Хабитат тӱнямбал кече

Хабитат тӱнямбал кече
Хабитат тӱнямбал кече
Ыҥ	Илыме верлаште лекше нелылыклан калыкын тӱткышым ойырымыжо
Ышталтын	1985 ий 17 декабрь
Ыштыше	«Илем-влак шотышто комиссий»
Кече	окябрьын икымше шочмыжо

Хабитат тӱнямбал кече ( ООН-ын моло официал йылмыла дене: англ. World Habitat Day, араб. اليوم العالمي للموئل, ‎исп. Día Mundial del Hábitat, кит. 世界人居日, фр. Journée mondiale de l'habitat ) верлаште илыме йӧнлан пӧлеклалтын (лат. habitabilis — илаш йӧршӧ, илыме пӧрт, калык илыме). Октябрьысе икымше шочмын 1986 ий гыч тӱҥалын палемдалтеш. ООН-ысо Тӱҥ Ассамблейын 40-ше сессийыштыже (1985 ий 17 декабрьысе A/RES/40/202 № пунчал) тӧнежлыме, «Илем-влак шотышто комиссийын» темлымыж почеш.

Тиде кечын ий еда ООН да «Илем-влак шотышто ООН-Хабитат» программе тӱнян ик олаштыже официал мероприятийым эртарат. 2006 ийыште Хабитат конференцийым эртараш тӱҥалмылан 30 ий темме лӱмеш нине мероприятий-влак кок олаште эртаралтыныт — Неапольышто да Озаҥыште.

Хабитат премий

1985 ийыште «Хабитат тӱнямбал премий» тӧнежлалтын. Ий еда эртаралтше конкурсын лектышыже почеш кок премий илыме верым йӧнандарыме шотышто новатор да практике проектлан пуалтеш: иктыже йӱдвел полушарийысе проектлан, весыже кечывалвел полушарийысе проектлан. Премийым Хабитат тӱнямбал кечын лауреат-влаклан лӱмын погымо церемонийыште кучыктат.

Ий еда эртаралтше официал мероприятий-влак

Ий	Теме	Эртарыме вер
2011	«Ола да климат вашталтмаш»	Агуаскальентес
2010	«Ола мыняр сай, тунар сайрак илыш»	Шанхай
2009	«Олана-влакын ончыкылык илышыштым планлымаш»	Вашингтон (Колумбий кундем)
2008	«Гармониян ола-влак»	Луанда
2007	«Лӱдыкшдымӧ ола — чын ола»	Гаага
2006	«Ола-влак — ӱшанын магнитше»	Озаҥ, Неаполь
2005	«Вияҥме шотышто Тӱжемий декларацийыште чумырымо шонымаш-влак»	Джакарта
2004	«Ола — ялым вияҥдыше вий»	Найроби
2003	«Олалаште вӱдым ситарымаш да санитарий»	Рио-де-Жанейро
2002	«Ола-влак коклаште вашкыл»	Брюссель
2001	«Ола-влак трущоб деч посна»	Фукуока
2000	«Олам вуйлатымаште ӱдырамаш-влак»	Ямайка
1999	«Чылалан ола»	Делянь
1998	«Утларак лӱдыкшыдымӧ ола-влак»	Дубай
1997	«Ончыкылык ола»	Бонн
1996	«Урбанизаций, гражданственность да айдеме татулык»	Будапешт
1995	«Мемнан илыме кундем»	Куритиба
1994	«Пӧрт да еш»	Дакар
1993	«Ӱдырамаш ден илымвер вияҥмаш»	ООН, Нью-Йорк
1992	«Илыме вер да икшырымын вияҥмаш»	ООН, Нью-Йорк
1991	«Илыме вер да илыме кумдык»	Хиросима
1990	«Илыме вер да урбанизаций»	Лондон
1989	«Илыме вер, тазалыкаралтыш да еш»	Джакарта
1988	«Илыме вер да общине»	Лондон
1987	«Суртдымо-влаклан пӧрт»	Нью-Йорк
1986	«Илыме вер — мыйын правам»	Найроби

Тыгак ончо

Архитектурын тӱнямбал кечыже — МСА-н темлымыж почеш палемдалтеш. Тиде кечынак.

Кылвер-влак