2 шыжа

←
→
Шыжа
← →Шыжа
	2026 ий

2 шыжа (2 октябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 275-ше (кужемдыме ийлаште — 276-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 90 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 6 шагатат 3 минутлан лектеш, 17 шагатат 33 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 11 шагатат 29 минут.
🌖 Катыкем толшо тылзе (20.31 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

ООН — Виешдымылык тӱнямбал кече (руш. Международный день ненасилия).
Россий — Профтехобразованийын кечыже (руш. День профтехобразования).
Социал педагогын тӱнямбал кечыже (руш. Международный день социального педагога).
Электрон почтын шочмо кечыже (руш. День рождения электронной почты).
Урологын кечыже (руш. День уролога).
Алкоголь деч посна тӱнямбал кече (руш. Всемирный день без алкоголя).
Ялозанлык вольыкын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день сельскохозяйственных животных).

Лӱмгече

Игорь, Константин, Алекей, Гавриил, Георгий, Давид, Макар, Трофим, Фёдор.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 2 кечысе событий-влак

1552 — Шучко Йыван кугыжан войскаже-влак Озаҥ олам руалтен налыныт, Озаҥ ханстве Россий дек куснен.
1803 — Москваште икымше гана воздушный шарым южыш колтеныт.
1987 — «Взгляд» телепрограммын премьерыже лийын.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 2 кечынже шочшо-влак

1936 — Арнольд Валентинович Муравьёв, шанче да туныктыш пашаеҥ. Провой кундем Кожласолаште шочын. Паша корныжо Марий политехник институт дене кылдалтын: кафедре вуйлатышыланат, деканланат ятыр тыршен. 1995-2001-ше ийлаште Козьмодемьянск тоштер-заповедникын вуйлатышыжлан тыршен. Историйым шымлымаштат Арнольд Валентиновичын надырже кугу. Тиде суапле пашажлан тудым чап танык дене палемденыт.
1938 — Тихон Ефремович Ефремов, марий серызе, почеламутчо, этнограф, фольклорист, журналист, туныктышо, мер пашаеҥ.
1937 — Аксай Савельевич Савельев, марий серызе, журналист.
1960 — Игорь Иванович Панов, совет да российысе туныктышо, шанчым чапландарыше, краевед, Россий краевед-влак ушемын йыжыҥъеҥже. 2 №-ан Медведево кыдалаш школышто историйым туныктышо (1988 ий гыч), Марий Эл Республикысе 3 №-ан Медведево кыдалаш школ негызеш археологий тоштерым чумырышо да тудын вуйлатышыже (2003). Россий Федерацийын сулло туныктышыжо (2003), Россий калык просвещенийын отличникше (1995). Кок гана РФ Президент Премийын лауреатше — РФ-ын эн сай туныктышыжо конкурсын сеҥышыже (2006, 2011).
1961 — Геннадий Феликсович Попов, туныктыш пашаеҥ. Поранча кундем Кугу пумарий ялыште шочын-кушкын. 1987-ше ий гыч тудо Арбор кыдалаш школ вуйлатышылан пашам ышташ тӱҥалын. Тӱвыра пашаштат уста вуйлатыше пагалымашым сулен шуктен: тудын чумырымо «Марий кумыл» ансамбльже эсогыл кундемна мучко чапланен.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 2 кечынже колышо-влак

1953 — Дмитрий Иванович Тверитинов, Совет Армийын капитанже, Кугу Ачамланде сарын салтакше, Совет Ушемын Талешкыже (1945).
1997 — Вера Евгеньевна Смирнова, марий совет мурызо. Я. Эшпай лӱмеш Марий филармонийын мурызыжо, хорышто мурышо, хормейстерын полышкалышыже (1936 ий гыч). Марий калык муро-влакым икымше профессионал йоҥгалтарышыже, марий вокал сымыктыш школым негызлыше-влак кокла гыч иктыже. Марий АССР-ын икымше калык артистше (1951).
2017 — Софья Георгиевна Тугаринова, российысе скульптор да керамист, СССР Сӱретче-влак ушемын йыжыҥъеҥже.

Калык пале

Мӱкш-влак омартасе рожым нерынчат гын, теле йӱштӧ да луман лиеш.
Игече леве — ласка шыжылан.
Кужу коштырашудо телым лум шуко лийшашым сӧра.
Трофим да Зосимын кечыже. Ожнысо йула почеш тиде кечын эрден-эрак муйым кочман улмаш да левырак вуд дене подыл колтыман. Калык палымат эскернеыт: мардеж кечвалвелым пуалеш гын, вес ий кокияш шурно лектыш сай лиеш.