13 теле

←
→
Теле
← →Теле
	2026 ий

13 теле (13 декабрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 347-ше (кужемдыме ийлаште 348) кечыже. Идалык пытыме марте 18 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 8 шагатат 21 минутлан лектеш, 15 шагатат 15 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 6 шагатат 53 минут.
🌒 Кушшо тылзе (3.71 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

Ондрен кечыже (руш. Андреев день).
Шокшо какао кече (руш. День горячего какао).
Маска кече (руш. День медведя).
Имне кече (руш. День лошади).
Скрипкан кечыже (руш. День скрипки).
Шахмат кече (руш. День шахмат).

Лӱмгече

Андрей, Фрументий, Иван.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 13 кечысе событий-влак

Тиде кечын:

1642 ий — Абель Тасман европеец-влак кокла гыч икымше У Зеландий отром муын.
1742 ий — Елизавета Петровна кугыжа еврей-влакым Россий гыч поктен колташ кÿштыкым луктын.
1971 ий — кумдан чапланыше «Джентельмены удачи» фильмын премьерыже лийын.
1989 ий — Владимир Жириновский ЛДПСС (вара — ЛДПР) партийым чоҥен.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 13 кечынже шочшо-влак

1913 ий — Василий Александрович Черепинин, совет тӱвыра пашаеҥ, вуйлатыше. Марий АССР тӱвыра министрын алмаштышыже (1953—1963), МАССР кинофикаций виктемым вуйлатыше (1940—1946, 1950—1953, 1963—1976). Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1967). КПСС йыжыҥъеҥ.
1925 ий — Избиенова, Екатерина Михайловна, чодыра озанлык пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло чодыразыже. Татарстаныште шочын. Техникумым тунем лекме деч вара Марий Элысе чодыра озанлыкыште пашам ышташ тӱҥалын. 1956-шо ий гыч Юркино чодыра озанлыкыште полышкалышылан, вара тӱҥ чодыразылан тыршен.
1962 ий — Сахабутдинов, Газинур Габдрашитович, бизнесъеҥ. Йошкар-Олаште шочын-кушкын. Кӱшыл шинчымашым Марий кугыжаныш университетыште налын. Шке жапыштыже «Эльбрус» да «Эрцог» кооператив–влакым вуйлатен. Кызыт гын «КОМЭКС» лӱман бизнес-рӱдерым вуйлата, ты бизнес-рӱдер тӱрлӧ ончер-влакым эртара, Российысе «Консультант Плюс» компанийын Марий Элыште колтымъеҥже. Тиддеч посна тудо альпинист, бильярдист, автотурист. Футбол денат моткоч модаш йӧрата.
1962 ий — Семеев, Владимир Игнатьевич, ял озанлык пашаеҥ. Тудо Кужэҥер кундем Саранур ял гыч. 1998-ше ийыште Кужэҥер кундемысе ял озанлык пӧлкан тӱҥ агрономжылан шогалын. Пасу пашаште кыртмен тыршымыжлан ятыр чаптанык дене палемдалтын.
1945 ий — Айварова, Анна Спиридоновна, библиотекарь-библиограф, библиотеке пашан ветаранже. Ятыр ий книгагудылаште тыршен, Марий АССРысе тӱвыран сулло пашаеҥже.
1983 ий — Марина Девятова, российысе мурызо, калык мурым мурышо, тӱнямбал фестиваль ден конкурслан лауреатше, «Народный артист 3» телепроектын финалисткыже. Россий Федерацийын сулло артисткыже (2023).

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 13 кечынже колышо-влак

Калык пале

Пыл-влак ӱлыч писын каят — йӱштӧ игече шогаш тӱҥалеш.
Левыкта гын — уда лектышлан.
Ондри кече. Танле кечышот почеш Андрей Первозванный апостолын кечыже.
Самырык ÿдыръеҥ-влак ончыкылык илышышт нерген тыге мужедыныт: садыште кÿрыштын пуртымо олмапу укшым вÿдан атыш шынденыт. Рошто пайремлан тудо лышташым колта гын, тудо ийын ÿдыр марлан кайышаш.
Вӱд колыштмо кече: эрдене эр эҥер вӱд деке каен, вакым ыштеныт. Вӱдым налме деч ончыч пылыш дене ий деке лишке лийын колыштыныт:
- Вӱд мӱгыра гын мардежан, поран игече толшаш.
- Ондри кечылан вӱд шып гын теле шып да лыжга лийшаш.