29 шыжа
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
29 шыжа (29 октябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 302-шо (кужемдыме ийлаште 303) кечыже. Идалык пытыме марте 63 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 7 шагатат 6 минутлан лектеш, 16 шагатат 30 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 9 шагатат 23 минут.
🌖 Катыкем толшо тылзе (17.78 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
— Инсульт дене кучедалме тӱнямбал кече (руш. Всемирный день борьбы с инсультом)[1].
Россий — Россий Федерацийысе калыкле гвардий войскан ведомствыдыме оролжын кечыже (руш. День вневедомственной охраны войск национальной гвардии Российской Федерации).
СССР — Комсомолын шочмо кечыже (руш. День рождения Комсомола).- Лонгин Сотник (руш. Лонгин Сотник).
- Ультразвуковой диагностике дене эмлышын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день врача ультразвуковой диагностики).
- Кужу да тӱрлӧ тӱсан шарфын кечыже (руш. День длинных пестрых шарфов).
Лӱмгече
- Михаил, Кузьма, Леонтий, Терентий, Федор.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 29 кечысе событий-влак
- 1922 — Моско олаште революций театрым почмо. Кызыт тудо Владимир Маяковский лӱмеш театр лӱмым нумалеш.
- 1929 — Кугу экономик кризис (Кугу Депрессий) тӱҥалын.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 29 кечынже шочшо-влак
- 1898 — Яков Павлович Майоров-Шкетан (Шкетан, М. Шкетан), марий серызе, журналист, драматург, литератор, мер пашаеҥ, СССР серызе-влак ушемын йыжыҥъеҥже. Тудо марий драматургийлан негызым пыштен. Шкетан Марий кугыжаныш драме театрыште артист, режиссёр, драматург лийын. «Эреҥер» романын, «Ачийжат-авийжат», «Кок сӱанат пеле», «Лапчык Каритон» пьесе-влакын, мыскара ойлымаш-шамычын да моло поизведенийын авторжо.
- 1904 — Михаил Васильевич Бурашников, совет сарзе пашаеҥ. Кугу Ачамланде сарын салтакше. Полковник (1953). Ленин орденын кавалерже (1953).
- 1912 — А. Мичурин-Азмекей, марий серызе, прозаик, кусарыше, СССР серызе-влак ушемын йыжыҥъеҥже (1957), Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1982), Кугу Ачамланде сарын участникше. Сылнымут саскаже-влак кокла гыч «Коммунист Миклай» повестьшым, тыгак документ негызеш возымо «Россон чодыраште» произведенийжым палемдаш лиеш.
- 1941 — Виктор Павлович Ившин, шанче пашаеҥ, биологий шанче доктор, Марий республикысе сулло шанче пашаеҥже. Йоча пагытше Киров вел Ившино ялыште эртен. Шинчымашым Озаҥ оласе институтышто налын. 1975-ше ий гыч Марий кугыжаныш университетыште туныктышылан пашам ышташ тӱҥалын. 13 ий университетын ректоржо сомылым шуктен. Виктор Павлович 140 наре шанче пашан да 30 изобретенийын авторжо. Химий шанчыште ик эн кӱлешан ужашым – нитроушалтмашым – шымлен. Нью-Йорк оласе шанче академийын еҥже, Россий Федерацийысе кӱшыл школын сулло пашаеҥже.
- 1950 — Иван Федорович Яперов, инженер-механик. Медведево кундем Ятман ялыште шочын-кушкын. Профессийжылан келшыше шинчымашым Марий политехник институтышто налын. 1977-ше ий гыч «Кристалл» ушемыште инженерлан, вара пӧлка вуйлатышылан тыршен. Электронасос агрегат-влакым ямдылымаште у технологийым кучылтмыжлан кугыжаныш премий дене палемдалтын.
- 1965 — Татьяна Валентиновна Лядова, тӱвыра пашаеҥ. Козьмодемьянск ола гыч. Ойырен налме профессийлан уш–акылжым Озаҥ оласе кугыжаныш тӱвыра институтышто пойдарен. 1996-шо ий гыч Марий Эл республикысе тӱвыра да сымыктыш колледжыште «театр усталык» пӧлкан туныктышыжо сомылым шуктен. Вара вуйлатышыже лийын. «Воштончыш» йоча театр-студийым негызлыше-влак кокла гыч иктыже. Олык Ипай лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 29 кечынже колышо-влак
Калык пале
- Каваште шӱдыр-влак чот койыт — игече сай лиеш, уке гын, луман да йӱран.
- Тылзе шапалгын коеш – луман йӱштӧ игечылан.
- Лонгинын кечыже. Шнуй Лонгин деч калык шинча черым эмлаш йодын кумалын. Пыл лоҥга гыч кече ончалеш гын, тудын волгыдыжо юзо виянлан шотлалтеш — чыла чер дечат эмла.
Палемдымаш
- ↑ Всемирный день борьбы с инсультом. Тергыме кече: 26 идым 2014. Архивлыме 3 кылме 2013 ий.