1962 — Монакон конституций пеҥгыдемдалтын.
- 1976 — метрополитенын историйыште - Киевысе метрополитенын Куренёвско-Красноармейский линийым эксплуатацийыш колтымо.
- 1989 — США-се телеканалыште "Симпсоны" мультфильмым икымше гана ончыктымо
- 1995 — Россий Федерацийысе Кугыжаныш Думыш депутат-влакым сайлымаш лийын.
- 1998 — США ден Великобританий Ирак ваштареш "Лиса пустыни" сарзе операцийым тӱҥалыныт.
- 2008 — "Times" журнал США-н президентше Барак Обама нерген увертарен возен.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 17 кечынже шочшо-влак
- 1887 — Марк Борисович Ашкенази, совет журналист. «Нижегородская коммуна» газетын пӧлка вуйлатышыже, муткучышо редакторын пашажым шуктышо (врио) (1925—1929). «Марийская деревня» (Марий ял) / «Марийская правда» газетын (1929—1931) да «Горьковский рабочий» газетын (1934—1938) муткучышо редакторжо лийын. 1925 ий гыч ВКП(б) йыжъеҥ.
Марий-влак кокла гыч
- 1905 — Николай Ипатьевич Пирогов, марий совет партий да комсомол пашаеҥ. ВЛКСМ Марий обкомын икымше секретарьже (1929—1931), Марий ОБИК-ын Президиумжын йыжыҥъеҥже (1931—1934), Йошкар-Оласе депутат погынын председательже (1935—1937). 1932 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже, 1924 ий гыч ВЛКСМ-ын йыжыҥъеҥже. Кугу Ачамланде сарын участникше.
- 1933 — Николай Иванович Сазонов, армийын ветеранже, редактор, Марий Элысе тӱвыран сулло пашаеҥже. 27 ий армий радамыште лийме деч вара, Йошкар-Оласе совет армий лӱмеш тӱвыра пӧрт вуйлатышылан пашам ышташ тӱҥалын. 1980-ше ий гыч типографий пашашке куснен, а 1992-шо ийыште Марий полиграфкомбинатын тӱҥ редакторжылан тыршен. Николай Иванович 15 книган автор-составительже.
- 1946 — Ольга Петровна Борисова, Россий Федерацийын сулло эмлызыже. Йошкар-Олаште шочын. Тудо «Инвалид йоча-влак» да шуко тӱрлӧ целян программе-влакын кураторжо семын палыме. Суапле пашажлан Марий Эл Республикын чаптаныкше дене палемдалтын.
- 1948 — Александрова Алла (Альбина) Яковлевна, балерине, Марий Эл Республикын калык артисткыже. Паша корныжо Шкетан лӱмеш драмтеатрыште тӱҥалын. Тидын деч вара тудо туныктышыланат, балетмейстерланат тыршен. 1980-1990-ше ийлаште республикысе кӱшыл погынын депутатше лийын. Альбина Яковлевна кугыжаныш премий да «Почёт пале» орден дене палемдалтын.
- 1964 — Лидия Алексеевна Платунова, тӱвыра пашаеҥ. Провой кундем Нурӱмбал ялыште шочын. Ятыр ий тӱвыра пашаште тыршен: кугу кӱкшытыш шуын. Лидия Платунова тыгак ятыр мурын авторжо семын палыме, шкежат мурым йоҥгалтара.
- 1984 — Татьяна Васильевна Жирнова (Воробьёва), журналист, МЭТР телеканалын пашаеҥже. Юлсер кундем Шайра ялыште шочын-кушкын. 2007-ше ий май тылзе гыч тудо «Марий Эл Радион» корреспондентшылан пашам ышташ тӱҥалын, 2008-ше ий гыч телевиденийыште тырша.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 17 кечынже колышо-влак
- 1996 — Александр Юзыкайн, марий серызе, Марий Элын Калык серызыже (1996), Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1984), Марий АССР-ысе Кугыжаныш премийын лауреатше (1988).
- 1998 — Иосиф Афанасьевич Кулик, Совет Армийын капитанже, Кугу Ачамланде сарын салтакше, Совет Ушемын Талешкыже (1944).
- 2001 — Александр Моисеевич Володин, руш драматург, сценарист, поэт.
- 2010 — Марк Исаакович Лапицкий, руш шанчызе, историк, историй шанче доктор, профессор.
Калык пале
- Кас каваште шӱдыр-влак огыт кой гын, леве игечылан.
- Кожын кужу кукшо укшыжо лывырга гын, поран лийшаш.
- Йÿд каваште шÿдыр-влак чолгыжыныт гын, тиде йÿштö жап кужун шогымым ончыктен.
- Варваран кечыже. Тиде кечын эре йÿштö лиеш, маныныт.
Палемдымаш
- ↑ СЕГОДНЯ ОТМЕЧАЕТСЯ ДЕНЬ БЕЛОРУССКОГО КИНО! ЛенФильм (17 кылме 2022). Тергыме кече: 30 кылме 2023.
- ↑ Конституция Королевства Бутан Архивысе копий 6 сӱрем 2011 гыч Архивированная копия. Тергыме кече: 20 теле 2018. Архивировано из оригинала 6 сӱрем 2011 ий. (англ.)