8 шыжа

←
→
Шыжа
← →Шыжа
	2026 ий

8 шыжа (8 октябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 281-ше (кужемдыме ийлаште — 282-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 84 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 6 шагатат 17 минутлан лектеш, 17 шагатат 19 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 11 шагатат 1 минут.
🌘 Шоҥго тылзе (26.31 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

Намибий — Пушеҥгым шындыме кече (руш. День посадки деревьев).
Сергей Капустник (руш. Сергей Капустник).
Подкогыльо кече (руш. День вареников).
Осьминогын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день осьминога).

Лӱмгече

Католик лӱм-влак: Бригида, Пелагея, Людвик, Таисия.
Православий лӱм-влак: Герман, Евгений, Максим, Николай, Павел, Прохор, Роман, Сергей, Таисия.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 8 кечысе событий-влак

Марий тӱняште

1886 ий — У Роҥго кундемысе Кельмаксола школым почмо.

Тӱня мучко

1906 ий — Лев Толстой Нобель премийым налаш тореш лийын.
1946 ий — УАШ (США) гыч Перси Спенсер икымше микроволнан коҥгам ыштымылан патентым налын.
1967 ий — Кугу Британийыште руль воктек шичше машинавӱдышын вӱрыштыжӧ алкоголь улмым тергаш манын законым илышыш пуртеныт.
1970 ий — Александр Солженицынлан Нобель премийым кучыктеныт.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 8 кечынже шочшо-влак

1910 ий — Филипп Степанович Москвин, совет сарзе пашаеҥ, Кугу Ачамланде сарын участникше.
1938 ий — Леонид Павлович Глушков, совет да россий спортсмен, ече дене куржталмаште тренер. «Спартак» ДСО-н Марий кундемысе каҥашын тренерже (1962―1987), СССР-ын ече дене куржталме шотышто тренер-влак каҥашын йыжъеҥже (1971―1980). Марий Эл Республикысе кап-кыл тӱвыра, спорт да туризм министрын алмаштышыже, икымше алмаштышыже (1990―2001). Российысе ече дене куржталше федераций Президиумын йыжъеҥже (1992―2000). РСФСР-ын сулло тренерже (1974). Марий АССР-ысе кап-кыл тӱвыран сулло пашаеҥже (1988). СССР-ын спорт мастерже (1964).
1946 ий — Юрий Александрович Ширнин, туныктыш да шанче пашеҥ, Марий Элын сулло шанче пашаеҥже. Липецк велыште шочын. Шинчымашым Горький лӱмеш институтышто поген. Паша корныжо студент пагытыштак тӱҥалын. Новолипецк металлургий комбинатыште слесарьлан пашам ыштен. Тунем пытармек, паша корныжым ты тунемме тӧнеж денак кылден. Кугурак туныктышо деч тӱҥалын кафедре вуйлатыше марте шуын. 160 утла шанче пашан авторжо. Технике шанче доктор. Профессор.
1950 ий — Евгений Герасимович Яранов, марий сӱретче, Российысе сӱретче-влак ушемын йыжыҥъеҥже (1985), Олык Ипай лӱмеш Марий комсомол премийын лауреатше (1990), Россий Федерацийын сулло сӱретчыже (2000), Марий Эл Республикысе А.В. Григорьев лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше (2019).

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 8 кечынже колышо-влак

1980 — Михаил Петрович Распопин, совет сарзе вуйлатыше. Эрвел чек йырвел войскан политике шотышто алмаштышыже (1968―1973), Москошто Кӱшыл чек курс вуйлатышын алмаштышыже (1973―1980), СССР КГБ-н генерал-майоржо (1971).
2013 ий — Дмитрий Константинович Попёнов, марий совет партий пашаеҥ. Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Председательын алмаштышыже (1963—1967). Марий АССР-ысе КПСС Провой (1959—1962) да Курыкмарий район (1965—1970) комитет-влакын икымше секретарьже. КПСС XXII погынын делегатше (1961). Кугу Ачамланде сарын участникше, Москосо Сеҥымаш парадын участникше (1945), подполковник.

Калык пале

Икымше лум возеш гын, теле Микал кечылан (21 ноябрьлан) палемдалтеш.
Куэ лышташ велын огеш пыте – лум вара гына толшаш.
Могай игече лиеш, тугайымак 8 апрельыште вучыман.
Сергейын кечыже. Тиде кечын поснак Сергий Радонежскийым порын шарналтеныт. Тудын деч тазалыкым да серлагышым йодын кумалыныт. Кресаньык-влак йыраҥыште кодшо ковыштам руэн пуртеныт, тыгак телылан чыве вӱтам ямдыленыт.