12 теле

←
→
Теле
← →Теле
	2026 ий

12 теле (12 декабрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 346-шо (кужемдыме ийлаште — 347-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 19 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 8 шагатат 21 минутлан лектеш, 15 шагатат 15 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 6 шагатат 54 минут.
🌒 Кушшо тылзе (2.71 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

ООН — Нейтралитетын тӱнямбал кечыже (руш. Международный день нейтралитета).
Россий — Россий Федерацийын конституций кечыже (руш. День Конституции Российской Федерации).
Телым ончыктышо Парамон (руш. Парамон Зимоуказатель).
Граждан-влак дене вашлийме кече (руш. Общероссийский день приема граждан).
Орадыла коймо кече (руш. День придурковатости).

Лӱмгече

Католик лӱм-влак: Александра.
Православий лӱм-влак: Парамон, Филумен, Акакий, Нектарий, Авив, Сатурнин, Сергий, Мардарий.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 12 кечысе событий-влак

1817 ий — Моско олаште Манежым почмо.
1875 ий — изобретатель Павел Яблочков дуговой лампочкым ыштен.
1901 ий — Кугу Британийыште ÿстембал теннис ассоциацийым почыныт.
1979 ий — КПСС ЦК-ан политбюрожо Афганистаныш совет войскам пуртымо нерген кÿштыкым пеҥгыдемден.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 12 кечынже шочшо-влак

1920 ий — Ярыгин Андрей Фёдорович, марий-влак кокла гыч икымше философ. Философий шанче кандидат.
1952 ий — Ахметгараев Шаукат Габдулхакович, cкульптор, сӱретче. «Комсомольцам огненных лет» да Ольга Тихомировалан чапкӱ-влакым тудын проектше почеш ыштыме. Тидын деч посна марий кундемнан шуко кумдан палыме еҥжын портретшым сӱретлен. Тудын ончерже Москошто, Ленинградыште да моло олаште эртеныт.
1954 ий — Вениамин Александрович Захаров, семмастар да тӱвыра пашаеҥ, Марий Эл Республикысе сымыктышын сулло пашаеҥже. Йошкар-Оласе Палантай лӱмеш музык училищыште тунем лекмек, уш–акылжым Озаҥ оласе кугыжаныш консерваторийыште пойдарен. Паша корныжо музык училищыште тӱҥалын, вара руш драмтеатрыште шуйнен. 1987-ше ий гыч республикысе курчак театрын музык ужашыжым вуйлаташ тӱҥалын. «Савик», «Эх, илышет, шеремет», «Окса мешак», «Дюймовочка», «Зеленый великан» спектакль–влаклан семым возен. Тыгак тудо ятыр эстраде мурын авторжо, «Чонем - ялыште», «Таҥем, таҥем» да «Ош куэр» сборник–влакым чумырен.
1961 ий — Надежда Алексеевна Мишина. Паша корныжо Провой кундем Какшамар тӱвыра пӧрт пеленысе «Ӱшанлык» калык фольклор ансамбль дене кылдалтын.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Теле тылзын 12 кечынже колышо-влак

1999 — Тамара Гавриловна Апатеева (Шурканова), марий совет партий-администраций пашаеҥ, сылнымутым шымлыше, туныктышо, мер пашаеҥ. Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиум председательын алмаштышыже (1949—1952), МАССР Кӱшыл Каҥашын депутатше (1947—1955). Азий да Африкысе эл-влак дене иктеш лийме II, III совет конференцийлаште лийын. Филологий шанче кандидат, Н. К. Крупская лӱмеш марий кугыжаныш педагогике институтын доцентше. 1944 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.

Калык пале

Пылан игече шога — поранлан.
Эрденак лум лумеш гын, поранан декабрьлан.
Парамонын кечыже. Тиде кечын декабрь мучаш марте могай игече шогымым мужедыныт. Кече онча гын, игече ояр лиеш; поран лÿшка гын, декабрь мучко мардежан да луман игечым вучыман.