30 шыжа

←
→
Шыжа
← →Шыжа
	2026 ий

30 шыжа (30 октябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 303-шо (кужемдыме ийлаште — 304-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 62 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 7 шагатат 8 минутлан лектеш, 16 шагатат 28 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 9 шагатат 19 минут.
🌖 Катыкем толшо тылзе (18.78 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

Россий — Инженер-механикын кечыже (руш. День инженера-механика).
Россий — Политике репрессийыш логалше-влакым шарныме кече (руш. День памяти жертв политических репрессий).
Осия Колесник (руш. Осия Колесник).
Тренерын кечыже (руш. День тренера).
«Утарыше ава» Шочынава ю юмоҥан пайремже (руш. Праздник чудотворной иконы Божией Матери Избавительница).
Ночко комын кечыже (руш. День мокрых корок).
Шыргыжше кӱ левын кечыже (руш. День улыбающихся каменных львов).

Лӱмгече

Андрей, Антон, Демьян, Кузьма, Леонтий, Иосиф, Юлиан, Софья.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 30 кечысе событий-влак

1696 — Пётр Первый кугыжан кӱштыкшö дене келшышын боярский погын теҥыз флотым чумырымо нерген кагазыш кидпалым пыштен.
1888 — Икымше шариковый манме ручкалан патентым налыныт.
1941 — Севастополь олам аралымаш тӱҥалын.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 30 кечынже шочшо-влак

1890 — Яков Андреевич Эшпай, семмастар, фольклорист, хормейстер, туныктышо, искусствоведений кандидат (1946), СССР cемлызе-влак ушемын йыжыҥъеҥже (1953), Марий АССР сымыктышын сулло пашаеҥже (1941). Яков Андреевич шуко калык мурым поген, калык семÿзгар, симфоний да духовой оркестр-влаклан ятыр сочиненийым возен. Икманаш, марий профессионал музыклан тудо тÿҥалтышым пыштен. Тудын лӱмжым Йошкар-Оласе уремлан, Козьмодемьянск оласе тӱвыра полатлан, Марий кугыжаныш филармонийлан пуымо.
1918 — Павел Иванович Пландин, совет йӧнозанлык инженер да ыштыкверым вуйлатыше.
1935 — Леонид Максимович Рыбаков, шанче пашаеҥ, Марий Эл Республикын сулло энергетикше да шанче пашаеҥже. Медведево кундем Изи Турша ялыште шочын. Кӱшыл шинчымашым Марий политехник институтын механик факультетыштыже поген. Вара Моско оласе энергетик-влакым ямдылыше институтышто шуаралтын. Паша корныжо Марий кугыжаныш университет дене кылдалтын. Технике шанче доктор. Россий Федерацийысе кӱшыл школын сулло пашаеҥже.
1949 — Леонид Гимаевич Гимаев, Марий Элын сулло журналистше. Леонид Гимаевич Пошкырт кундем Мишкан район гыч. Ишим кыдалаш школым тунемын пытарымеке, Благовещенский педучилищыште шинчымашым поген. 1972-шо ийыште Марий кугыжаныш университетын историй да филологий факультетышкыже тунемаш пурен. Вара Марий радиошто шуаралтын. 1984-ше ий гыч телевиденийыште тыршен. Тидын деч вара Марий кугыжаныш университетысе информаций пӧлкаш куснен.
1961 — Станислав Сергеевич Лукианов, Марий Элысе тӱвыран сулло пашеҥже. Курыкмарий кундем Сарапаево ялыште шочын-кушкын. Шинчымашым Марий кугыжаныш университетыште поген. Шочмо-кушмо ялыштыже «Шанавӹл» (Радуга) ансамбьым чумырен. Ансамбльын усталыкше йот да мемнан элысе шанче-этнограф-влакым шымлыме пашам тӱҥалаш таратен.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 30 кечынже колышо-влак

2009 — Сергей Григорьевич Сысуев, совет сарзе пашаеҥ. Совет-финн сарын участникше (1939—1940): кавалерист, пӧлка командир. Кугу Ачамланде сар жапыште — Закавказье фронтышто 48 гвардий посна миномёт дивизионын разведке начальникше да 1-ше да 2-шо Белорус фронтлаште 43 гвардий миномёт полкын миномёт батарейын командирже, гвардийын старший лейтенантше. Кум гана II степенян Ачамланде сар орденын кавалерже. 1943 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.

Калык пале

Кечым пыл петырен — йӱрлан.
Кӧгӧрчен-шамыч шылыт — йӱран игечылан.
Куку кукшо пушеҥге укшыш шинчын мура — йӱштӧ толшашым шижтара.
Сурт комбо шулдыржым лупшкедылеш — йӱрлан.
Шнуй Осиян кечыже. Чыла орва-влакым телылан сарайыш шогалтеныт, кӱлеш гын — ачаленыт. Йоча-влаклан орава нерген туштым туштеныт.