7 шыжа

←
→
Шыжа
← →Шыжа
	2026 ий

7 шыжа (7 октябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 280-ше (кужемдыме ийлаште — 281-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 85 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 6 шагатат 15 минутлан лектеш, 17 шагатат 21 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 11 шагатат 5 минут.
🌘 Шоҥго тылзе (25.31 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

ООН — Хабитат тӱнямбал кече (руш. Всемирный день Хабитат).
Россий — Элгӧргӧ паша министерствын штаб подразделенийже-влакын кечышт (руш. День образования штабных подразделений МВД).
Архитектурын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день архитектуры) — шыжа тылзын 1-ше шочмын палемдалтеш.
Шыма айдемын кечыже (руш. День вежливых людей).
Эмлызын тӱнямбал кечыже (руш. Международный день врача) — шыжа тылзын 1-ше шочмын палемдалтеш.
Шокшо вургем нерген шарналтыме кече (руш. День вспоминания про теплые вещи).

Лӱмгече

Владислав.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 7 кечысе событий-влак

1337 ий — Сергий Радонежский монах саным налын.
1977 ий — Совет Ушемыште «брежневский» манме конституцийым пенгыдемдыме. Кызытсе конституцийым гын 1993-шо ийыште пеҥгыдемдыме.
1993 ий — Мавзолей воктеч почётан караулым кораҥдыме, тудо Палыдыме салтакын чапкӱж дек куснен.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 7 кечынже шочшо-влак

1885 ий — Герасим Микай, марий серызе, поэт, басньым возышо, туныктышо, сотемдарче, РСФСР Паша Талешке (1924).
1896 ий — Сергей Петрович Данилов, совет революций да сарзе пашаеҥ, совет кучемын чолга еҥже. Чарла уездысе Чрезвычайный Комиссийын икымше председательже. I тӱнямбал сарын участникше. 1917 ий гыч РСДРП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
1921 ий — Михаил Васильевич Лебедев, Совет Ушемын Талешкыже. У Торъял кундем Немда-Обалыш ял гыч. 1941-ше ий апрельыште армийыш каен. Сар тӱҥалме годым Литваште лийын, Касвел фронтышто кредалын. Взвод командир сомылым шуктен. Днепр эҥерым вончымо годым лӱддымылыкым ончыктымыжлан, плацдармым кучымыжлан да полклан эҥер гоч вончаш полшымыжлан Совет Ушемын Талешкыже чаплӱм дене палемдалтын. 1945-ше ий январь тылзыште ӱмыржӧ лугыч лийын. Тудым Польшышто тоеныт.
1922 ий — Зинаида Каткова, марий серызе, журналист, СССР серызе-влак ушемын йыжыҥъеҥже (1971), Марий АССР-ын Калык серызыже (1992), Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1982).
1922 ий — Сергей Романович Суворов, Совет Ушемын Талешкыже. Марий Турек кундем Кугу Вочарма ялыште шочын. Сергей Суворовын илыш-корныжо да подвигше нерген Дим. Орай «Чолга шӱдыр» повестьым возен.
1929 ий — Герман Васильевич Денисов, совет да россий шанче пашаеҥ, шанчызе-ботаник, олык озанлык пашаеҥ, селекционер, биологий шанче доктор. Йӱдвел-Эрвелысе Магадан зональный ялозанлык шанче-шымлыше институтын (НИИСХ-н) директоржо, пукшышым ямдылыме пӧлка вуйлатышыже, директор-организаторжо, шанче паша шотышто директор алмаштышыже (1968—1973). СССР Шанче академий Сибирь пӧлкан Якутск филиалже Биологий институтын шанче паша шотышто директор алмаштышыже (1987—1994). Саха Республик Шанче академийын Йӱдвел олык озанлык институтшын негызлышыже да директоржо (1994—2000).
1940 ий — Василий Александрович Матюшев, журналист, Марий Эл да Россий Федерацийысе тÿвыран сулло пашаеҥже. Шукынжо тудым Юлмарий Васлий лÿм дене шарнат. Юлсер кундем Эҥерӱмбал ялеш шочын. Ончыч «Волжская правда» газетыште, вара «Марий коммунышто» тыршен. Марий радион вуйлатышыжат лийын. Тидын деч посна Василий Александрович кугыжаныш пашаште тыршен: республикысе кÿшыл погынын депутатше лийын.
1939 ий — Евгений Афанасьевич Хлебников, мер пашаеҥ, философий шанче кандидат. Кужэҥер кундемысе Йывансола кыдылаш школым шӧртньӧ медаль дене тунем пытарымек, Н. Крупская лӱмеш Марий Кугыжаныш педагогике институтышто шинчымашым поген. Паша корныжо Кужэҥер кыдалаш школышто тӱҥалын. Тушто Евгений Афанасьевич химийым да биологийым туныктен. 1976-шо гыч 1979-ше ий марте «Мариэнергон» тӱҥ вуйлатышыжын алмаштышыже лийын. 2011 ийыште Евгений Афанасьевич илыш дене чеверласен.
1952 — Владимир Владимирович Путин, россий кугыжаныш да политике пашаеҥ, Россий Федерацийын кызытсе президентше.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 7 кечынже колышо-влак

2014 ий — Алексей Мурзашев, марий серызе, туныктышо, кусарыше, СССР серызе-влак ушемын йыжыҥъеҥже (1998).

Калык пале

Тумышто тумлеге шуко — леве телылан да лектышан кеҥежлан.
Лышташ нарынчалген, но эркын йога гын, йӱштӧ але вашке толшаш огыл.
Тылзе йыр оҥго коеш — вес ийын кеҥеж кукшо лийшаш.
Пӧклан кечыже. Тиде кечын ожно сӱаным шуко ыштеныт, молан манаш гын, калык ой почеш, тиде кечын ыштыме кугу паша нигунам ок рудалт, ок шалане. Поҥгызо-влак чодыраште ошвоҥгым кычалыныт, вет тиде кече деч вара нуно тетла огыт куш манын шоненыт.