13 шыжа
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
13 шыжа (13 октябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 286-шо (кужемдыме ийлаште — 287-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 79 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 6 шагатат 29 минутлан лектеш, 17 шагатат 7 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 10 шагатат 37 минут.
🌑 У тылзе (1.78 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
ООН — Катар (азап) лӱдыкшым иземдыме шотышто тӱнямбал кече (руш. Международный день по уменьшению опасности бедствий).
Россий — Ялозанлык да перерабатыватлыше промышленность пашаеҥын кечыже (руш. День работников сельского хозяйства и перерабатывающей промышленности).
Россий — Сарзе моряк-гидрографын кечыже (руш. День военного моряка-гидрографа).
Азербайджан — Кӱртньыгорно пашаҥ-влакын кечышт (руш. День работников азербайджанской железной дороги).- Битломанийын шочмо кечыже (руш. День рождения битломании).
- Михаил Соломенный (руш. Михаил Соломенный).
- Костюмын тӱнямбал кечыже (руш. Международный день костюма).
- Лифчикдыме кече (руш. День без лифчика).
- Юж кишкын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день воздушных змеев).
Лӱмгече
- Григорий, Леонид, Вячеслав, Александра, Михаил.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 13 кечысе событий-влак
- 1792 ий — США-н президентшын резиденцийжым чоҥаш тӱҥалме. Тудо кызытат шке статусшым йомдарен огыл.
- 1883 ий — Российысе театрал-влакын мер ушемыштым почмо.
- 2006 ий — ООН-ын серетарьжылан Пан Ги Мун шогалын.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 13 кечынже шочшо-влак
- 1946 ий — Юрий Никитьевич Алексеев, Марий Эл Республикысе ялозанлыкын сулло пашаеҥже. Морко кундем Кужнур ялыште шочын. Ончычсо паша корныжо шочмо кундемысе «Родина» колхоз дене кылдалтын: тушто тудо вуйлатышыланат тыршен. 7 ий Морко кундемысе администраций вуйлатыше лийын. 2001-ше ий гыч Марий Элысе ялозанлык министрын алмыштышыжлан тыршен. Ятыр ий кугыжаныш погынын депутатше лийын.
- 1948 ий — Нина Петровна Селюнина-Рочева, спортсменка, кӱшыл классан тале ечызе, тӱнямбал чемпионко, Олимпий модмашын ший призёржо, Марий Эл Республикысе тӱвыран, Россий Федерацийысе физкультур пашан сулло пашаеҥже. Шкеже Киров вел Вӱрзым кундем гыч. Шинчымашым Шернур школ-интернатыште, медучилищыште поген. 1976-шо ийыште Сыктывкарыш илаш куснен. Марий калык тале спортсменкым кызытат шарна: мутлан, Шернур кундемыште Нина Петровна лӱмеш ӱчашымаш-влакым эртарат.
- 1961 ий — Александр Алексеевич Александров. Паша корныжо «Киров» ялозанлык артель дене кылдалтын.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 13 кечынже колышо-влак
- 1942 ий — Пётр Григорьевич Першуткин (Пет Першут), курыкмарий серызе, поэт, Кугу Ачамланде сарын участникше.
- 1994 ий — Елизар Янгильдин, марий серызе, кусарыше, журналист, Кугу Ачамланде сарын участникше.
- 2002 ий — Александр Романович Соловьёв, марий совет педагог. Марий АССР-ысе Марий-Тӱрек районысо Мосара 7-ияш школын директоржо (1956—1987). Чыласоюзный туныктышо-влакын съездын делегатше (1968). РСФСР школын суапле туныктышыжо (1984). Кугу Ачамланде сарын участникше. 1960 ий гыч КПСС йыжъеҥже.
Калык пале
- Игече пужлымо деч ончыч тылзе — шапалге, а ояр кече вашеш — чевер да яндар.
- Тылзе сайын коеш – ояр игечылан.
- Тиде кечын лум возеш гын, теле вашке ок тол.
- Ур ужгам вашталтен гын, теле леве лиеш.
- Икымше лум кукшо гын, сай кеҥежым вучыза.
- Михаилын кечыже. Ожно ты кечын ӱдырамаш-влак шке тошто олым тӱшакыштым йӱлалтеныт. Михаил кечын вочшо лум телын вара толмыжо нерген шижтара.