15 теле

←
→
Теле
← →Теле
	2026 ий

15 теле (15 декабрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 349-ше (кужемдыме ийлаште — 350-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 16 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 8 шагатат 22 минутлан лектеш, 15 шагатат 14 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 6 шагатат 51 минут.
🌒 Кушшо тылзе (5.71 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

Россий — Российысе ВВС-ын радиотехнический войскажым ыштыме кече (1951 ий).
Россий — профессионал пашаштым шуктымо годым ӱмыр лугыч лийше журналист-влакым шарныме кече.
Теҥгыл йымалне пӧрдалме йӱд (руш. Ночь валяния под лавкой).
Уремысе понарым кучымо кече (руш. День приручения уличных фонарей).

Лӱмгече

Католик лӱм-влак: Валерьян, Мария, Цилина.
Православий лӱм-влак: Аввакум, Андрей, Афанасий, Владимир, Елена, Иван, Константин, Маргарита, Мария, Матвей, Николай, Сергей, Степан, Тамара.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 15 кечысе событий-влак

1875 ий — Жюль Вернын «Таинственный остров» романже ош тÿням ужын.
1923 ий — Чехийыште «Шкода» машинан эмблемыжым пеҥгыдемдыме.
1966 ий — Сатурнын спутникшым – Янусым почмо. Мо оҥайже, тиде спутник ныл ийлан ик гана вес тыгаяк спутник Эпиметей дене орбитышт дене вашталтыт.
1970 ий — «Венера-7» советысе планет-влак кокласе станций Венера планетыште шинчын. Историйыште икымше гана Мланде гыч вес планетыш космический аппаратым шынден кертыныт.

Марий тӱняште

1838 ий — У Роҥго кундемысе Ронго селасе кыдалаш школым почыныт.
1991 ий — Морко кундемысе 7-ше номеран йочасадым почыныт.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 15 кечынже шочшо-влак

1922 ий – Виталий Дмитриевич Засыпкин, совет да российысе автотранспорт вуйлатыше. Марий транспорт виктемын начальникше (1973—1983). Марий АССР транспортын сулло пашаеҥже (1982). Кугу Ачамланде сарын салтакше. ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
1935 ий — Николай Иванович Ведерников, сӱретче, скульптор, Марий Эл Республикысе сымыктышын сулло пашаеҥже. Марий Турек кундемысе Шуаръял гыч. Николай Иванович 21 ий Йошкар-Олан тӱҥ сӱретчыжлан пашам ыштен. Тудын пашаже-влак Российысе да йот элласе ончерлаште лийыныт. Ик эн кугу пашажлан сарзе чап мемориалым шотлаш лиеш. Марий Республикысе кугыжаныш премийын лауреатше.
1955 ий – Александр Иванович Беляев, марий мурызо, опер артист, Марий Эл Республикын сулло артистше. Шернур кундем Тамшэҥер ялыште шочын. Паша корныжо Эрик Сапаев лўмеш опер да балет театр дене кылдалтын.
1967 ий — Надежда Дмитриевна Ильина, туныктыш пашаеҥ, поэтесса. Шкеже Советский район гыч. Паша корныжо Волжский районысо Карай кыдалаш школ дене кылдалтын. Сылнымут аланыштат кугу пагалымашым сулен: икмыняр почеламут сборникын авторжо.
1968 ий — Надежда Степановна Очеева, туныктыш пашаеҥ. Параньга кундем Олор ялыште шочын. 1992 ий гыч Усола кыдалаш школышто марий йылме ден литературым туныкташ тӱҥалын. 2006 ийыште туныктышо-влак коклаште эртаралтше конкурсышто сеҥышыш лектын. Россий Федерацийын эн сай туныктышыжо лӱм дене палемдалтын.
1984 ий — Наталия Леонидовна Васильева, 2024 ийыште Россий Федераций президентын кӱштыкшӧ дене «Талешке-ава» чаплӱмым сулышо шуко шочшан ава.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 15 кечынже колышо-влак

Калык пале

Агытан йӱштыштат муралта — вашке левыкта.
Пырыс коҥгамбалне — йӱштылан, а кӱварвалне — леве игечылан.
Православий календарь почеш Аввакумын кечыже. Шнуй Аввакум деч омо укелык деч утлаш, йочалан ласкан малаш йодын кумалыныт. Тидын дене кылдалтше моткоч оҥай йÿлам эртареныт: пычкемышалтмек, изи азам чыве вÿташ луктыныт, шинчавочмым чыве ÿмбак луктыныт да у вургемым чиктен, мöҥгö пуртеныт.
Игечымат онченыт, тиде кечын лум шуко кия гын, шудо кӱжгӧ лиеш.